Tip 1: Een gezonde levensstijl

Overgewicht of ondergewicht kan de hormoonbalans beïnvloeden en de menstruatiecyclus verstoren. Een gebalanceerd dieet kan helpen om een gezond gewicht te behouden. Ook lichaamsbeweging kan de vruchtbaarheid bevorderen. Ga bijvoorbeeld elke dag een uurtje wandelen, fietsen of ga naar de sportschool. Maar sport ook weer niet buitensporig veel want dat heeft dan weer een nadelig effect op de vruchtbaarheid. Het is belangrijk om een BMI tussen de 20 en 25 te hebben. Wil je graag afvallen, doe dit dan bij voorkeur voordat je zwanger bent. Wil je toch afvallen terwijl je al zwanger bent, lees dan hier hoe je dat op een gezonde manier kunt doen. 

Je kunt je ook een afspraak maken bij het Geboortecentrum voor een kinderwensconsult. Je krijgt dan informatie over onder andere je gezondheid en die van je partner, leefstijl en aanvullende onderzoeken die mogelijk zijn voor een gezonde start van de zwangerschap. 

Tip 2: Ken je cyclus

Door het begrijpen van je menstruatiecyclus en het identificeren van je vruchtbare dagen, kun je de kans op een succesvolle bevruchting vergroten. De meeste menstruatiecycli duren tussen de 28 en 32 dagen. De ovulatie vindt meestal plaats in het midden van de cyclus, en dit is het ideale moment om seks te hebben. Dus tussen dag 11 en 21. Je kunt ook letten op ovulatie signalen: zoals veranderingen in het cervixslijm, een lichte stijging van je lichaamstemperatuur, een toename van je libido en lichte buikpijn.

Voor een nauwkeuriger beeld kun je ovulatietesten gebruiken. Deze testen detecteren een piek in het luteïniserend hormoon (LH) in de urine, wat een aanstaande ovulatie aangeeft. Test dagelijks vanaf het einde van je menstruatie tot je een positief resultaat krijgt. In de dagen voor je eisprong ben je het meest vruchtbaar. Sperma kan zo’n 4 dagen overleven, waardoor je bijvoorbeeld zwanger kan raken wanneer je 4 dagen voor je eisprong seks hebt gehad. 

Tip 3: Vermijd roken en overmatig alcoholgebruik

Zowel roken als overmatig alcoholgebruik kunnen de vruchtbaarheid verminderen. Roken kan de eileiders beschadigen en de eierstok reserve verminderen. Wanneer je als vrouw rookt, vermindert je vruchtbaarheid met wel 30%. Bij de man heeft roken een nadelig effect op de spermakwaliteit.  Overmatig gebruik van alcohol kan zorgen voor een verstoorde menstruatiecyclus. Het is dus raadzaam om te stoppen met deze gewoonten als je probeert zwanger te worden. Lees ook: alcohol en de vruchtbaarheid van de man

Tip 4: Verminder stress

Misschien makkelijker gezegd dan gedaan, maar probeer stress te vermijden. Chronische stress kan de ovulatie en de kans op een zwangerschap beïnvloeden. Probeer ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie of diepe ademhalingsoefeningen om stress te verminderen en zorg voor voldoende slaap.

Tip 5: Neem prenatale vitaminen

De meeste vitamine en mineralen krijg je waarschijnlijk al binnen als je een gezonde levensstijl hebt. Toch kan het geen kwaad dit aan te vullen met een multivitamine. Begin daarnaast ook met het innemen van foliumzuur voordat je zwanger probeert te worden. Bij voorkeur enkele maanden ervoor. Foliumzuur helpt het risico op geboorteafwijkingen van de hersenen en de wervelkolom van de baby te verminderen.

Tip 6: Beperk cafeïne-inname

Hoewel matige cafeïne-inname waarschijnlijk veilig is, suggereren sommige studies dat grote hoeveelheden cafeïne de vruchtbaarheid kunnen verminderen. Probeer daarom je inname te beperken tot minder dan 200 mg per dag, dat is ongeveer één kop koffie.

Tip 7: Vermijd bepaalde medicijnen

Sommige medicijnen kunnen de vruchtbaarheid beïnvloeden. Als je medicatie gebruikt, overleg dan met je arts over de mogelijke effecten op de vruchtbaarheid. Bespreek alle voorgeschreven en vrij verkrijgbare medicijnen die je inneemt en vraag, indien nodig, om veilige alternatieven.

Tip 8: Behoud een gezonde vaginale omgeving

Het gebruik van glijmiddel kan de beweeglijkheid van het sperma beïnvloeden. Als je een glijmiddel nodig hebt, kies dan voor een ‘spermavriendelijke’ variant. Vermijd ook vaginale douches, dit kan de pH-waarde verstoren, wat niet gunstig is voor het sperma.

Tip 9 Raadpleeg een specialist

Als je na een jaar proberen, of zes maanden als je ouder bent dan 35, niet zwanger bent geworden, kan het verstandig zijn om een vruchtbaarheidsspecialist te raadplegen. Je hebt dan waarschijnlijk wat hulp nodig bij je kinderwens. Zij kunnen diepgaande tests uitvoeren en behandelingsopties aanbieden. Lees hier meer over vruchtbaarheidsbehandelingen. 

Tip 10: Verhoog de zaadkwaliteit

Het kan voorkomen dat de man wel vruchtbaar is, maar de kwaliteit van zijn sperma niet goed is. Voor mannen kan overmatige hitte rond het scrotum de spermakwaliteit verminderen. Vermijd daarom regelmatig gebruik van sauna’s en hete baden en draag loszittend ondergoed.

Tip 11: Zorg voor efficiente seks

De manier waarop jullie seks hebben kan invloed hebben op een succesvolle bevruchting. Zo wordt het afgeraden om als vrouw bovenop de man te zitten omdat het sperma daardoor mogelijk niet optimaal naar de baarmoeder beweegt. Kies bij voorkeur voor de missionarishouding maar ook ‘doggystyle’ kan ervoor zorgen dat de zaadcellen succesvol bij de baarmoeder terechtkomen. Daarnaast is het belangrijk dat wanneer je partner ejaculeert zijn penis zich zo diep mogelijk in jou vagina bevindt. Blijf daarnaast na de seks even liggen, bij voorkeur met een kussentje onder je billen, op deze manier blijft er zoveel mogelijk sperma in de vagina. 

Onthoud dat iedereen uniek is, en wat voor de een werkt, werkt misschien niet voor de ander. Heb geduld en blijf positief. Je bent niet alleen, veel stellen ervaren uitdagingen wanneer ze proberen zwanger te worden. Een positieve houding, goede kennis en de juiste ondersteuning kunnen allemaal bijdragen aan je uiteindelijke doel: het verwelkomen van een nieuw leven.

Het bericht Zwanger worden: 11 tips! verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Als zwanger worden niet zomaar lukt omdat jullie vruchtbaarheidsproblemen ervaren, dan kan een vruchtbaarheidsbehandeling of een medicijn jullie wellicht helpen om toch zwanger te worden. Pregnyl is zo’n medicijn. In dit artikel leggen we uit wat het is, wanneer je het kan gebruiken en hoe je dit moet gebruiken. 

Wat is pregnyl?

Pregnyl is een medicijn dat gebruikt wordt als een vrouw of een man verminderd vruchtbaar is. De werkzame stof in deze medicatie is HCG: Humaan ChorionGonadotrofine. Dit hormoon wordt aangemaakt in het lichaam van een zwangere vrouw. Moeders voor moeders zamelt urine in van vrouwen die 6 tot 16 weken zwanger zijn. In deze periode is de hoeveelheid HCG het hoogst. Een farmaceutisch bedrijf maakt van deze stof vervolgens weer het medicijn Pregnyl.

Hoe werkt Pregnyl?

Afhankelijk van wie het medicijn moet spuiten werkt Pregnyl op de volgende manier: 

• Vrouwen – HCG functioneert op dezelfde manier als het hormoon LH: Luteïniserend Hormoon. Zodra je een LH-piek hebt weet je dat jouw eisprong nadert. Het medicijn Pregnyl kan de rol van LH overnemen. Pregnyl stimuleert bij vrouwen namelijk de eisprong, de aanmaak van eicellen en het zorgt ervoor dat de baarmoeder klaar wordt gemaakt voor innesteling als er een eitje is bevrucht. Ook als je een IVF- of ICSI-poging doet kan je dit medicijn gebruiken om eicellen te laten rijpen voor een punctie. De kans op een zwangerschap wordt met behulp van dit medicijn vergroot. 
• Mannen – Normaal gesproken wordt het LH hormoon in de hersenen aangemaakt. Als dat onvoldoende gebeurd, dan kan Pregnyl bij mannen de aanmaak van mannelijk hormoon in de zaadballen stimuleren. Hierbij is het wel belangrijk dat de zaadballen zelf nog goed werken.
• Jongens – Ook jongens kunnen dit medicijn voorgeschreven krijgen als hun ballen niet indalen in hun balzak of als hun puberteit niet vanzelf start.

Hoe gebruik je Pregnyl?

Pregnyl wordt geleverd als poeder in een flesje en een flesje met vloeistof. Voordat je kan gaan spuiten moet je daarom eerst het poeder oplossen in de vloeistof. Pregnyl bewaar je in de originele verpakking in de koelkast. Nadat je het hebt gemengd is het in de koelkast nog 24 uur houdbaar. Een half uur voordat je wilt gaan spuiten haal je het uit de koelkast. Pregnyl mag niet langer dan een uur buiten de koelkast blijven, omdat anders de werking afneemt. En dat wil je niet. In het ziekenhuis krijg je instructies hoe je de medicatie moet mengen met de vloeistof en hoe je het beste een spuit kan zetten.

Wanneer moet je spuiten?

Jongens en mannen kunnen direct starten met spuiten. De arts zal precies vertellen hoe vaak en wanneer je mag spuiten met Pregnyl. Als je als vrouw vruchtbaarheidsproblemen hebt en je start een vruchtbaarheidsbehandeling of je start met medicatie hiervoor, dan wordt je behandeld door een fertiliteitsarts. Met een echo wordt gekeken of jouw eiblaasjes groot genoeg zijn. Als dat het geval is mag jij met Pregnyl beginnen te spuiten. Dit medicijn spuit je in de huidplooi van je bovenbeen of van je onderbuik. Dit kan je zelf doen of door je partner laten doen. Net wat jij fijn vindt. Op die manier neemt je lichaam de hoge concentratie het beste op. 

De arts geeft precies aan op welke tjjdstippen jij moet spuiten. Volg dat ook precies op. Het zou jammer zijn dat deze zwangerschapspoging voorbij gaat doordat jij vergeet te spuiten. Mocht je het toch vergeten en je bedenkt dat nog op de dag zelf, dan kan je alsnog een spuit zetten. Als je er pas een dag of meer later aan denkt, dan moet je je arts bellen om samen te overleggen wat je moet doen.

Hoelang gebruik je Pregnyl?

Vrouwen spuiten meestal één keer per menstruatiecyclus. Het kan ook zijn dat je in de negen opvolgende dagen nog maximaal drie injecties moet zetten. Dat doe je dan alleen om te zorgen dat de eitjes in leven blijven. Je hoort van jouw arts precies hoe vaak en wanneer jij mag spuiten.

Mannen spuiten drie maanden lang met Pregnyl. Dat komt omdat het ongeveer 2,5 maand duurt voordat er nieuwe zaadcellen gemaakt zijn. Je spuit dan 1 à 2 keer per week. Zodra je nieuwe zaadcellen hebt aangemaakt blijven ze een paar weken lang in leven. Jouw arts verteld jou wanneer je moet spuiten en hoe vaak per week je dat mag doen.

Wanneer kan je zwanger worden?

Binnen 48 uur na het inspuiten van het medicijn vindt bij de vrouw de eisprong plaats. Dan is het tijd voor geslachtsgemeenschap, een inseminatie of voor het oogsten van jouw eitjes bij een IVF- of ICSI-poging. Omdat je het medicijn net voor je eisprong inspuit kan je ongeveer 2 weken daarna zwanger zijn of -helaas- ongesteld worden. Na die 14 dagen kan je dus een zwangerschapstest doen. Twijfel je over de uitslag, doe dan de volgende ochtend nog een test met ochtendurine. 

Welke mogelijke bijwerkingen heeft het gebruik van Pregnyl?

Zoals bij elk medicijn heeft ook deze een aantal bijwerkingen. Bij mannen en vrouwen kunnen er andere bijwerkingen optreden. Lees altijd eerst de bijsluiter van de medicatie die je gaat gebruiken. Daarin staan alle bijwerkingen vermeldt.

Bij vrouwen kunnen de volgende bijwerkingen in sommige gevallen voorkomen:

• Je ervaart pijn op de plaats van de injectie.
• Je krijgt huiduitslag, omdat je overgevoelig bent voor de medicatie. Neem contact op met je arts als je uitslag hebt. Wellicht moet je overstappen op andere medicatie.
• Je hebt een grotere kans op een meerlingenzwangerschap. Dat komt omdat er als gevolg van de medicatie meerdere eicellen tegelijk kunnen rijpen. Hierdoor kan je zwanger raken van een twee- of meerling.
• Je krijgt het Ovarieel HyperStimulatie Syndroom (OHSS): je lichaam gaat teveel eicellen produceren. Dit kan klachten geven zoals erge buikpijn, trombose, overgeven, diarree, ineens heel erg aankomen in gewicht. Bel je arts als je deze klachten ervaart.
• Als je borstkanker hebt gehad dan kan de tumor in uitzonderlijke gevallen weer gaan groeien of terugkomen. Bel altijd je huisarts, ook als je twijfelt.
• Zeer zelden krijgen vrouwen last van trombose. Je voelt dan een harde, dikke, rode plek op je been. Soms heb je een zwaar gevoel in je been of een zere kuit. Als je ook kortademig wordt of bloed ophoest, bel dan direct je huisarts of de Eerste Hulp post.

Bij mannen kunnen af en toe de volgende bijwerkingen optreden:

• Je hebt pijn op de plek van de injectie.
• Je krijgt huiduitslag, omdat je overgevoelig bent voor dit medicijn. Bel je arts als je deze klachten ervaart, wellicht kan je andere medicijnen gaan gebruiken. 
• Je houdt ineens veel vocht vast, waardoor je ook aankomt in gewicht.
• Je krijgt borstvorming.

Ook als je twijfelt, bel altijd je huisarts of begeleidend arts in het ziekenhuis.

Wanneer mag je Pregnyl niet gebruiken?

In de volgende gevallen mag je dit medicijn niet gebruiken, omdat het onveilig is voor jou:

• Als je baarmoeder of eierstokken misvormt zijn. 
• Als je eierstokken of teelballen niet goed werken. 
• Als je een cyste in je eierstok(ken) hebt of als je eierstokken vergroot zijn.
• Als je allergisch bent voor één of meerdere stoffen die in de medicatie zitten. Dit kun je teruglezen in de bijsluiter.
• Als je onverklaarbare vaginale bloedingen hebt.
• Als je een gezwel hebt in je borsten of geslachtsorganen. Denk aan eierstokkanker, borstkanker of zaadbalkanker.

Wat zijn de kosten?

Helaas wordt Pregnyl niet vergoed door jouw zorgverzekeraar. Je hebt spuiten met 1500 of 5000 eenheden. De arts bepaalt welke hoeveelheid jij moet spuiten. Gemiddeld betaal je voor een spuit met 1500 eenheden €4,13.

Bronnen: apotheekrond, ziekenhuis, radboudumc, medicijnkosten

Het bericht Pregnyl: wat is dit voor medicijn en waarvoor gebruik je het? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is eicelvitrificatie?

De invriesmethode van eicellen noem je ook wel eicelvitrificatie. Het proces van invriezen gaat hierbij heel snel. Zo ontstaan er weinig ijskristallen en zal er weinig schade ontstaan aan de eicellen. De eicellen worden bewaard in een vat met vloeibaar stikstof. Daar is het -196°C. Hierdoor blijven de eicellen jaren goed. In Nederland kan je bij verschillende ziekenhuizen en fertiliteitsklinieken je eicellen laten invriezen.

Hoeveel eicellen heeft een vrouw?

In je eierstokken zit een voorraad onrijpe eicellen. Bij je geboorte start je met 1-2 miljoen eicellen. Als je gaat puberen heb je er nog 400.000 over. Rond je 37e heb je er nog 25.000 en zodra je de 40 bent gepasseerd heb je er nog ongeveer 10.000 over. Op het moment dat je overgang voorbij is, zijn ook je eicellen op. Het is natuurlijk bij iedere vrouw verschillend hoe groot je voorraad precies is. Zodra je ouder wordt neemt dus niet alleen het aantal eicellen af en wordt je voorraad steeds kleiner, ook de kwaliteit van je eicellen gaat steeds meer achteruit. 

Vanaf het moment dat je gaat menstrueren begint het proces. In je eierstokken begint er in een blaasje met vocht -ook wel eiblaasje of follikel genoemd- een eicel te rijpen. Dit eiblaasje wordt steeds groter. Op het moment van de eisprong (ovulatie) heeft hij ongeveer een doorsnede van 2 tot 2,5 mm. Normaal gesproken springt één eicel tijdens de eisprong, de rest sterft af. 

Waarom zou je eicellen invriezen?

Sowieso kies je ervoor om eicellen in te laten vriezen omdat je op een later moment hoogstwaarschijnlijk jouw kinderwens wilt laten uitkomen. Hiervoor kan je verschillende redenen hebben:  

• Kanker – als je chemotherapie of een bestraling in je bekkengebied moet ondergaan omdat je kanker hebt, dan kan je ervoor kiezen om je eicellen van tevoren in te laten vriezen. Door deze behandelingen kan het namelijk gebeuren dat je eierstokken of eicellen beschadigen. Ook kan je in sommige gevallen verminderd vruchtbaar of onvruchtbaar worden. Zo kan je er op een later moment toch voor kiezen om via een vruchtbaarheidsbehandeling te proberen kinderen te krijgen.
• Kinderkanker – je hebt als kind kanker gehad, waardoor je minder eicellen over hebt dan normaal is op jouw leeftijd. 
• Stamceltransplantatie – als je een stamceltransplantatie moet ondergaan, dan kan je van tevoren een follikelpunctie laten doen en je eicellen invriezen. Vaak gaat deze transplantatie namelijk gepaard met chemotherapie of bestraling. Hierdoor kan je voorraad eicellen afnemen of je eierstokken beschadigen.
• IVF / ICSI – als jouw partner op de dag van jouw punctie bij een IVF- of ICSI-behandeling geen of onvoldoende zaad kan leveren, dan kan je ervoor kiezen om je eicellen in te laten vriezen. Zodat je op een later moment de bevruchting kan laten plaatsvinden.
• Social freezing – als je ouder bent dan 30 jaar en je nog geen kinderen hebt kunnen krijgen, omdat je nog niet de juiste partner hebt gevonden of omdat je relatie nog pril is. Dan kan je je eicellen invriezen als je later toch graag kinderen zou willen.
• Overgang – als er een verhoogde kans is dat je vroeg in de overgang gaat komen, dan kan het invriezen van eicellen een goed idee zijn als je een kinderwens hebt. Vervroegd in de overgang komen wordt ook wel Prematuur Ovarieel Falen (POF) genoemd. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat je een erfelijke afwijking hebt of omdat iemand anders in jouw familie voor haar 35e al in de overgang is gekomen.
• Geslachtsverandering – als je een geslachtveranderende operatie ondergaat dan kan je van tevoren eicellen laten invriezen. Je kan door die verandering niet meer op de natuurlijke manier zwanger raken, maar zo heb je in ieder geval nog wel je eigen eicellen tot je beschikking als je later kinderen zou willen.
• Voor je dochter – als je dochter vanwege medische redenen minder of geen eicellen heeft, dan kan jij jouw eicellen laten invriezen voor haar. Als zij (later) een kinderwens heeft, dan kan ze deze eitjes gebruiken om die wens in vervulling te laten gaan.

Zijn er leeftijdsgrenzen voor het invriezen van eicellen?

Tot je 39e kan je eicellen laten weghalen en laten invriezen. Dat komt omdat je daarna vanwege je leeftijd minder kans hebt op succes. Het aantal en de kwaliteit van de eicellen neemt af als je ouder wordt. Als er een medische reden is om eicellen in te vriezen, dan kunnen ziekenhuizen afwijken van deze leeftijdsregel. Een bevruchte eicel (embryo) kan je laten terugplaatsen totdat je 49 jaar bent geworden. 

Procedure bij eicellen invriezen

Hoe de procedure verloopt vanaf de aanmelding in het ziekenhuis of bij de fertiliteitskliniek tot aan de terugplaatsing van het embryo vertellen we hieronder. 

Aanmelden

Als je ervoor kiest om eitjes in te vriezen, dan kan je je aanmelden bij de gynaecoloog. Op het moment dat je je aanmeldt kan het een paar maanden duren voordat je aan de beurt bent, afhankelijk van de wachttijd in het ziekenhuis of de kliniek waarvoor jij hebt gekozen. Houdt daar rekening mee als je de 40 jaar nadert. 

Echo

Aan het begin van jouw menstruatiecyclus kan de arts een vaginale inwendige echo maken bij jou om te kijken hoeveel eiblaasjes je hebt. Dit gebeurd op de tweede, derde of vierde dag van je menstruatie. Op de echo kan hij zien hoeveel eiblaasjes er op dat moment verder kunnen rijpen tot eicel. Met andere woorden: je ziet zo je eicelvoorraad.

Bloedonderzoek

Ook wordt er bloed afgenomen, om de hoeveelheid AMH en FSH te zien. Het Anti-Mülleriaans Hormoon geeft de grootte van je eicelvoorraad weer. Hoe hoger dit getal, hoe groter je voorraad. Ook wordt gekeken naar de hoogte van het FollikelStimulerend Hormoon. Zoals de naam al zegt zorgt dit hormoon ervoor dat de groei en rijping van de eicellen wordt gestimuleerd. Als deze waarde hoog is, dan is de kans groot dat je dicht tegen de overgang aan zit.

Testen

Voordat je de behandeling kan starten moet je jezelf eerst laten testen op infectieziekten zoals AIDS en Hepatitis B en C.

Hormonen

Zodra alle seinen op groen staan, kan jij starten met de behandeling. Je moet jezelf iedere dag hormonen toedienen via een injectienaald in je buik. De verpleegkundige legt jou precies uit hoe je dit moet doen. Deze hormonen zullen jouw eierstokken stimuleren. Het is namelijk de bedoeling dat er meer dan één eiblaasje verder gaat rijpen tot eicel. Met echo’s wordt tussentijds gecheckt hoe het gaat met de groei en hoeveel eiblaasjes er zijn. 

Follikelpunctie

Kort voordat de eisprong daadwerkelijk plaatsvindt, krijg jij een follikelpunctie. De gynaecoloog zal deze punctie uitvoeren in het ziekenhuis. Je kunt hierbij pijnstilling krijgen. Via de vagina wordt het vocht uit de eiblaasjes en de rijpe eicellen uit de eierstok opgezogen. De eicellen komen via een slangetje in een buisje terecht. Hoeveel dat er uiteindelijk zullen zijn hangt af van een aantal factoren:

• je leeftijd;
• de mate waarop jouw lichaam reageert op de hoeveelheid hormonen die jij krijgt toegediend;
• hoeveel eiblaasjes zich goed hebben ontwikkeld;
• de bereikbaarheid van de rijpe eicellen.

Laboratorium

De eicellen gaan vervolgens naar een laboratorium. Onder de microscoop wordt gekeken hoeveel eicellen eruit zijn gehaald bij de punctie. Alle eicellen die voldoende zijn uitgerijpt kunnen worden ingevroren. Meestal zijn dat er een stuk of 20.

Risico’s bij een behandeling

Aan iedere medische ingreep zitten risico’s, zo ook bij een follikelpunctie:

• Het is sowieso een zwaar proces voor jouw lichaam vanwege de hormonen en de punctie zelf.
• Er kan hyperstimulatie ontstaan door de hormonen die je krijgt toegediend. Je kan dan vocht gaan vasthouden, buikpijn krijgen, kortademig worden en je hebt een verhoogde kans op trombose. Gelukkig gaat dit vanzelf weer over. Meestal na een paar dagen, maar het kan ook een aantal weken duren.
• Er kan een infectie of een bloeding optreden. Gelukkig is deze kans klein.

Ontdooien van eicellen

Zodra je er klaar voor bent om een kindje te krijgen kunnen jouw eicellen worden ontdooid en bevrucht. Afhankelijk van de behandeling die volgt worden er één of meer van jouw eicellen ontdooid. De eicellen die het ontdooiproces hebben overleefd komen in aanmerking voor een IVF- of ICSI-traject. Bij IVF moet de bevruchting tussen de eicel en alle zaadcellen zelf plaatsvinden in een kweekschaaltje. Bij ICSI wordt er met een dunne naald één zaadcel in een eicel geplaatst. Als dit lukt, dan ontstaat er een embryo. Deze kan de gynaecoloog dan via de vagina terugplaatsen in jouw baarmoeder. Als het embryo zich nestelt in jouw baarmoederslijmvlies, dan ben je zwanger!

Hoe groot is de kans op zwangerschap na een eicelvitrificatie?

De kans op een zwangerschap na het invriezen en weer ontdooien van eicellen is 4 tot 6% per eicel. Daarnaast is de kans van slagen afhankelijk van:

• je leeftijd
• het aantal ingevroren eicellen en de kwaliteit daarvan
• het aantal eicellen dat de ontdooiing heeft overleefd en de kwaliteit daarvan
• hoe goed de bevruchting is gelukt met ICSI of IVF
• hoeveel eicellen er bevrucht zijn 
• de kwaliteit van de embryo(’s)

Vergoeding voor het invriezen van eicellen?

In de meeste gevallen is de rekening van een follikelpunctie en het invriezen van eicellen voor de zorgverzekeraar bij een medische indicatie. Check dit vooraf altijd even bij je zorgverzekeraar. Zo weet je zeker welke kosten jij wel en niet hoeft te dragen. 

Heb je geen medische indicatie, zoals bij social freezing? Dan moet je alles helaas zelf betalen. Dat is niet voor iedereen weg gelegd. Je betaald namelijk voor de behandeling zelf ongeveer €3000,-. Daarnaast betaal je voor het vriesproces rond de €400,- en jaarlijks betaal je tussen de €50,- en €100,- voor het bewaren van de eicellen. Gemiddeld genomen worden eicellen zo’n 5 jaar bewaard. Wil je hiervan afwijken, dan kan dat. De kosten zijn afhankelijk van het ziekenhuis of de fertiliteitskliniek die je hebt gekozen. Voordat je je aanmeld kan je de kosten opvragen bij het ziekenhuis of de kliniek, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Bronnen: radboudumc, ziekenhuis

Het bericht Eicellen invriezen: hoe werkt dat? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Misschien heb je er nog nooit van gehoord, de ziekte van Asherman. Dat komt omdat deze ziekte gelukkig niet vaak voor komt. Meestal komt de aandoening pas aan het licht zodra je ineens niet meer ongesteld wordt of als zwanger worden niet lukt. De kansen op een zwangerschap nemen door dit syndroom namelijk aanzienlijk af. In dit artikel leggen we uit wat het Asherman syndroom is, hoe je dit kan oplopen en welke mogelijkheden er zijn qua behandeling.

Wat is het Asherman Syndroom?

Als je de ziekte van Asherman hebt, ookwel het Asherman Syndroom genoemd, dan heb je één of meer verklevingen in je baarmoederholte. Dit zijn littekens die zijn ontstaan door een operatie of een ingreep, zoals een curettage. Het baarmoederslijmvlies is dan beschadigd geraakt. Het littekenweefsel in de baarmoeder gaat dan aan elkaar vastzitten. De wanden van de baarmoeder zitten dan (deels) tegen elkaar aan geplakt. Het baarmoederslijmvlies wat zich normaal aan de baarmoederwand vormt als voorbereiding voor een eventuele innesteling van een embryo lukt daardoor niet (goed) meer. Dit heeft consequenties voor je menstruatie en zwanger worden.

Symptomen ziekte van Asherman

Deze ziekte is nog vrij onbekend en geeft weinig klachten. Als je geen kinderwens hebt, dan kan het zijn dat je er helemaal niet achter komt dat je dit syndroom hebt. Als je net een operatie of een ingreep aan je baarmoeder achter de rug hebt en daarna menstrueer je niet of nauwelijks, dan kan het zijn dat je de ziekte van Asherman hebt. De symptomen die je kan ervaren zijn: 

• je verliest nauwelijks of geen bloed tijdens je menstruatie
• je hebt bruine afscheiding 
• het lukt niet om zwanger te worden
• je krijgt (telkens) een miskraam 
• je hebt pijn in je onderbuik
• je cyclus is onregelmatig of blijft uit, terwijl je voorheen gewoon ongesteld werd.
• je hebt een pijnlijke menstruatie 

Dit zijn overigens veel voorkomende klachten die ook kunnen passen bij een andere aandoening, zoals PCOS, stressklachten, ontsteking in je bekken, et cetera. Neem bij dit soort klachten altijd contact op met je huisarts.

Oorzaken Asherman Syndroom

Waarom de ene vrouw dit syndroom wel krijgt en de ander niet, is nog niet bekend. Wel hebben veel van deze vrouwen vaak een dunner baarmoederslijmvlies. Daarnaast zijn er een aantal mogelijke oorzaken bekend die het syndroom kunnen veroorzaken: 

• een curettage
• het handmatig verwijderen van de placenta na de bevalling
• een keizersnede
• een operatie aan je baarmoeder
• een infectie aan je baarmoeder
• tuberculose
• het weghalen van de placenta
• het verwijderen van een poliep of vleesboom

Diagnose van het Asherman Syndroom

Als de arts een vermoeden heeft van de ziekte van Asherman, dan gaat hij jou eerst onderzoeken. Om zeker te weten of je inderdaad het syndroom hebt, wordt er een kijkoperatie (diagnostische hysteroscopie) gedaan op het moment dat je niet ongesteld bent. Bij een hysteroscopie gaat de gynaecoloog met een speciale hysteroscoop via jouw vagina in je baarmoeder kijken of er verklevingen zijn. Een hysteroscoop is een dunne holle buis -ookwel kijkbuis genoemd- waar een lichtbundel en een camera doorheen kunnen, zodat de baarmoeder goed bekeken kan worden. Dit gebeurd op de polikliniek zodat je dezelfde dag nog naar huis kan.

Welke behandelingen zijn mogelijk bij het Asherman Syndroom?

De ziekte komt niet vaak voor, maar is meestal wel goed te behandelen. Gelukkig maar! Als je het Asherman Syndroom hebt zijn er 3 opties:

• Als er maar een klein beetje verkleving in de baarmoeder zit, dan kan de gynaecoloog dat tijdens de kijkoperatie direct doorknippen met een schaartje. Bij de helft van de vrouwen met het syndroom is dit het geval. Je kan nadien direct naar huis toe, omdat het poliklinisch gebeurd.
• Als er ernstige verklevingen zijn dan kan je geopereerd worden. Bij de andere helft van de vrouwen is dit het geval. Tijdens de operatie worden de verklevingen weggehaald via jouw vagina. Dit kan met of zonder verdoving, afhankelijk van wat jij zelf wilt. Dit is een lastige operatie. Na de operatie krijg je een gel in je baarmoeder of wordt er een spiraaltje geplaatst zonder hormonen en koper, om te zorgen dat de baarmoederwanden uit elkaar blijven staan. Zo wordt er voorkomen dat de wanden weer aan elkaar gaan kleven. Ook kan het baarmoederslijmvlies op deze manier rustig genezen. Het kan zijn dat je na de operatie extra vrouwelijk hormoon krijgt. Dit zijn hormoonpillen die ervoor zorgen dat het baarmoederslijmvlies kan herstellen. De genezing vindt normaal gesproken binnen 6 tot 12 weken plaats. Als je graag zwanger wilt worden, dan kan het spiraaltje na die periode weer weg gehaald worden. Vervolgens krijg je daarna een controle en wordt wederom met een kijkoperatie  bekeken of de baarmoeder goed genezen is.
• In hele enkele gevallen zijn de verklevingen zo ernstig dat opereren niet mogelijk is en de verklevingen niet weggehaald kunnen worden.

Zeker als je zwanger wilt worden is het belangrijk om eerst de verklevingen te laten verwijderen als dat bij jou mogelijk is.

Het Asherman Syndroom en zwanger worden

Doordat de wanden van je baarmoeder aan elkaar vast gekleefd zitten wordt het erg lastig om zwanger te worden. Als de verklevingen in de baarmoederholte zitten, dan lukt het de zaadcellen niet eens om de baarmoeder te bereiken. Lukt het jullie toch om zwanger te worden, dan zitten daar risico’s aan. Er is namelijk een grote kans op een miskraam of dat de placenta vast blijft zitten. 

Gelukkig is deze ziekte goed te behandelen. Dat betekent dat je na een behandeling gewoon zwanger kan worden. Artsen raden aan om zo snel mogelijk na de operatie te proberen om zwanger te worden. Er bestaat namelijk een kans dat de verklevingen weer terugkomen. Tijdens je zwangerschap wordt je in het ziekenhuis in de gaten gehouden. Als alles goed gaat en je gaat bevallen, dan moet dat wel in het ziekenhuis omdat je nu een medische achtergrond hebt. Verklevingen kunnen ook weer terugkomen als je bent bevallen of als je een miskraam of curettage hebt gehad. Het kan ook zijn dat je helemaal ‘schoon’ blijft. Van tevoren is helaas niet te voorspellen hoe dit proces bij jou zal gaan verlopen.

Bronnen: diakonessenhuis en degynaecoloog

Het bericht Asherman Syndroom: wat is het en wat kan je er aan doen? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is vaginisme?

Vaginisme is een reactie van je lichaam, waarbij je bekkenbodemspieren zich onbewust teveel aanspannen. Dit kan komen door negatieve gedachten, angst of andere klachten. Vaak gaat dit gepaard met het moment dat een penis, een vinger of een tampon je vagina in komt en dat kan dan behoorlijk pijn doen. Je voelt dan vaak een brandende of stekende pijn bij de ingang van je vagina. Soms is alleen het aanraken van je huid al heel pijnlijk en kan er niet eens een vinger of tampon naar binnen. 5% van de vrouwen heeft last van vaginisme. Hierdoor kan de opening van de vagina vernauwen, waardoor penetratie niet mogelijk is of heel erg pijn doet. Iets wat normaal lijkt, is dat voor jou ineens helemaal niet (meer).

Wat is een vaginistische reactie?

In plaats van vaginisme kan je ook een vaginistische reactie hebben. Dit betekent dat je vagina soms vernauwt zodra je toestemming geeft om een penis, tampon of vinger naar binnen te laten gaan. Alleen het idee al dat er iets je vagina ingaat kan ook al voor een vaginistische reactie zorgen. Je bent hierin zeker niet alleen, want 6% van de vrouwen heeft hier last van. En 3% van de vrouwen heeft dit zelfs regelmatig of vaak. Bij deze vrouwen spannen de bekkenbodemspieren alleen aan in specifieke situaties. Als ze bijvoorbeeld een lichamelijk onderzoek bij de gynaecoloog hebben, een tampon willen inbrengen of als ze gaan vrijen. Je kan hier op bepaalde momenten last van hebben, je hele leven of alleen bij een bepaalde partner of een bepaald onderzoek.

Bekkenbodemspieren en vaginisme

Deze spieren liggen rondom je vagina, urinebuis en anus en zijn heel sterk. Als je vaginisme hebt dan zijn deze spieren constant gespannen. Doordat de vagina dan erg vernauwd ervaar je pijn zodra je dit gebied aanraakt. Het nadeel hiervan is dat er snel een vicieuze cirkel kan ontstaan: je ervaart pijn, waardoor je spieren zich gaan aanspannen. Daardoor krijg je alleen maar nog meer pijn, waardoor je spieren nog meer gaan aanspannen. Op een gegeven moment wordt je bang voor pijn en gaan je spieren zich alleen maar aanspannen vanwege die angstgevoelens. Dat is een hele normale reactie, waardoor je lichaam steeds vaker automatisch gaat reageren en de spieren in je bekkenbodem telkens onder spanning staan. Elke volgende keer dat je seks wilt hebben kun je daardoor minder ontspannen zijn.

Welke vormen van vaginisme zijn er?

Er bestaan twee vormen van deze aandoening:

• primaire vaginisme – dit betekent dat je van kleins af aan niks in je vagina hebt kunnen inbrengen.
• secundaire vaginisme – deze vorm heb je als je er op latere leeftijd last van hebt gekregen. Dit betekent dat je eerst wel iets in je vagina kon krijgen zonder pijn, maar dat dat later niet meer lukte. Dat kan bijvoorbeeld doordat geslachtsgemeenschap een tijdlang pijnlijk is geweest of je hebt een seksueel trauma opgelopen.

Tussen deze vormen bestaan er ook nog talloze verschillen. Sommige vrouwen met deze aandoening kunnen wel een tampon inbrengen, maar geslachtsgemeenschap lukt niet. En vrouwen met een vaginistische reactie kunnen bij de ene partner wel seks hebben, maar bij een andere partner lukt geslachtsgemeenschap dan ineens weer niet. 

Klachten vaginisme

Om te weten te komen of je wellicht vaginisme hebt, hebben we hier een lijstje gemaakt met veel voorkomende klachten. Als je je hier in herkent, dan is de kans groot dat je vaginisme hebt. Je wilt:

• een penis, vinger of tampon inbrengen in je vagina, maar dat lukt niet of is moeilijk.
• doorzetten en toch iets inbrengen in je vagina, maar dat doet dan pijn.
• de huid rondom je vagina aanraken, maar die is gevoelig en/of pijnlijk.
• graag geslachtsgemeenschap hebben, maar dat lukt niet.
• een onderzoek ondergaan bij een arts waarvoor een eendenbek (speculum) in je vagina wordt ingebracht, maar dat doet pijn.
• ontspannen als je een tampon of iets anders wilt inbrengen in je vagina, maar alleen dat idee brengt al heel veel spanning met zich mee voor jou. 

Het kan ook zijn dat je soms wat meer gespannen bent en daardoor even moeite hebt met het inbrengen van een tampon of als je seks wilt hebben. Dat betekent niet direct dat je vaginisme hebt. 

Wanneer moet je naar de huisarts?

Mocht je vaker last hebben van één of meer van de hierboven genoemde klachten, dan kan je contact opnemen met je huisarts. Ook als dat niet zo is en je maakt je zorgen dan kan je even bellen. Je arts kan bevestigen of je inderdaad deze aandoening hebt. Meestal word je doorverwezen naar een arts in het ziekenhuis. Deze gaat dan verder onderzoek doen.

Oorzaken van vaginisme

Deze aandoening heeft meestal een psychische oorzaak. Dat kan een angst zijn of te maken hebben met een seksueel trauma. Je komt meestal achter deze aandoening zodra je voor het eerst tampons wilt gaan gebruiken of zodra je voor de eerste keer seks wilt hebben. Als je vaginisme hebt, heb je wel zin in seks maar je lichaam werkt niet mee. Deze aandoening kan echter ook een lichamelijke oorzaak hebben, maar dat is zeldzaam.

Lichamelijke oorzaken

Eerst krijg je een lichamelijk onderzoek door een arts. Ondanks dat dit niet vaak voorkomt, wil de arts dit logischerwijs eerst uitsluiten:

• het kan zijn dat je maagdenvlies te stug is.
• je kan een aangeboren afwijking hebben aan je vagina. Er kan bijvoorbeeld een tussenschot in de vagina zitten.
• de huid rondom je vagina kan overgevoelig zijn of je kan daar pijnlijke plekken hebben.

Psychische oorzaken

Als je lichamelijk niks mankeert, dan kan de oorzaak van jouw vaginisme psychisch zijn. Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

• Angst – door angst voor pijn tijdens het vrijen kunnen jouw bekkenbodemspieren zich onbewust gaan aanspannen. Je vagina zelf is niet te nauw, maar doordat de spieren daar zo zijn aangespannen lijkt dat wel zo.
• Opvoeding – je opvoeders kunnen jou (onbewust) hebben bijgebracht dat seks iets vies of slechts is. Daarnaast kan dat onderwerp ook een taboe zijn geweest bij jullie thuis. Je kan daardoor onbewust spanning hebben als jij eenmaal toe bent aan intimiteit.
• Misbruik – als iemand in je omgeving of jijzelf te maken hebt gehad met seksueel misbruik kan je seks zijn gaan associëren met iets negatiefs. Je kunt je daardoor niet meer veilig voelen op het moment dat je iets in je vagina wilt inbrengen. Ook al is dat alleen een tampon.
• Onwetendheid – sommige vrouwen weten niet hoe hun vagina er van binnen uit ziet en welke functie alles heeft. Daardoor vragen ze zich af of de penis niet veel te groot is voor hun vagina of het pijn gaat doen als de penis bij hen naar binnen gaat, et cetera. Door deze vragen spannen hun bekkenbodemspieren automatisch aan, waardoor de vagina vernauwt.
• Negatieve seksuele ervaring – doordat je bijvoorbeeld een tijdlang pijn hebt gehad tijdens de penetratie, kan je een volgende keer bang zijn dat het weer pijn gaat doen. Deze gedachten kunnen leiden tot spanning en verkramping van de bekkenbodemspieren. Dit is een veel voorkomende oorzaak bij vaginisme.
• Onzekerheid – doordat je onzeker bent over je lichaam of je vagina kan je spanning hebben zodra je intiem wilt worden met je partner. De spieren in je vagina reageren daar op, waardoor je een vaginistische reactie krijgt.

