In welke houding zou jij graag willen bevallen? Wil je net als vroeger in een verticale positie bevallen? Of wil je juist liever liggen zoals we tegenwoordig bij 85% van de bevallingen zien? Tijdens de bevalling kan je verschillende houdingen uitproberen. Zo kan je ter plekke ontdekken wat voor jou het fijnst is en in welke houding jij het beste kan ontspannen. Daarnaast helpt afwisseling ook bij het stimuleren van de weeën en de ontsluiting. Als je verticaal wilt bevallen dan kan je gebruik maken van een baarkruk. Hoe en wanneer je een baarkruk gebruikt lees je in dit artikel. Ook delen we met jou de voor- en nadelen van deze houding tijdens de bevalling.

Wat is een baarkruk?

Een baarkruk wordt ook wel een baarstoel of geboortekruk genoemd. Deze is opblaasbaar of gemaakt van hout of hard plastic en heeft een U-vorm. Een opblaasvariant zit overigens lekkerder dan die van hout of plastic. Een geboortekruk heeft geen rugleuning en heeft aan de voorkant en in het midden een gat. Je hurkt als het ware neer op het krukje. Zo kan je zittend je kindje op de wereld zetten. Soms wordt aan het einde van bevalling het krukje weggehaald, zodat de daadwerkelijke uitdrijving gehurkt zal gebeuren. 

Hoe en wanneer gebruik je een baarkruk?

Zodra je voelt dat je baby geboren gaat worden en jij de persfase in gaat, dan kan je plaatsnemen op de baarkruk. . Door de zwaartekracht help je de natuur een handje en zal je bevalling sneller verlopen. Meestal zit je tijdens de ontsluitingsweeën nog niet op de baarkruk. De kruk is namelijk vrij hard, waardoor je er geen uren op door kan brengen Je verloskundige zit tijdens de uitdrijving voor de baarkruk op de grond of op een krukje, zodat ze het hele bevallingsproces goed in de gaten kan houden. Vaak gebruikt ze hierbij een spiegel. Je partner kan op een stoel of krukje achter jou gaan zitten en jou vasthouden. Ook kan je even tegen hem of haar aanleunen als jij tussen de weeën door op adem wilt komen. Als je last hebt van rugweeën kan je partner in deze houding makkelijk tegendruk geven.

Kan je altijd bevallen op een baarkruk?

Als er bij jouw bevalling complicaties optreden, dan kan het gebeuren dat je niet meer op een baarkruk kan bevallen. Ook kan het zijn dat je kleintje bijvoorbeeld met een vacuümpomp moet worden gehaald. Dat gebeurd terwijl jij op bed ligt. Als de bevalling heel snel gaat, dan kan de verloskundige je ook aanraden om toch liggend te gaan bevallen. De zwaartekracht kan de bevalling dan niet nog meer versnellen.

Voordelen van een baarkruk? 

Zittend bevallen op een geboortekruk heeft veel voordelen:

• Je hebt meer ruimte in je bekken doordat je bekken gekanteld is. Hierdoor zal je baby makkelijker door het geboortekanaal heen kunnen en zal de bevalling vlotter verlopen.
• Jij kan op de benen van je partner leunen als hij of zij achter jou komt zitten.
• Doordat je rechtop zit kan de zwaartekracht jou helpen om je kindje te baren. Vrouwen ervaren dit als een groot voordeel, omdat het heel natuurlijk voelt om zittend te persen. 
• Verticaal voel je meer persdrang, omdat het hoofdje van binnenuit tegen je anus aan duwt. Daarnaast ben je gewend om in deze houding op het toilet te zitten. Je zal dus automatisch sneller ontspannen.
• Je hebt minder kans op een knip, een keizersnede of het gebruik van een vacuümpomp tijdens de bevalling. Dat komt omdat de bevalling sneller verloopt doordat de zwaartekracht de uitdrijving van de baby versnelt. Het persen zal hierdoor minder lang duren.
• Je kan makkelijker zelf je baby aanpakken zodra hij geboren wordt. 
• De zwaartekracht geeft sterkere en effectievere weeën en het helpt je bij de geboorte van de placenta.
• Doordat de uitdrijving sneller zal verlopen raak jij minder uitgeput. Dat is niet alleen voor jou, maar ook voor je baby gunstig.
• Je hebt minder last van extreme pijn, waardoor er minder pijnstilling nodig is bij verticaal bevallen.
• Je kan de baarkruk ook gebruiken als je ondertussen doucht of in bad zit.

