• Controles in zwangerschap

    Als je zwanger bent bent je meestal onder controle bij de verloskundige. Indien nodig (medische problemen met moeder of kind, of bijvoorbeeld een tweelingzwangerschap) stuurt die je door naar de gynaecoloog. Er worden tijdens de zwangerschap verschillende testen gedaan, echo's, bloedonderzoek. Prenatale screening, eventueel wat uitgebreider indien nodig.

  • bereken bevaldatum
    Online calculator

    Bereken de de verwachtte bevaldatum en de huidige zwangerschapsduur. Op welke datum ben je 12 weken zwanger en wanneer was de ovulatie?

Meer over zwangerschap:

 

De rhesusfactor en problemen in de zwangerschap

Een "resusbaby" (voorheen rhesusbaby) was vooral vroeger een probleem: een groot deel van deze zogenaamde resusbaby's overleed of bleef leven met vervelende afwijkingen. Tegenwoordig kan men al vroeg in de zwangerschap controleren, voorkomen en behandelen. Eèn van de punten die al vroeg in de zwangerschap gecontroleerd worden is de zogenaamde resusfactor.

Wat is een resus baby

Een resusbaby is een baby met resusantagonisme: een aandoening waarbij de rode bloedcellen van de baby afgebroken worden door de antistoffen (afweerstoffen) van de moeder.

De oorzaak van resusantagonisme

Op rode bloedcellen zitten veel verschillende soorten eiwitten, één daarvan is resusfactor D. De meeste mensen hebben dit (resus-D-positief) maar sommige niet (resus-D-negatief). Als de zwangere vrouw zelf resus-D-negatief is (de bloedtest wijst uit dat de resusfactor negatief is) en het ongeboren kind via zijn vader het resus-D-positief heeft geërfd, dan kan er een probleem optreden wanneer het bloed van moeder en baby zich mengen. In principe zijn de bloedbanen van moeder en kind gescheiden, maar soms komt er toch wat bloed van de baby in het bloed van de moeder terecht. Als de moeder bloed van de resus-D-positieve baby in haar resus-D-negatieve bloed krijgt kan haar lichaam reageren met het aanmaken van antistoffen. Deze antistoffen vernietigen de vreemde resus-D-positieve cellen in het bloed van de moeder. Voor de moeder geen probleem, maar als deze antistoffen, bijvoorbeeld via de placenta, aan de baby worden doorgegeven kunnen ze de daar de rode bloedcellen van de baby afbreken en zo een gevaar voor de baby opleveren.

Hogere kans op resus positief kind bij volgende zwangerschap

Zoals je hierboven las is er sprake van een kans op een afwijking bij een resus-negatieve moeder en een resus-positief kind. Het is niet per definitie een probleem als moeder en kind een ander type bloed hebben. Bij een eerste zwangerschap zal het probleem minder optreden, omdat er nog minder antistoffen zijn aangemaakt. Bij een volgende zwangerschap is de kans groter op een meer heftige reactie.

Gevolgen voor het kind

Wanneer de afweerstoffen bij het kind terechtkomen, dan kunnen de rode bloedcellen van de baby worden afgebroken. Het gevolg daarvan is bloedarmoede in meer of minder ernstige mate maar eventueel ook een groeiachterstand. In ernstige gevallen waarbij het kind afwijkingen krijgt door deze antistoffen dan spreekt men dan van een 'resuskindje'.

Symptomen van resusantagonisme

Symptomen die wijzen op problemen met de resusfactor zijn:

  • Een minder beweeglijke foetus;
  • Te veel vloeistof rond de foetus;
  • .
  • Gele verkleuring van de huid en de slijmvliezen (geelzucht) bij de pasgeborene;
  • Vergroting van de lever en de milt;
  • Ademhalingsproblemen;
  • Groeiafwijkingen.

Hoe voorkom je problemen met resusfactor

Preventie is mogelijk door middel van bloedonderzoek bij de moeder tijdens de zwangerschap: bloedgroep en resusfactor van de moeder worden al in een vroeg stadium bepaald. Is zij resus-D-negatief, dan wordt er met 27 weken nogmaals bloed afgenomen om te bepalen of de baby resus-D-positief of resus-D-negatief is. In het eerste geval, als er dus kans is op een resus-baby, krijgt de moeder zowel in de zwangerschap als na de bevalling (om te voorkomen dat de antistoffen bij een volgende zwangerschap problemen zullen geven) een injectie met anti-D ter voorkoming van de aanmaak van antistoffen.

Behandeling resusantagonisme

Indien er ondanks preventieve maatregelen toch sprake is van resusantagonisme kan er een aantal maatregelen worden genomen.

  • Het aanvullen van vocht dat de baby is kwijtgeraakt.
  • Lichttherapie tegen geelzucht.
  • De toediening van stoffen waarmee het bilirubinegehalte in het bloed kan worden verlaagd.
  • Bij ernstige gevallen moet een bloedtransfusie worden gedaan. Daarbij wordt een deel van het bloed van de baby vervangen.
  • Bron: medicinfo, www.nvog.nl, of erfelijkheid.nl