Corrigeren van ongewenst gedrag
Ouders zijn soms onzeker over het corrigeren van hun kind: hoe pak je dit het beste aan en heeft het wel zin? Hard aanpakken - bijvoorbeeld door het geven van een tik- is niet handig. Je leert een kind dat agressie toegestaan is: de ouder doet het tenslotte ook! Daarbij bestaat ook het risico dat je als ouder in je boosheid over de schreef gaat. Te zacht aanpakken, bijvoorbeeld door het geven van steeds weer een uitgebreide uitleg waarom iets niet mag, werkt vaak ook niet. Wat moet je nu doen als je alles al hebt geprobeerd – van rustig praten en uitleggen tot boos schreeuwen en een tik – en niets helpt?
Aansprekende discipline
Je kunt als ouder aansprekende discipline gebruiken. Dit betekent dat je je een kind erop aanspreekt als hij of zij de regels overtreedt. En dat het consequenties heeft als het kind zich niet aan de afspraken houdt. Bijvoorbeeld door de methode ‘stilzitten’ of ‛time-out’ te gebruiken als je kind niet reageert op de logische consequentie die je hebt gesteld voor zijn of haar gedrag. Tijdens het stilzitten of de time out wordt het kind even buiten de situatie geplaatst (op de trap of op de gang bijvoorbeeld) zodat het kind zijn emoties en gedrag weer onder controle kan krijgen. Met aansprekende discipline leert een kind dus dat je soms iets moet doen wat je niet leuk vindt (bijvoorbeeld de tv uitzetten omdat je moeder wil dat je aan tafel komt) en dat het consequenties heeft als je je niet aan de regels houdt, niet wil meewerken of niet stopt met vervelend of agressief gedrag. Ook leert een kind hoe je weer rustig kunt worden als je heel boos of teleurgesteld bent.
Aansprekende discipline draagt bij aan de ontwikkeling van zelfbeheersing. Zelfbeheersing geeft zowel volwassenen als kinderen bijvoorbeeld de mogelijkheid om dingen vol te houden waar ze niet direct voor worden beloond. Daarom is het belangrijk dat kinderen leren regels en grenzen te accepteren en met teleurstellingen leren omgaan.
Eerlijke en realistische regels
Bij het gebruiken van aansprekende discipline is het van belang dat de regels die je afspreekt eerlijk en realistisch zijn (kinderen zijn in staat om ze op te volgen). En dat je regels – als kinderen ouder worden – in overleg vaststelt. Zo kun je bijvoorbeeld niet onderhandelen over de bedtijd met een kind van drie maar wel met een elfjarige. Verder is het belangrijk om een duidelijke instructie te geven, bijvoorbeeld: ‘Jeroen het is etenstijd, kom nu aan tafel alsjeblieft’. En als je wilt dat je kind ergens mee ophoudt, vergeet dan niet te zeggen wat hij wél moet doen: ‘Stephanie, hou op met rennen, rustig lopen in huis.’ Als je kind niet luistert volgt er een consequentie, luistert je kind wel dan is het belangrijk dat je hiervoor een complimentje geeft.
Liefdevolle band
Aansprekende discipline werkt alleen als ouders tegelijkertijd een warme en liefdevolle band met hun kind opbouwen door hem/haar voldoende tijd, aandacht en genegenheid te geven. Bijvoorbeeld veel met hun kind praten, belangstelling tonen voor dingen op school en gaan kijken als hun kind moet voetballen. Een valkuil kan zijn dat ouders zich op een gegeven moment te veel richten op het ongewenste gedrag en goed gedrag niet (meer) opmerken en prijzen. Op deze manier leren kinderen dat negatief gedrag ook een manier is om (negatieve) aandacht te krijgen. Door juist veel aandacht te geven op momenten dat kinderen zich goed gedragen, stimuleer je dat ze zich vaker goed gedragen.
(Bron: Tripple P, met dank aan Pauline van Soldt, pedagoge)