Nadelen van een baarkruk

Naast de voordelen, zijn er ook een aantal nadelen aan deze manier van bevallen:

• Het kan zijn dat je door een bevalling op een baarkruk nadien wat meer bloed verliest. Het is dan handig als je snel op bed komt liggen, om zo het bloeden te minderen. Zorg dus dat je de baarkruk in de buurt van je bed neerzet.
• Je kan tijdens de bevalling niet even gaan liggen om uit te rusten. Wel kan je tegen je partner aan gaan hangen als hij of zij achter jou zit. Ook kan je even gaan staan als je dat prettig vindt.
• Doordat je partner achter jou zit tijdens de bevalling op een baarkruk, mist hij of zij de daadwerkelijke geboorte. Sommigen vinden dat overigens helemaal niet erg en vinden het een prima plek om achter de vrouw te zitten. Als je wilt kan je natuurlijk ook een spiegel op de grond leggen, zodat je over de schouder van je vriendin of vrouw mee kan kijken met de daadwerkelijke geboorte.
• Als de persfase lang duurt, dan kan de baarkruk op een gegeven moment niet fijn meer zitten.
• Sommige vrouwen vinden de baarkruk niet lekker zitten, vanwege de harde houten of plastic zitting. Ontspannen lukt bij hen daardoor niet goed en dat is juist wel wat je nodig hebt voor een bevalling.
• Als je al meerdere bevallingen hebt gedaan, dan is de kans groter dat de uitdrijving van je kleintje te snel gaat met een baarkruk. Je hebt minder controle, waardoor het hoofdje te snel geboren kan worden. De kans bestaat dan dat je inscheurt.

Hoe kom je aan een baarkruk?

Als bevallen op een baarkruk jou fijn lijkt, dan kan je dit opnemen in je geboorteplan. Zo weet de verloskundige (in het ziekenhuis) van tevoren wat jouw wensen zijn en kan zij daar rekening mee houden. Of je nou thuis of in het ziekenhuis gaat bevallen, in beide gevallen kan je gebruik maken van een baarkruk. Als je thuis gaat bevallen dan kan je een baarkruk huren, maar de meeste verloskundigenpraktijken hebben wel een baarkruk die je kan gebruiken. Bespreek voor de bevalling jouw wensen met je verloskundige, dan kan zij er één meenemen zodra je gaat bevallen. Ook in vrijwel ieder ziekenhuis hebben ze een baarkruk. Mocht je dat willen gebruiken, dan kan je daar om vragen aan de dienstdoende verloskundige. 

Bronnen: cjgapeldoorn, deverloskundige, verloskundigenpraktijkmeander

Het bericht Bevallen op een baarkruk verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is een tummy tub?

Een tummy tub is een doorzichtige emmer die speciaal is bedacht voor pasgeboren baby’s. De tummy tub is overigens gewoon een bademmer. Hij wordt echter door iedereen tummy tub genoemd, omdat dit het eerste en meest bekende merk is dat de bademmer op de markt bracht. Ook andere merken verkopen dit soort emmers. In plaats van languit liggend in een gewoon babybadje, kan je kleintje hierin met behulp van jou rechtop zitten. Hiermee boots je de situatie na in de baarmoeder. Voor je baby voelt dat daarom heel vertrouwd en veilig.