Behandeling bij vaginisme

Zodra de oorzaak van de aandoening bekend is kan een behandeling worden opgestart. Meestal doet een seksuoloog dit in samenwerking met bijvoorbeeld een bekkenbodemfysiotherapeut. Een seksuoloog is een arts of psycholoog die gespecialiseerd is in seksuele problemen. Bij iedere vrouw met vaginisme verloopt het behandelproces anders. De behandeling is altijd afgestemd op jouw klachten en behoeften. Je kan bijvoorbeeld oefeningen krijgen voor je bekkenbodemspieren. Zo kan je leren hoe je ze kan aan- en ontspannen. Op deze manier krijg je controle over je spieren. Daarnaast kan je samen met de seksuoloog praten over je psychische problemen en samen proberen in kaart te brengen waardoor het vaginisme bij jou getriggerd wordt. Zij leert jou hoe je hier mee om kan gaan. Ook kan ze jouw partner advies geven hoe hij het beste om kan gaan met jouw aandoening. Uiteindelijk zul je ook gaan oefenen om weer iets in je vagina in te brengen. Dit gaat stap voor stap. Je start altijd rustig. Dit kan bijvoorbeeld met een wattenstaafje. Er wordt niks geforceerd. Alles op z’n tijd.

Kan je zwanger worden met vaginisme?

Om zwanger te worden moet een man klaarkomen in de vagina van de vrouw. Helaas is dit bij vaginisme niet mogelijk zonder dat de vrouw pijn heeft. En dat is nou net niet de bedoeling. Een behandeling kan daarentegen lange tijd in beslag nemen. Als jullie de wens hebben om zwanger te worden, dan heb je die tijd (gevoelsmatig) misschien niet. Je zou in dat geval bijvoorbeeld kunnen kiezen voor zelfinseminatie. Hierbij breng je zelf het sperma in, waardoor je geen geslachtsgemeenschap hoeft te hebben. De kans om zo zwanger te worden is ongeveer 20%. Mocht je zwanger worden, dan kan je nog steeds op een natuurlijke manier bevallen als je vaginisme hebt. Deze aandoening heeft gelukkig geen invloed op de bevalling.

Tips bij vaginisme

Als je vaginisme hebt kan je je behoorlijk onzeker voelen. Ook gevoelens van eenzaamheid, frustratie, verdriet, boosheid en teleurstelling komen vaak voor. Je kan je alleen voelen en je ervoor schamen. Dat is heel vervelend, maar wel heel normaal. Ook binnen jullie relatie kan dit voor behoorlijk wat spanning zorgen. Je voelt je schuldig, want je wilt wel vrijen maar het lukt niet. Met de volgende tips kun je het hopelijk wat draaglijker maken:

• Geen pijn – vrijen moet iets fijns zijn. Je hoort hierbij geen pijn te hebben. Hoe lastig dit misschien ook is, spreek met je partner af dat jullie geen geslachtsgemeenschap hebben zolang jij klachten ervaart.
• Grenzen aangeven – als jullie vrijen geef dan goed je grenzen aan. Ga geen seksueel contact vermijden, om zo geen pijn te krijgen. Dwing jezelf tot niks en blijf samen plezier maken in bed. Intimiteit ervaren kan ook zonder penetratie.
• Praat erover – praat met je partner over wat deze aandoening met jou doet en welke klachten jij ervaart. Leg uit dat jij hier niks aan kan doen, maar dat de spanning in je vagina door een reflex ontstaat.
• Behandeling – als je een behandeling krijgt, neem je partner dan mee naar deze afspraken. Zo krijgt hij of zij meer inzicht in jouw klachten en hopelijk meer begrip.
• Inlezen – lees je in, zodat je weet wat je hebt en wat je er aan kan doen. 
• Andere manieren van intimiteit – zoek naar manieren waarop je intiem kan zijn met je partner. Wat vind je prettig en waar raak jij opgewonden van?
• Lotgenoten – zoek naar lotgenoten, zodat je met gelijkgestemden over je aandoening kan praten.

Tips voor als je partner vaginisme heeft

Als je vriendin of vrouw vaginisme heeft, dan is de kans groot dat jij ook hinder ondervindt door deze aandoening. Je bent misschien niet tevreden over jullie seksuele relatie. Daarnaast vind je het ook niet fijn voor je partner. De volgende tips kunnen jou helpen om hier mee om te gaan:

• Behandeling – kijk samen welke behandelingen mogelijk zijn en ga met haar mee. Zo krijg je meer inzicht in de aandoening, ga je beter begrijpen wat het allemaal inhoud en wat jij kan doen om samen intiem te zijn. Support haar en motiveer haar voor een behandeling als dat nodig is.
• Luister – luister naar je partner als ze vertelt over haar aandoening en toon begrip. Deel met haar ook jouw onzekerheden. Door er samen over te blijven praten blijf je verbonden. 
• Inlezen – lees over dit onderwerp zodat je weet wat je vriendin of vrouw heeft en wat ze doormaakt.
• Dwing haar niet – accepteer haar grenzen en dwing haar niet om verder te gaan als jullie intiem willen zijn. Vrijen hoort nooit pijn te doen. Ook zonder penetratie kunnen jullie het fijn hebben in bed.

Bronnen: seksualiteit, levenmetvaginisme, vaginisme

Het bericht Vaginisme: wat is het en wat kun je er aan doen? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Vruchtbaarheidsbehandelingen

Als zwanger worden niet lukt dan zijn er gelukkig verschillende medische technieken om jullie te helpen. Het kan zijn dat de man of de vrouw verminderd vruchtbaar is. Het kan ook zijn dat de uitdaging bij jullie beiden ligt, maar je kan ook gewoon pech hebben. Er zijn een aantal vruchtbaarheidsbehandelingen mogelijk:

• Kunstmatige inseminatie via een donor (KID), hierbij wordt sperma uit een spermabank of van een bekende donor in de baarmoeder van de vrouw gebracht.
• Intra-Uteriene Inseminatie (IUI), hierbij worden zaadcellen met een dun slangetje in de baarmoeder van de vrouw gebracht.
• In Vitro Fertilisatie (IVF), de bevruchting vindt hierbij buiten het lichaam van de vrouw plaats. Daarna worden 1 of 2 embryo’s terug geplaatst.
• Intra Cytoplasmatische Sperma-Injectie (ICSI), dit is een bijzondere vorm van IVF.
• Percutane epidydimale sperma aspiratie (PESA), Microchirurgische epididymale sperma aspiratie (MESA) of TEsticulaire Sperma-Extractie (TESE) worden ookwel azoöspermie genoemd. In de zaadlozing zitten dan geen spermacellen. Daarom wordt geprobeerd om levende zaadcellen met een dunne naald op te zuigen uit de bijbal of de teelbal. 
• Ovulatie-Inductie (OI), hierbij wordt met medicatie de eisprong opgewekt.
• Eiceldonatie, bij deze behandeling wordt er een bevruchte eicel van een donor in de baarmoeder van de vrouw geplaatst. Meestal gebeurd dit door middel van IVF of ICSI.

Om überhaupt zwanger te kunnen worden is het belangrijk om te weten wanneer je ovuleert, dus wanneer je eisprong plaatsvindt. Hier kan je makkelijk achterkomen door je LH-piek te berekenen.

Welke vruchtbaarheidsbehandelingen worden vergoed vanuit de basisverzekering?

De basisverzekering valt onder de Zorgverzekeringswet. Hierdoor is voor alle zorgverzekeraars bepaald waarvoor ze mensen moeten verzekeren en onder welke voorwaarden. 

Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling middels donorsperma 

Een rietje met donorsperma wordt als enige niet vergoed door de zorgverzekeraar en moet je dus zelf betalen. Zaad van een Nederlandse spermabank kost tussen de €150,- en € 500,-.

Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling: KID of IUI

Deze behandelingen worden vergoed door je zorgverzekeraar en ook hiervoor betaal je het eigen risico. Dit gaat af van de zorgverzekering van de vrouw. Voor 2023 is het eigen risico vastgesteld op €385,-. De voorwaarden voor deze behandelingen zijn:

• je moet 42 jaar of jonger zijn;
• je hebt een verwijzing nodig van een arts;
• eventueel donorsperma wordt niet vergoed.

Let op: vrouwen zonder mannelijke partner of vrouwen met een mannelijke partner die als vrouw is geboren krijgen deze behandeling niet vergoed via de zorgverzekeraar. Dat komt omdat er bij hen geen sprake is van een medische indicatie. Gelukkig kunnen zij wel in aanmerking komen voor een subsidie volgens de ‘Subsidieregeling Kunstmatige inseminatie met donorsperma’. Je krijgt dan 12 KID-behandelingen vergoed. Hierbij betaal je wel een eigen bijdrage. Dat is de helft van het eigen risico van je zorgverzekering. Je hoeft de subsidie niet zelf aan te vragen, dat gebeurd automatisch door de betreffende kliniek die de behandelingen uitvoert.

