• zwanger

    Sociaal gedrag

    Het karakter, en dus ook de bereidheid om anderen te helpen, ontstaat al op jonge leeftijd. Maar hoe gaat dat precies in zijn werk? En waarom vertoont het ene kind wel sociaal gedrag en het andere niet of veel minder? Hoe ontwikkelt dit gedrag zich bij kinderen?

Agressie bij kleine kinderen

broer en zus jaloers en slaan en afpakken Kleine kinderen weten vaak nog niet hoe ze met andere kinderen om moeten gaan. Zo maar duwen, speelgoed afpakken of slaan als het ze even niet zint is niet vreemd. Ze reageren impulsief en realiseren zich niet voldoende dat ze andere daarmee pijn kunnen doen.

Waarom doet een peuter anderen pijn ?

Een peuter kan andere pijn doen om te krijgen wat hij wil. Bijvoorbeeld dat leuke fietsje waarop een ander kindje rijdt. Als het slachtoffer zijn speelgoed afstaat en de peuter het mag houden, ervaart hij dat deze manier effect heeft. De kans bestaat dan dat hij dit vaker zal proberen.

Soms bijten, krabben, slaan of duwen peuters ook gewoon om te zien wat er gebeurt. Veel aandacht van het slachtoffer en de volwassenen er om heen kan reuze interessant zijn.

Een kind kan anderen ook pijn doen uit frustratie of boosheid. Bijvoorbeeld omdat de nieuwe baby veel aandacht krijgt of omdat een ander kind zijn speelgoed afpakt. Jonge peuters kunnen hun ongenoegen nog niet goed onder woorden brengen. Een klap is dan snel gegeven.

Hoe help je een peuter om aardig te zijn?

Hoewel wat slaan en trekken niet vreemd is al kinderen klein zijn, is het wèl de periode dat een kind moet leren dat dit gedrag niet acceptabel is. Hoe leer je je kind hoe hij zich dan wel moet gedragen?

  • Wees het voor

    Houd je kind goed in de gaten als hij met anderen speelt. Een ander pijn doen gebeurt vaak in een onbewaakt ogenblik. Reageer snel als je ziet dat een situatie uit de hand dreigt te lopen. Door bijtijds ingrijpen kan je voorkomen dat een kind een ander echt pijn doet. Een kind afleiden voordat ongewenst gedrag plaatsvindt, werkt altijd beter dan erna.

  • Complimentjes geven

    Geef complimentjes als het wel goed gaat. Prijs je kind elke keer dat hij leuk met een ander speelt of iets aardigs doet. Vertel ook wat je fijn vindt aan zijn gedrag: 'ik vind het fijn dat jullie zo leuk samen spelen' of: 'wat lief dat dat kindje op jouw fietsje mag rijden'. Daardoor weet een kind beter welk gedrag je waardeert en zal hij zich vaker zo gedragen.

  • Help verwoorden

    Help je kind om datgene wat hij wil te verwoorden. Als je kind dat nog moeilijk vindt kan je hem wat woorden leren die hij kan gebruiken in dit soort situaties: "zeg maar tegen Lotte: nu ben ik aan de beurt".

  • Reageer meteen

    Reageer direct als je kind een ander pijn doet, negeer dit gedrag nooit! Stop je bezigheden en ga naar je kind toe. Kijk hem aan, zeg duidelijk en beslist welk gedrag moet stoppen en hoe hij of zij zich wel moet gedragen. "Tim, stop met Bas te slaan. Als je daarmee wilt spelen kun je het gewoon vragen". Prijs je kind als hij doet wat je zegt.

  • Voordoen

    Doe zelf voor hoe je dingen op een aardige manier kunt vragen of zeggen. Bijvoorbeeld als iemand iets afpakt of als je graag iets wilt dat een ander heeft. Of hoe je samen om de beurt met iets kunt spelen. Oefen dit regelmatig met je kind en beloon elke vooruitgang.

Verder lezen

Er is meer sociaal gewenst gedrag aan te leren dan alleen maar leren om niet slaan of speelgoed af te pakken, en dat gaat langer door dan alleen de peutertijd. Meer lezen? Kijk op onze site als je meer wilt weten over de ontwikkeling van het inlevingsvermogen en het aanleren van sociale gedrag in het algemeen.

Met dank aan Pauline van Soldt, pedagoge / tripple P
  • leren praten
    Leren praten

    Na wat brabbelen in het eerste jaar gaat in het tweede levensjaar de taalverwerving van een kind ineens met grote stappen vooruit. Na het tweede jaar gaat het natuurlijk alleen nog maar door: woorden worden beter uitgesproken, zinnen worden langer en abstracte begrippen als "morgen" of kleuren worden toegevoegd.

Meer artikelen: