• Ontwikkeling baby

    De ontwikkeling van de vrucht tijdens de zwangerschap per week. Van bevruchte eicel tot embryo tot foetus tot voldragen baby.

Meer over zwangerschap:

 

Werken tijdens zwangerschap en borstvoeding

Als je als werkneemster of zelfstandige zwanger raakt heb je in Nederland recht op zwangerschapsverlof, bevallingsverlof en ouderschapsverlof. Maar er zijn meer zaken waar een zwangere en haar werkgever rekening mee moeten houden. Denk aan veiligheid voor de vrouw en het ongeboren kind, en bijvoorbeeld aan mogelijkheden om na de geboorte bij terugkeer op het werk te kunnen kolven of borstvoeding te geven.

Veilig en gezond werken tijdens je zwangerschap

Tijdens de zwangerschap en in de periode dat de vrouw borstvoeding geeft moet je (extra) veilig en gezond je werk kunnen doen. Het werk mag geen negatieve invloed hebben op de zwangerschap of borstvoeding. Bijvoorbeeld werken met gevaarlijke chemische stoffen mag niet meer en er moeten voldoende rustmomenten worden ingebouwd. Pas ook op met fysiek zwaar werk: tillen, dragen, bukken etc. Als het werk dat je normaal gesproken doet nu niet meer gaat moet je werkgever je - in overleg - aangepast werk aanbieden. Of als dat niet gaat, vrijstellen van werk.

Je hebt als zwangere in ieder geval recht op regelmatige werk- en rusttijden, geen verplicht overwerk of nachtdiensten, extra pauzes en zwangerschapsonderzoek in werktijd.

Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof

Als zwangere vrouw heb je in Nederland recht op minimaal 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof, ook als je nog geen jaar bij je werkgever in dienst bent. In het geval je kind langer dan een week in het ziekenhuis wordt opgenomen kan het bevallingsverlof (het gedeelte van het verlof na de bevalling) langer duren.

De datum van ingang en einde van het verlof hangen af van de datum waarop de baby verwacht wordt en de datum waarop de baby uiteindelijk echt geboren wordt. Je mag stoppen met werken van 6 tot 4 weken voor de uitgerekende datum. De 16 weken verlof gaan in op het moment dat je stopt met werken. Als je dus 6 weken van te voren stopt en de baby komt op de uitgerekende datum heb je nog 10 weken verlof. Ben je 4 weken van te voren gestopt en komt de baby op de uitgerekende datum dan heb je nog 12 weken tegoed. Komt de baby eerder dan de uitgerekende datum, bijvoorbeeld al na 2 weken nadat je gestopt bent met werken, dan heb je nog steeds gewoon 16 weken verlof in totaal, dus kun je nog 14 weken thuis blijven. Je hebt echter altijd recht op 10 weken verlof na de bevalling. Als de baby dus 1 week te laat komt en je bent 6 weken van te voren gestopt zou je nog maar 16 - 7 = 9 weken verlof tegoed hebben, dit wordt dan aangevuld met een extra week zodat je toch nog op 10 weken verlof achteraf uitkomt.

Geef zelf bij je werkgever aan wanneer wat jou betreft het zwangerschapsverlof ingaat. Vraag het verlof uiterlijk 3 weken voor de gewenste ingangsdatum aan. Je wordt volledig doorbetaald tijdens zwangerschapsverlof en bevallingsverlof.

Het voordeel van zo lang mogelijk doorwerken is natuurlijk dat je dan wat langer verlof achteraf hebt als de baby er is. Maar onderschat ook niet hoe zwaar de laatste paar weken zwangerschap kunnen zijn. Zeker met een staand beroep of een wat moeizamere zwangerschap is het prettig om 6 weken van te voren te stoppen zodat je wat uitgeruster aan de bevalling kan beginnen.

Bevallingsverlof gespreid opnemen

Sinds 1 januari 2015 is het mogelijk de laatste periode van je bevallingsverlof in delen op te nemen. Het betreft dan de weken verlof die overblijven na 6 weken na de datum van uw bevalling. Deze uren mag je, in overleg met je werkgever, gespreid opnemen over een periode van maximaal 30 weken.

Borstvoeding op het werk

Als je na de bevalling weer aan het werk gaat en borstvoeding geeft heb je, tot je kind 9 maanden oud is, recht op extra pauzes (maximaal een kwart van de werktijd) om te kunnen kolven. De werkgever moet hier een afsluitbare ruimte voor ter beschikking stellen waar je ongestoord kunt gaan zitten. Bovendien moet je de afgekolfde melk in een koelkast kunnen bewaren. Lukt dit op het werk niet, dan mag je zelf iets regelen, of in werktijd naar de baby toe gaan om deze te voeden. Probeer hier ruim voordat je met zwangerschapsverlof gaat al afspraken over te maken met je werkgever.

Ontslag tijdens zwangerschapsverlof

In principe mag je niet worden ontslagen tijdens je zwangerschapsverlof of de eerste 6 weken na je bevallingsverlof, speciale gevallen (zoals faillissement of fraude) daargelaten. Sowieso is het nooit toegestaan iemand te ontslaan (of niet aan te nemen) omdat ze zwanger is. Je hoeft dan ook niet tijdens een sollicitatiegesprek te vertellen dat je zwanger bent. Het niet verlengen van een tijdelijk contract valt niet onder ontslag.

Minder werken na de bevalling: Ouderschapsverlof

Na de bevalling krijgt ook de vader naast kraamverlof in Nederland nog 3 dagen ouderschapsverlof. De moeder heeft natuurlijk bevallingsverlof. Maar los daarvan zijn er meer mogelijkheden om minder te gaan werken om de zorg voor het kind of de kinderen te kunnen combineren met werk.

Of je er gebruik van wilt maken of niet is je eigen keuze, maar wees je in ieder geval bewust van je wettelijke recht op ouderschapsverlof, levensloopregeling, aanpassing van de arbeidstijd en dergelijke.

Los daarvan hebben beide ouders het recht om ouderschapsverlof op te nemen: tijdelijk minder werken om voor het kind te zorgen. Dat geldt voor ouders van kinderen, ook adoptiekinderen, in de leeftijd van 0 en 8 jaar. In principe kan je werkgever niet weigeren om je ouderschapsverlof te geven. De werkgever is niet verplicht om de niet gewerkte uren door te betalen. In sommige CAO's staat dat over de niet gewerkte uren in verband met ouderschapsverlof toch nog een deel van het loon wordt doorbetaald.

Elk kind geeft recht op ouderschapsverlof, als je een tweeling hebt krijg je dus ook twee keer zoveel uren verlof als wanneer je maar één kind zou hebben.

Hoeveel uur ouderschapsverlof mag je vrij nemen? Het aantal uur ouderschapsverlof waar je recht op hebt is afhankelijk van je arbeidsduur. Je hebt recht op 26 keer het aantal werkuren per week. Het aantal uren dat je op kunt nemen is vast, maar je kunt de uren wel (in overleg met je werkgever) over een bepaalde periode verdelen. Je kunt dus een half jaar aaneengesloten verlof opnemen of de uren uitsmeren over een langere periode. Werk je bijvoorbeeld 4 dagen per week dan kun je een jaar lang 2 dagen per week ouderschapsverlof opnemen. Combinaties zijn ook mogelijk, bijvoorbeeld eerst een maand vrij en daarna één dag per week. Natuurlijk gaat een en ander in overleg met je werkgever.

Lees meer over Regelgeving sociale zaken en werkgelegenheid

Kijk op de pagina van het SZW voor de actuele situatie en meer details over de regelgeving omtrent zwangerschap en werken, verlof en zorg.