Vergoeding vruchtbaarheidsbehandelingen: IVF en ICSI

Ook vergoed jouw zorgverzekeraar vanuit de basisverzekering 3 pogingen IVF of ICSI per doorgaande zwangerschap. Je hebt een doorgaande zwangerschap als je minimaal 10 weken zwanger bent geweest vanaf het moment van de eicelpunctie. Het maakt niet uit of een nieuw jaar in gaat of dat je van zorgverzekeraar wisselt. Er wordt alleen gekeken naar die doorgaande zwangerschap. Hopelijk is het niet nodig, maar daarna heb je weer recht op 3 pogingen. Je betaald hierbij alleen het eigen risico. Deze gaat af van de zorgverzekering van de vrouw. De voorwaarden die de zorgverzekeraar stelt zijn:

• Er moet een medische reden zijn voor jullie onvruchtbaarheid. Je kan hierbij denken aan: eileiders die niet goed werken, onverklaarbare redenen voor de onvruchtbaarheid, endometriose, de kwaliteit van het zaad is niet goed of er is sprake van een sterilisatie die niet meer herstelt kan worden.
• Je moet 42 jaar of jonger zijn.
• Je mag de behandeling in het ziekenhuis doen of in een gespecialiseerde kliniek. Wel kan het zijn dat je zorgverzekeraar een contract moet hebben met zo’n instelling. 
• Een vruchtbaarheidsbehandeling in het buitenland krijg je vergoed, mits je vooraf toestemming hebt gevraagd bij je zorgverzekeraar. 
• Bij de eerste 2 behandelingen wordt er 1 embryo terug geplaatst bij vrouwen tot en met 38 jaar.
• Bij vrouwen tussen de 38 en 43 jaar wordt er bij de eerste 2 behandelingen 1 of 2 embryo’s teruggeplaatst.
• Het kan zijn dat er bij één poging meerdere embryo’s zijn verkregen. Telkens als er één wordt teruggeplaatst hoort dat bij diezelfde poging. Als je geluk hebt kan je dus een paar maanden bezig zijn met één poging. 
• Als de embryo’s zijn verkregen voor je 43ste levensjaar, mogen deze ook nadat je 43 jaar bent geworden worden teruggeplaatst.

Ziekenhuis met vergunning voor IVF/ICSI

Niet bij alle ziekenhuizen kan je terecht voor een IVF of ICSI behandeling, omdat dit derdelijnszorg is. In 2023 kan je bij onderstaande 15 instellingen terecht. Zij zijn allemaal vergunninghouders voor IVF of ICSI behandelingen. Afhankelijk van de voorwaarden die jouw zorgverzekeraar stelt, kunnen de behandelingen bij deze instellingen vergoed worden:

• Groningen – Universitair Medisch Centrum Groningen
• Hengelo – Fertiliteitskliniek Twente
• Leiden – Leids Universitair Medisch Centrum
• Leiderdorp – VivaNeo Medisch Centrum Kinderwens
• Maastricht – Maastricht UMC+
• Nijmegen – Radboud UMC
• Rotterdam – Erasmus MC
• Tilburg – Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis
• Utrecht – UMC Utrecht
• Voorburg – Reinier de Graaf, Diaconessenhuis
• Wolvega – Nij Barrahûs
• Zwolle – Isala

PESA/MESA of TESE

Deze behandelingen gaan vaak vooraf aan een IVF of ICSI poging en worden uitgevoerd als er geen zaadcellen te vinden zijn in het sperma. Deze worden allemaal vergoed vanuit de basisverzekering. Het eigen risico gaat af van de zorgverzekering van de man.

OI

Bij deze behandelingen krijg je medicatie om je eisprong te stimuleren. Dit wordt vergoed door je zorgverzekeraar als de arts dit medisch heeft voorgeschreven. Het kan wel zijn dat je een eigen bijdrage moet betalen. 

Eiceldonatie

De wensmoeder krijgt een eiceldonatie vergoed vanuit de basisverzekering. Dat komt omdat de wensmoeder een medische indicatie heeft. Geef hierbij duidelijk aan dat het om een IVF- of ICSI-traject gaat. Niet alle zorgverzekeraars werken met de term ‘eiceldonatie’. De vrouw die de eicel(len) doneert krijgt de kosten voor de ingreep niet vergoed. Die kosten moet je dus zelf betalen. Haal je een eicel uit een eicelbank, dan moet je dat ook zelf betalen. De kosten hiervoor zijn ongeveer € 4800,-. Deze vallen niet onder je zorgverzekering.

Ben je alleenstaand of wil je als lesbisch stel één van bovenstaande  vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaan? Dan worden deze helaas niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Vergoeding van vruchtbaarheidsbehandelingen vanuit de aanvullende zorgverzekering

Als je niet zwanger bent geworden na de eerste drie pogingen die vergoed werden door de zorgverzekeraar, kan je ervoor kiezen om door te gaan met behandelingen. Hiervoor kun je je aanvullend laten verzekeren, waardoor een vierde poging ook vergoed zou kunnen worden. 

De aanvullende verzekering valt niet onder de Zorgverzekeringswet. Dat betekent dat zorgverzekeraars zelf mogen bepalen wat ze allemaal aanvullend willen vergoeden en welke voorwaarden ze hier aan stellen. Het kan daarom ook voorkomen dat ze jou weigeren voor een aanvullende verzekering. Dit is vaak alleen het geval bij hele uitgebreide pakketten. Ook worden bij een aanvullende verzekering niet alle kosten vergoed. Soms krijg je een maximaal aantal behandelingen en soms een maximale vergoeding per behandeling. Met de zorgvergelijker van de Consumentenbond kan je makkelijk bekijken welke aanvullende verzekering het beste bij jou past en voor welke aanvullende verzekeringen bijvoorbeeld een acceptatieprocedure geldt. 

Check altijd de voorwaarden die jouw zorgverzekeraar stelt bij de behandeling(en) die jij wil ondergaan. Wat wordt vergoed en welke kosten draag je zelf? 

Bronnen: consumentenbond, zorginstituutnederland, nvog

Het bericht Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling door de zorgverzekeraar verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is het LH hormoon?

Het LH hormoon is een afkorting voor het luteïniserend hormoon. Net als het FSH hormoon (follikelstimulerend hormoon) is het een geslachtsklierstimulerend hormoon en wordt aangemaakt door de hypofyse. Dat is een klier in je hersenen. Door het LH hormoon gaan de geslachtsklieren geslachtshormonen produceren, zoals oestrogeen en progesteron. Hierdoor gaan de eierstokken eicellen aanmaken en wordt ervoor gezorgd dat er een eisprong plaats kan vinden. Het LH hormoon zorgt er daarnaast voor dat een bevruchte eicel zich kan gaan nestelen in jouw baarmoeder. Hierdoor kan een zwangerschap ontstaan.

Ovulatie berekenen

Sommige vrouwen worden vanzelf zwanger zonder ook maar een seconde bezig te zijn met hun vruchtbare periode of hun eisprong. Als zwanger worden niet direct vanzelf gaat, dan is het handig als je weet wanneer jij het meest vruchtbaar bent. Hiervoor moet je weten wanneer jouw eisprong is. We gaan even terug in de tijd en starten bij jouw cyclus. 

Gemiddeld genomen duurt een menstruatiecyclus bij een vrouw 28 dagen. Dit start op de eerste dag van je menstruatie en duurt tot de eerste dag van de volgende menstruatie. De duur van de cyclus verschilt natuurlijk per persoon en kan ook 23 of zelfs 35 dagen duren. Bij een gemiddelde cyclus heb je 14 dagen na de eerste dag van je laatste menstruatie een eisprong. In het midden van je cyclus dus. Dit wordt ookwel ovulatie genoemd. Je ovuleert dus op de 14e dag van je cyclus.

Maar waarom is het nou zo belangrijk om te weten wanneer je eisprong is? Je kan toch ook gewoon halverwege je cyclus met je partner vrijen en dan hopen dat je zwanger wordt? Dat is omdat de zaadcel en een eicel niet het eeuwige leven hebben. Een zaadcel kan namelijk 72 uur in de baarmoeder leven en een eicel leeft 12 tot 24 uur. Dit betekent dus dat de kans op bevruchting iedere maand heel klein is. Als je precies weet wanneer je eisprong plaatsvindt, dan maak je je kans op een zwangerschap dus een stukje groter. 

Wanneer heb je een LH-piek?

24 tot 36 uur voordat de eisprong plaatsvindt is de hoeveelheid LH hormoon in je lichaam het hoogst. Dat is je LH-piek. Deze piek heb je dus op het moment dat je ovuleert. Deze piek houdt zo’n 48 uur aan en wordt ookwel de luteale fase genoemd. Zodra de eicel is gesprongen heb je echter 24 uur de tijd om de eicel te bevruchten. Met andere woorden: iedere maand heb je 24 uur de kans om zwanger te worden. Als je dus weet wanneer jouw LH-piek is, dan weet je wanneer je het meest vruchtbaar bent en wanneer je dus de meeste kans hebt om zwanger te worden. Wordt de eicel niet bevrucht, dan word je ongesteld. Wordt hij wel bevrucht, dan ben je zwanger.

Ovulatietest

Tegenwoordig kan je ook een ovulatietest kopen. Als je onregelmatig ongesteld bent is dat ideaal. Deze test meet namelijk in je urine of speeksel het LH-niveau. Als de test positief is, dan is dat jouw meest vruchtbare moment. Hierboven hadden we al gelezen dat er een dag voor je eisprong een LH-piek is. Op dat moment ben je dus het meest vruchtbaar. In de 2 à 3 dagen die volgen kunnen jullie dus het beste met elkaar vrijen, dan is de kans op een zwangerschap het grootst. 

Net voor het moment dat je ovuleert start je met de test. Je test net zo lang door totdat de test positief is en je dus een LH-piek hebt. Zo kan je je ovulatie niet missen. Wacht overigens niet met vrijen totdat je een test hebt gedaan. Als je één keer per dag een test doet, dan kan je natuurlijk tussendoor al vruchtbaar zijn. Vrij dus al met elkaar in de dagen ervoor, je wilt namelijk niet je LH-piek missen als je zwanger wilt worden.

Vals positieve test

Tijdens de testperiode kan je ook een valse positieve test krijgen. Dit kan voorkomen als je bijvoorbeeld kort geleden een miskraam hebt gehad of als je een vruchtbaarheidsbehandeling ondergaat en je medicatie gebruikt om de eirijping en de eisprong te stimuleren. Het LH-gehalte in je lichaam is dan hoger dan normaal. De test geeft dan een LH-piek aan, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is.