Kenmerken van een veilige tummy tub

Als je bademmer de volgende kenmerken heeft, dan kan je hem met een gerust hart aanschaffen voor je kleintje:

• De emmer is doorzichtig, zodat je baby alles goed kan zien. Tegelijkertijd kan jij hem ook goed zien, wel zo leuk.
• De emmer heeft aan de onderkant een rubberen rand. Zo blijft hij stevig staan en kan hij niet wegglijden op een natte ondergrond. Als je gebruikt maakt van een standaard, dan heb je natuurlijk geen last van glijdende emmers.
• De bovenkant van de emmer heeft een brede rand, zodat jij er fijn op kan leunen met je armen als je je baby vasthoudt. Ook kan je baby zich geen pijn doen aan de rand. 
• Op de zijkant staat een maattabel voor de hoeveelheid water voor je kleintje. Je past het water aan, aan het gewicht van je baby. Zo weet je precies hoeveel water er in moet voor jouw kleintje.

Omdat je baby rechtop kan zitten in de bademmer, kan hij alles goed zien. Ondanks dat hij in een relatief kleine emmer zit, kan hij zijn armen en benen nog wel goed bewegen. Doordat hij ook de wanden van de emmer voelt, geeft dit hem een geborgen gevoel. Wat maakt dat ontspannen in zo’n emmer vaak vanzelf gaat.

Bademmer en een normale emmer

Je zou denken dat je helemaal geen speciale bademmer hoeft aan te schaffen, aangezien hij zoveel lijkt op een gewone emmer. Helaas voldoet een gewone emmer niet aan de veiligheidseisen en kan je om die reden dus ook niet gebruiken als bademmer.

Vanaf welke leeftijd kan je baby in een tummy tub?

Je kleintje kan direct vanaf de geboorte tot ongeveer 9 maanden oud in een bademmer badderen. Sommige kleintjes passen er echter met 6 maanden al niet meer in. Dit is uiteraard ook afhankelijk van zijn lengtegroei. Zolang hij met schouders onder water kan blijven in de emmer, is de bademmer nog geschikt voor hem. Als hij zich kan afzetten met zijn voetjes, dan is de bademmer  niet meer geschikt voor hem. Daarna kan je hem gewoon gebruiken als emmer of voor een eventueel volgend kindje.

Hoe vaak mag je kleintje in een tummy tub?

Baby’s hoeven helemaal niet vaak in bad. Dat is niet goed voor hun huid, omdat die door het water te snel uitdroogt. 1 à 2 keer per week in een bademmer is voldoende. De rest van de week kan je zijn gezichtje en alle plooitjes lekker wassen met een warm washandje. 

Moet de tummy tub op een standaard?

Er zijn speciale standaards waar een bademmer precies in past. Je kan ervoor kiezen om er één aan te schaffen en hem daar op te zetten, zodat het badje ook de goede stahoogte heeft voor jou. Je kan de emmer natuurlijk ook op je commode plaatsen of een andere verhoging die voor jou fijn is. Hij staat vaak wel op een baby-uitzetlijst. Het is wel handig om te hebben, maar het is niet perse nodig.

Hoe gebruik je een tummy tub?

Om je kleintje op een veilige manier te laten badderen in een bademmer kan je de volgende stappen doorlopen. In de kraamweek kan je dit voor de eerste keer samen met de kraamhulp doen:

1. Je zet je telefoon en de deurbel het liefst uit, zodat je niet (ongemerkt) gestoord kan worden. Ga zelf nog even naar het toilet, want dat kan tijdens het badderen niet.
2. Voordat je de bademmer vult, zorg je dat je alle spullen klaar hebt staan. Dat betekent dat je een baddoek en een hydrofiel luier klaar hebt liggen op de commode, de benodigde olie en zalfjes, een schone luier, een rompertje en kleertjes. Naast de bademmer leg je babyzeep- en shampoo en eventueel een washandje klaar.
3. Spoel de emmer om, zodat hij schoon is voor gebruik.
4. Je vult de emmer met water tot aan de rand die overeenkomt met het gewicht van jouw kleintje. Het water mag een temperatuur van ongeveer 37 graden hebben. Dat is handwarm water. Met een badthermometer kan je checken of de temperatuur goed is. Zodra je vaker een badje hebt klaar gemaakt, weet je precies hoe warm 37 graden voelt en kan je de temperatuur ook met de punt van je elleboog checken. Doordat de emmer kleiner is dan een gewoon badje koelt het water niet snel af. Hierdoor blijft het langere tijd warm.
5. Pak je pasgeborene vast met één hand onder zijn billetjes en de andere bij zijn nek en hoofd en laat hem rustig in het water zakken. Als je kleintje al wat groter is dan kan je hem vastpakken met jouw handen onder zijn oksels, waarbij je met je duimen zijn kin ondersteunt en laat hem rustig in het water zakken. 
6. Als de bademmer ‘goed’ gevuld is dan komt je baby precies met zijn schouders onder water als je hemt erin zet. Daarnaast raakt hij met zijn billen de bodem van de emmer. Hierdoor kan hij makkelijk de foetushouding aannemen die hij ook in de baarmoeder had. 
7. Als hij in bad zit dan kan jij zijn kin ondersteunen met jouw hand, zodat hij niet met zijn hoofdje in het water zakt. Jouw andere hand houd je op zijn borst. De rest van zijn lichaam krijgt ondersteuning door de wanden van de emmer.
8. Als hij lekker ontspannen heeft kunnen zitten, dan kan je hem voorzichtig wassen met de hand die eerst op de borst lag. Je gebruikt hiervoor een klein beetje speciale babyzeep en -shampoo. 
9. Je houdt altijd je baby in de gaten als hij in de bademmer zit. Ook als de telefoon gaat of de deurbel (als je die niet hebt uitgezet). Laat maar rinkelen, jullie hebben nu even badtijd samen.
10. Haal je baby uit het water en blijf zijn hoofdje goed ondersteunen. Wikkel hem in een baddoek. 
11. Zodra je je kleintje lekker hebt ingesmeerd en aangekleed kan je de emmer weer makkelijk legen in de wasbak.

Bronnen: opvoeden, jeroenboschziekenhuis, tummytuboriginal

Het bericht Tummy Tub: badtijd voor je kleintje! verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Als zwanger worden niet zomaar lukt omdat jullie vruchtbaarheidsproblemen ervaren, dan kan een vruchtbaarheidsbehandeling of een medicijn jullie wellicht helpen om toch zwanger te worden. Pregnyl is zo’n medicijn. In dit artikel leggen we uit wat het is, wanneer je het kan gebruiken en hoe je dit moet gebruiken. 

Wat is pregnyl?

Pregnyl is een medicijn dat gebruikt wordt als een vrouw of een man verminderd vruchtbaar is. De werkzame stof in deze medicatie is HCG: Humaan ChorionGonadotrofine. Dit hormoon wordt aangemaakt in het lichaam van een zwangere vrouw. Moeders voor moeders zamelt urine in van vrouwen die 6 tot 16 weken zwanger zijn. In deze periode is de hoeveelheid HCG het hoogst. Een farmaceutisch bedrijf maakt van deze stof vervolgens weer het medicijn Pregnyl.

Hoe werkt Pregnyl?

Afhankelijk van wie het medicijn moet spuiten werkt Pregnyl op de volgende manier: 

• Vrouwen – HCG functioneert op dezelfde manier als het hormoon LH: Luteïniserend Hormoon. Zodra je een LH-piek hebt weet je dat jouw eisprong nadert. Het medicijn Pregnyl kan de rol van LH overnemen. Pregnyl stimuleert bij vrouwen namelijk de eisprong, de aanmaak van eicellen en het zorgt ervoor dat de baarmoeder klaar wordt gemaakt voor innesteling als er een eitje is bevrucht. Ook als je een IVF- of ICSI-poging doet kan je dit medicijn gebruiken om eicellen te laten rijpen voor een punctie. De kans op een zwangerschap wordt met behulp van dit medicijn vergroot. 
• Mannen – Normaal gesproken wordt het LH hormoon in de hersenen aangemaakt. Als dat onvoldoende gebeurd, dan kan Pregnyl bij mannen de aanmaak van mannelijk hormoon in de zaadballen stimuleren. Hierbij is het wel belangrijk dat de zaadballen zelf nog goed werken.
• Jongens – Ook jongens kunnen dit medicijn voorgeschreven krijgen als hun ballen niet indalen in hun balzak of als hun puberteit niet vanzelf start.

Hoe gebruik je Pregnyl?

Pregnyl wordt geleverd als poeder in een flesje en een flesje met vloeistof. Voordat je kan gaan spuiten moet je daarom eerst het poeder oplossen in de vloeistof. Pregnyl bewaar je in de originele verpakking in de koelkast. Nadat je het hebt gemengd is het in de koelkast nog 24 uur houdbaar. Een half uur voordat je wilt gaan spuiten haal je het uit de koelkast. Pregnyl mag niet langer dan een uur buiten de koelkast blijven, omdat anders de werking afneemt. En dat wil je niet. In het ziekenhuis krijg je instructies hoe je de medicatie moet mengen met de vloeistof en hoe je het beste een spuit kan zetten.

Wanneer moet je spuiten?

Jongens en mannen kunnen direct starten met spuiten. De arts zal precies vertellen hoe vaak en wanneer je mag spuiten met Pregnyl. Als je als vrouw vruchtbaarheidsproblemen hebt en je start een vruchtbaarheidsbehandeling of je start met medicatie hiervoor, dan wordt je behandeld door een fertiliteitsarts. Met een echo wordt gekeken of jouw eiblaasjes groot genoeg zijn. Als dat het geval is mag jij met Pregnyl beginnen te spuiten. Dit medicijn spuit je in de huidplooi van je bovenbeen of van je onderbuik. Dit kan je zelf doen of door je partner laten doen. Net wat jij fijn vindt. Op die manier neemt je lichaam de hoge concentratie het beste op. 

De arts geeft precies aan op welke tjjdstippen jij moet spuiten. Volg dat ook precies op. Het zou jammer zijn dat deze zwangerschapspoging voorbij gaat doordat jij vergeet te spuiten. Mocht je het toch vergeten en je bedenkt dat nog op de dag zelf, dan kan je alsnog een spuit zetten. Als je er pas een dag of meer later aan denkt, dan moet je je arts bellen om samen te overleggen wat je moet doen.

Hoelang gebruik je Pregnyl?

Vrouwen spuiten meestal één keer per menstruatiecyclus. Het kan ook zijn dat je in de negen opvolgende dagen nog maximaal drie injecties moet zetten. Dat doe je dan alleen om te zorgen dat de eitjes in leven blijven. Je hoort van jouw arts precies hoe vaak en wanneer jij mag spuiten.

Mannen spuiten drie maanden lang met Pregnyl. Dat komt omdat het ongeveer 2,5 maand duurt voordat er nieuwe zaadcellen gemaakt zijn. Je spuit dan 1 à 2 keer per week. Zodra je nieuwe zaadcellen hebt aangemaakt blijven ze een paar weken lang in leven. Jouw arts verteld jou wanneer je moet spuiten en hoe vaak per week je dat mag doen.

Wanneer kan je zwanger worden?

Binnen 48 uur na het inspuiten van het medicijn vindt bij de vrouw de eisprong plaats. Dan is het tijd voor geslachtsgemeenschap, een inseminatie of voor het oogsten van jouw eitjes bij een IVF- of ICSI-poging. Omdat je het medicijn net voor je eisprong inspuit kan je ongeveer 2 weken daarna zwanger zijn of -helaas- ongesteld worden. Na die 14 dagen kan je dus een zwangerschapstest doen. Twijfel je over de uitslag, doe dan de volgende ochtend nog een test met ochtendurine. 

Welke mogelijke bijwerkingen heeft het gebruik van Pregnyl?

Zoals bij elk medicijn heeft ook deze een aantal bijwerkingen. Bij mannen en vrouwen kunnen er andere bijwerkingen optreden. Lees altijd eerst de bijsluiter van de medicatie die je gaat gebruiken. Daarin staan alle bijwerkingen vermeldt.