Negatieve test

Het kan zijn dat je meerdere ovulatietesten hebt gedaan, maar dat je nog steeds geen positieve test hebt. Dat betekent dat er geen LH-piek is gemeten. Dit betekent dus niet direct dat je geen LH-piek hebt gehad. Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor een negatieve test:

• Het kan zijn dat er teveel tijd zat tussen twee meetmomenten in, waardoor je de piek gewoon hebt gemist. 
• Je kan teveel hebben gedronken waardoor jouw urine verdund is en de test een verkeerde uitslag geeft. 
• Je hebt de test niet goed uitgevoerd, waardoor je telkens een negatieve test hebt. Lees daarom altijd eerst goed de bijsluiter voordat je aan de slag gaat.
• Het kan voorkomen dat er door de hypofyse te weinig of geen LH hormoon wordt aangemaakt. Dit kan ervoor zorgen dat je onregelmatig ongesteld wordt of juist helemaal niet meer menstrueert. Je kan door een tekort helaas ook onvruchtbaar worden. Heb je de test op de goede manier en regelmatig uitgevoerd, maar blijf je een negatieve test houden? Bel dan je huisarts om samen te overleggen wat je kan doen. Mocht blijken dat je inderdaad geen eisprong hebt, dan kan je daar meestal voor behandeld worden met medicatie. Afhankelijk van jouw situatie kan je estadiol, progestageen of DHEA voorgeschreven krijgen. 

Naast een tekort kan je lichaam ook een overschot LH hormoon aanmaken. Meestal ervaar je hiervan geen klachten. Het kan wel zijn dat je onregelmatig gaat menstrueren.

Bron: apotheek

Het bericht Het LH hormoon: wat doet dit? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is amenorroe?

Je hebt amenorroe als je langer dan 6 maanden achter elkaar geen menstruatie hebt gehad. Dit kan voorkomen als:

• je bent bevallen en daarna niet meer ongesteld wordt.
• je ineens niet meer ongesteld wordt en dit 6 maanden aanhoudt.
• je op je 16e nog niet ongesteld bent geworden. De meeste meisjes krijgen tussen hun 11e en 16e levensjaar hun eerste menstruatie.
• je binnen 5 jaar na de start van je borstontwikkeling nog geen menstruatie hebt gehad. Normaal gesproken worden meisjes 2 jaar na hun borstontwikkeling ongesteld.

Amenorroe is onderverdeeld in drie soorten: primaire amenorroe,  secundaire amenorroe en oligomenorroe.

Primaire amenorroe

Deze vorm van amenorroe houdt in dat je voor je 16e nog geen menstruatie hebt gehad. Sommige meisjes zijn gewoon wat later met menstrueren dan anderen. Het kan zijn dat er lichamelijk wat aan de hand is waardoor je menstruatie uitblijft. Het hoeft dus niet direct op een stoornis te duiden, maar dat kan wel. In de volgende situaties kan je het beste contact opnemen met je huisarts:

• als je zwanger bent
• als je te veel sport
• als je extreem veel stress ervaart 
• als je een eetstoornis hebt en ondergewicht hebt. Hier kan je je BMI berekenen om te bepalen of je al dan niet ondergewicht hebt
• als je nog geen borst- en schaamhaarontwikkeling hebt
• als je binnen een jaar na je borstontwikkeling nog niet ongesteld bent geworden

Secundaire amenorroe

Bij deze vorm ben je al wel ongesteld geweest, maar houdt het ineens op. Als dit langer dan 6 maanden aanhoudt dan wordt er gesproken van secundaire amenorroe. Het kan natuurlijk ook zijn dat je menstruatie vanzelf weer op gang komt. In de volgende situaties kan je het beste even naar je huisarts gaan: 

• als je extreem veel stress ervaart 
• als je ondergewicht hebt. Hier kan je je BMI berekenen om te bepalen hoe jouw gewicht scoort.
• als je graag zwanger wilt worden
• als je veel in gewicht bent aangekomen de laatste tijd en je obesitas hebt
• als je ook andere klachten of ziektes hebt, zoals buikpijn of suikerziekte. 

Oligomenorroe

Bij deze variant wordt je wel ongesteld, maar je menstrueert heel onregelmatig. Je bent langer dan 42 dagen niet ongesteld, maar korter dan 6 maanden. Dit komt ook vaker voor als je stopt met de pil of andere vormen van hormonale anticonceptie. Als je je zorgen maakt, maak dan een afspraak met de huisarts.

Waarom word je niet ongesteld?

Om te kunnen menstrueren moet een meisje in de puberteit komen. In deze fase sturen de hersenen hormonen naar de baarmoeder en de eierstokken. Hierdoor kan de baarmoeder een slijmvlieslaag aan maken en kunnen de eierstokken een eicel produceren en zorgen voor een eisprong. Lichamelijk en psychologische factoren kunnen ervoor zorgen dat je niet ongesteld wordt. Het kan voorkomen dat dit proces verstoord wordt als je bijvoorbeeld:

• zwanger bent,
• borstvoeding geeft. Door de verandering van hormonen kan je menstruatie tijdelijk uitblijven,
• gestopt bent met (hormonale) anticonceptie. Het kan even duren voordat je dan weer ongesteld wordt, maar normaal gesproken komt dit vanzelf weer op gang,
• veel stress ervaart, 
• onder- of overgewicht hebt (door een eetstoornis of extreem sporten), 
• in de overgang bent gekomen. Gemiddeld komen vrouwen vanaf hun 45e in de overgang terecht waardoor je menstruatie ook kan veranderen. Sommige vrouwen komen juist eerder of later in de overgang,
• aangeboren afwijkingen aan de vagina of baarmoeder hebt, 
• hormonale afwijkingen hebt, 
• afwijkingen hebt aan de schildklier. Deze klier maakt hormonen aan die invloed hebben op allerlei processen in je lichaam. Als deze te snel of te langzaam werkt, dan kan je menstruatie uitblijven,
• PCOS hebt (Polycysteus Ovarium Syndroom) waardoor je geen eisprong hebt en dus niet menstrueert,
• bepaalde medicatie gebruikt zoals antidepressiva. Dit kan invloed hebben op jouw hormoonhuishouding waardoor je menstruatie uitblijft.

Maak altijd een afspraak bij je huisarts als je het niet vertrouwt.

Hoe wordt de diagnose amenorroe gesteld?

Om een diagnose te stellen moet de huisarts eerst meer over jou en jouw gezondheid weten. Als je al wel ongesteld bent geweest kan je denken aan de volgende vragen: 

• Wanneer startte bij jou de puberteit? 
• Wanneer werd je voor het eerst ongesteld? 
• Wanneer was je laatste menstruatie? 
• Hoelang was je per keer ongesteld? 
• Hoeveel dagen zaten er tussen 2 menstruaties? 
• Kan het zijn dat je zwanger bent? 
• Ervaar je lichamelijke klachten? 
• Hoe is het met je stressniveau op dit moment? 
• Ervaar je op andere momenten extreme stress? 
• Gebruik je medicatie? 
• Gebruik je (hormonale) anticonceptie? 
• Hoe vaak en hoeveel uur per week sport je? 
• Welke eetgewoontes heb je?

Als je nog niet ongesteld bent geweest dan is de huisarts -naast de laatste 7 van bovengenoemde vragen- ook geïnteresseerd in de volgende zaken:

• Wanneer begon bij jou de borstontwikkeling? 
• Is er bij jou schaamhaarontwikkeling?

Naast alle vragen gaat hij een lichamelijk onderzoek doen. Hij gaat de volgende dingen controleren:

• jouw schildklier
• jouw huid 
• jouw gewicht
• borstontwikkeling
• lichaamsbeharing
• acne
• eventueel jouw vagina en schaamlippen
• eventueel een echo of scan van jouw eierstokken en baarmoeder
• een bloedonderzoek om te kijken hoeveel hormonen in je lichaam aanwezig zijn
• een zwangerschapstest

Als alle resultaten binnen zijn, kan de huisarts een diagnose stellen. Afhankelijk daarvan kunnen jullie een behandeling kiezen die bij jou past.

Welke behandelingen zijn mogelijk?

Er zijn verschillende soorten behandelingen mogelijk. Welke het beste bij jou past hangt natuurlijk af van de oorzaak. Soms kan je gewoon afwachten tot je weer ongesteld wordt, soms kan medicatie je helpen om de menstruatie weer op gang te helpen. Maar je kan ook denken aan de volgende opties als er bijvoorbeeld meerdere factoren verantwoordelijk zijn voor het uitblijven van je menstruatie:

• bijhouden wanneer je menstrueert (menstruatiekalender)
• bijhouden van je eet- en sportgewoontes
• veranderingen in je leefstijl doorvoeren
• de huisarts kan andere specialisten vragen om mee te kijken en te denken
• de huisarts kan je doorverwijzen naar een chirurg.

Zodra je weer ongesteld wordt, ben je ook direct vruchtbaar. Houd daar dus rekening mee als je niet zwanger wilt worden.

Kan je nog zwanger worden als je amenorroe hebt?

Als je niet ongesteld bent, dan heb je vaak geen eisprong. En zonder eisprong word je niet zwanger. Toch hoeft amenorroe niet te betekenen dat je helemaal niet meer zwanger kán worden. Afhankelijk van de oorzaak kan je in veel gevallen behandeld worden en daarna toch zwanger worden. In sommige situaties is de kans op een natuurlijke zwangerschap wel kleiner, zoals bij PCOS.

Bronnen: degynaecoloog, NHG

Het bericht Amenorroe: als je een tijdje niet menstrueert verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is Clomid?

Als je niet op een natuurlijke manier zwanger kan worden, dan kan het medicijn Clomid een goede oplossing zijn. Het bootst het hormoon oestrogeen na, maar het is geen hormoon. Clomid is verkrijgbaar in tabletvorm en bevat de werkzame stof clomifeen of clomifeencitraat. Dit medicijn wordt vaak in gezet als je verminderd vruchtbaar bent en je geen of minder vaak een eisprong hebt. Want om zwanger te worden moet er een bevruchting plaatsvinden. En als je geen eisprong hebt, is er ook geen kans op bevruchting. 

Hoe werkt Clomid?

Met behulp van Clomid kun je een betere regelmaat krijgen in jouw menstruatiecyclus. Je eisprong wordt weer meer voorspelbaar. Dit medicijn zorgt er namelijk voor dat de aanmaak van FSH (Follikel Stimulerend Hormoon) of LH (Luteïniserend Hormoon) in de hersenen wordt gestimuleerd. Deze hormonen zorgen er op hun beurt weer voor dat de eicellen beter rijpen in je eierstokken en dat er een eisprong optreedt. Met andere woorden, er ontstaan weer meer vruchtbare dagen waarop er ook weer een kans is op een zwangerschap.

Bijwerkingen

Normaal gesproken geeft dit medicijn niet veel klachten. Toch kan het voorkomen dat je bijwerkingen ervaart als je deze tabletten slikt. Je kan denken aan: 

• buikpijn
• diarree
• hoofdpijn
• opvliegers
• misselijkheid
• hevigere menstruatie
• gespannen borsten

Normaal gesproken gaan klachten vanzelf weer over zodra je stopt met de medicatie. Maar als je heel erg last hebt van buikpijn, overgeven, niet meer plassen of diarree, dan kan dat een teken zijn dat je lichaam teveel eicellen ontwikkelt. Dit wordt ook wel het hyperstimulatie syndroom genoemd. In dat geval bel je direct met je arts om samen te overleggen wat je kan doen.

Wanneer kan je Clomid gaan gebruiken?

Alle vrouwen die een verminderde of geen eisprong hebben, kunnen voor dit medicijn in aanmerking komen. Voordat de arts jou dit voorschrijft, zul je eerst worden onderzocht. Het is belangrijk om te weten of dit de juiste route is voor jou. Als je bijvoorbeeld een hoog BMI hebt (boven de 32) of juist een laag BMI (onder de 19), wordt deze behandeling niet aangeraden. De kans op succes is dan lager en de kans op complicaties hoger. Je bloed wordt onderzocht om te kijken hoe het met jouw hormoonwaarden is gesteld. Daarnaast wordt een echo gemaakt van jouw eierstokken om te kijken of je PCOS (PolyCysteus OvariumSyndroom) hebt. Dit is de meest voorkomende oorzaak van cyclusstoornissen. Vrouwen die dat hebben kunnen baat hebben bij dit medicijn, omdat Clomid zorgt voor meer rijpe eicellen. Dat is natuurlijk erg handig als je start met bijvoorbeeld een IVF-traject. De arts haalt dan de rijpe eicellen uit je eierstok en bevrucht deze buiten jouw baarmoeder. Als dit lukt, dan wordt nadien het embryo terug geplaatst in jouw baarmoeder.

Werkt Clomid altijd?

Bij 8 op de 10 vrouwen met PCOS werkt het medicijn goed en zorgt het daadwerkelijk voor meer rijpe eicellen en een eisprong. Met een echo kan de arts zien of het medicijn werkt. Als dat zo is, dan kan je op de echo de rijpe eicellen ook daadwerkelijk zien. Door Clomid heb je meer kans op een meerling, omdat meerdere eicellen zich tegelijk kunnen ontwikkelen. Als je een eisprong hebt gehad, dan heb je daarna 10% kans om zwanger te worden. Dat lijkt helemaal niet veel, maar dat is net zoveel als bij geslachtsgemeenschap tijdens een gezonde cyclus. Als je na 6 cycli nog niet zwanger bent, dan werkt het medicijn niet voor jou en stop je in overleg met je arts.

Hoe werkt een behandeling met Clomid?

Je start met slikken van dit medicijn op dag 3 van je menstruatie. Je start meestal met 50 milligram per dag. Dit doe je 5 dagen lang tot dag 7. Tijdens een echo kan de arts zien of het medicijn zijn werk goed doet. Als dat niet zo is, dan slik je 2 tot maximaal 3 tabletten per dag. Als dit voor jou zo is, dan zal de arts dat tegen jou zeggen. Verander nooit zelf de dosering. Als het wel goed werkt, dan heb je op of rondom dag 14 een eisprong. Wil je weten wanneer jouw eisprong is, dan kan je gebruik maken van de temperatuurmethode. Rondom dag 11 tot en met dag 16 kun je dus het beste vrijen met je partner om zo de kans op een zwangerschap het grootst te maken.

Tijdens de behandeling houdt de arts jou goed in de gaten om de kans op complicaties klein te houden. Je bloed wordt onderzocht en er wordt via je vagina een echo gemaakt van je eierstokken om te kijken of er voldoende eiblaasjes groeien. Een week na de eisprong kan je zwanger zijn. Als dat niet zo is, dan kijk je samen met je arts wat je gaat doen. Of de dosis Clomid verhogen, kunstmatige inseminatie, IVF (InVitro-Fertilisatie) of overgaan op een ander medicijn. 

Wanneer mag je Clomid niet gebruiken?

Als je nog borstvoeding geeft, dan kan je dit medicijn beter niet gebruiken. Het is nog niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terecht komt. Het is wel duidelijk dat het de melkproductie kan verminderen. Je kan tijdelijk overgaan op kunstvoeding en tegelijkertijd afkolven, zodat de productie zoveel mogelijk in stand blijft. Ook kan je een ander medicijn gebruiken, die een soortgelijke werking heeft. Als je zwanger bent is er een klein risico op het afbreken van de zwangerschap door dit medicijn. Maar goed, als je al zwanger bent dan heb je dit medicijn natuurlijk ook niet meer nodig.

Bronnen: apotheek, radboudumc, thuisarts

Het bericht Clomid: hoe werkt dit medicijn als je zwanger wilt worden? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is voorvocht?

Voorvocht is een kleurloze vloeistof dat uit de penis komt voordat de man klaarkomt. Dus voordat hij daadwerkelijk een zaadlozing heeft. Dit vocht bestaat uit slijm dat uit de cowperse klieren komt en dient als een soort glijmiddel. Daarnaast zorgt het voorvocht ervoor dat de urinebuis wordt schoon gemaakt, zodat de zaadcellen vrij baan hebben. Deze komen namelijk door de urinebuis naar buiten. Naast de urine komen hier dus ook het voorvocht en de spermacellen door heen. Het zuur van de urine is niet goed voor de houdbaarheid van de sperma, vandaar dat het menselijk lichaam dit allemaal zo goed regelt. De cowperse klieren zitten dicht bij de prostaat en scheiden dit slijm uit als de man seksueel opgewonden is. Bij sommige mannen komt er dan zo’n 5 mm voorvocht vrij, bij anderen vrijwel niks. Het zit dus op een heel andere plek dan waar de zaadcellen zich bevinden. Deze komen namelijk uit de teelballen, ook wel testikels genoemd. 

Zitten er zaadcellen in het voorvocht?

Normaal gesproken zitten er in het voorvocht geen zaadcellen. Het kan zijn dat een man al is klaargekomen, maar nadien niet heeft geplast. Hierdoor zit er nog sperma in de urinebuis. Als jullie dan geslachtsgemeenschap hebben en de man opgewonden raakt, dan kan het voorvocht die laatste spermacellen meenemen jouw vagina in. Los hiervan kan je op deze manier ook SOA’s (Sociaal Overdraagbare Aandoeningen) -zoals chlamydia, gonorroe of HIV- krijgen of overdragen. Dit komt doordat het voorvocht bacteriën, micro-organisem en verschillende virussen bevat. En dat wil je natuurlijk niet.

Kan je zwanger worden door voorvocht?

Die vraag kan nu dus makkelijk beantwoord worden: die kans is heel klein, maar niet nul. Als er dus sperma meekomt met het voorvocht dan kan je daar dus zwanger van raken. De kwaliteit van deze cellen zijn namelijk hetzelfde als van verse sperma. Het zijn er echter wel veel minder dan bij een normale zaadlozing, waardoor de kans op een zwangerschap kleiner is. Maar alles bij elkaar opgeteld zou je dus zwanger kunnen raken als je net op dat moment een eisprong hebt en één van die zaadcellen toch in jouw baarmoeder terecht komt. Als de man is klaargekomen voordat jullie geslachtsgemeenschap hebben en hij tussendoor plast, dan is de urinebuis weer schoon. De kans op een zwangerschap wordt zo wel heel klein.

Wat is coïtus interruptus?

Coïtus interruptus is als een man zijn penis terugtrekt uit de vagina voordat hij klaarkomt. Dit wordt ook wel terugtrekken genoemd of ‘voor het zingen de kerk uit gaan’. Vroeger werd deze methode vrijwel altijd toegepast, simpelweg omdat er nog geen andere voorbehoedsmiddelen bestonden. Vrouwen werden toen regelmatig toch zwanger, ook al was dat niet gepland. Tegenwoordig wordt deze methode vaak toegepast als jullie geen hormonen, condoom of andere anticonceptie willen of kunnen gebruiken. Door de penis terug te trekken uit de vagina voor de daadwerkelijke zaadlozing voorkom je dat het sperma in de vagina terechtkomt en de vrouw niet zwanger wordt. Hierbij is het heel belangrijk dat de man aanvoelt wanneer hij klaarkomt. Dat is in de praktijk best lastig. Als hij zich te laat terug trekt, komt er toch sperma in de vagina terecht en kan je toch zwanger worden. 

Is terugtrekken betrouwbaar?

Dat is het helaas niet, want door deze manier worden toch 40 tot 200 op de 1000 vrouwen per jaar zwanger. Het is geen veilige manier van anticonceptie. Door ’voor het zingen de kerk uit te gaan’ is er dus een kans dat je toch zwanger wordt. Als je het niet erg vindt om zwanger te raken, dan kan je dit natuurlijk prima doen. 

Wil je toch de man laten terugtrekken en de kans op een zwangerschap verkleinen? Dat kan middels de volgende trucjes. 

• Het timen van je eisprong is lastig, maar als je regelmatig menstrueert en langere tijd de  temperatuurmethode toepast dan kan je dit redelijk goed in de gaten houden. In de dagen dat je niet vruchtbaar bent en dus geen eisprong hebt kan je dan geslachtsgemeenschap hebben en de man op tijd laten terugtrekken. Dit is in de praktijk lastig en een kwestie van vertrouwen.  
• Als de man al is klaargekomen, dan helpt plassen voor de daadwerkelijke penetratie ook om geen zaadcellen mee te laten gaan met het voorvocht. Door te plassen maakt de man de urinebuis namelijk weer schoon. 

Wil je liever niet zwanger worden, dan is terugtrekken geen betrouwbare anticonceptiemethode. Gelukkig zijn er talloze andere vormen van anticonceptie die wel veilig zijn en waardoor je niet zwanger wordt. Was er sprake van coïtus interruptus en ben je bang dat je toch zwanger bent geworden? Dan zijn er middelen verkrijgbaar om een zwangerschap te voorkomen. Als je wilt weten of je zwanger bent, dan kan je natuurlijk gewoon een zwangerschapstest doen.

Bronnen: thuisarts, seksualiteit 

Het bericht Zwanger worden door voorvocht: feit of fabel? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.