Bij vrouwen kunnen de volgende bijwerkingen in sommige gevallen voorkomen:

• Je ervaart pijn op de plaats van de injectie.
• Je krijgt huiduitslag, omdat je overgevoelig bent voor de medicatie. Neem contact op met je arts als je uitslag hebt. Wellicht moet je overstappen op andere medicatie.
• Je hebt een grotere kans op een meerlingenzwangerschap. Dat komt omdat er als gevolg van de medicatie meerdere eicellen tegelijk kunnen rijpen. Hierdoor kan je zwanger raken van een twee- of meerling.
• Je krijgt het Ovarieel HyperStimulatie Syndroom (OHSS): je lichaam gaat teveel eicellen produceren. Dit kan klachten geven zoals erge buikpijn, trombose, overgeven, diarree, ineens heel erg aankomen in gewicht. Bel je arts als je deze klachten ervaart.
• Als je borstkanker hebt gehad dan kan de tumor in uitzonderlijke gevallen weer gaan groeien of terugkomen. Bel altijd je huisarts, ook als je twijfelt.
• Zeer zelden krijgen vrouwen last van trombose. Je voelt dan een harde, dikke, rode plek op je been. Soms heb je een zwaar gevoel in je been of een zere kuit. Als je ook kortademig wordt of bloed ophoest, bel dan direct je huisarts of de Eerste Hulp post.

Bij mannen kunnen af en toe de volgende bijwerkingen optreden:

• Je hebt pijn op de plek van de injectie.
• Je krijgt huiduitslag, omdat je overgevoelig bent voor dit medicijn. Bel je arts als je deze klachten ervaart, wellicht kan je andere medicijnen gaan gebruiken. 
• Je houdt ineens veel vocht vast, waardoor je ook aankomt in gewicht.
• Je krijgt borstvorming.

Ook als je twijfelt, bel altijd je huisarts of begeleidend arts in het ziekenhuis.

Wanneer mag je Pregnyl niet gebruiken?

In de volgende gevallen mag je dit medicijn niet gebruiken, omdat het onveilig is voor jou:

• Als je baarmoeder of eierstokken misvormt zijn. 
• Als je eierstokken of teelballen niet goed werken. 
• Als je een cyste in je eierstok(ken) hebt of als je eierstokken vergroot zijn.
• Als je allergisch bent voor één of meerdere stoffen die in de medicatie zitten. Dit kun je teruglezen in de bijsluiter.
• Als je onverklaarbare vaginale bloedingen hebt.
• Als je een gezwel hebt in je borsten of geslachtsorganen. Denk aan eierstokkanker, borstkanker of zaadbalkanker.

Wat zijn de kosten?

Helaas wordt Pregnyl niet vergoed door jouw zorgverzekeraar. Je hebt spuiten met 1500 of 5000 eenheden. De arts bepaalt welke hoeveelheid jij moet spuiten. Gemiddeld betaal je voor een spuit met 1500 eenheden €4,13.

Bronnen: apotheekrond, ziekenhuis, radboudumc, medicijnkosten

Het bericht Pregnyl: wat is dit voor medicijn en waarvoor gebruik je het? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is eicelvitrificatie?

De invriesmethode van eicellen noem je ook wel eicelvitrificatie. Het proces van invriezen gaat hierbij heel snel. Zo ontstaan er weinig ijskristallen en zal er weinig schade ontstaan aan de eicellen. De eicellen worden bewaard in een vat met vloeibaar stikstof. Daar is het -196°C. Hierdoor blijven de eicellen jaren goed. In Nederland kan je bij verschillende ziekenhuizen en fertiliteitsklinieken je eicellen laten invriezen.

Hoeveel eicellen heeft een vrouw?

In je eierstokken zit een voorraad onrijpe eicellen. Bij je geboorte start je met 1-2 miljoen eicellen. Als je gaat puberen heb je er nog 400.000 over. Rond je 37e heb je er nog 25.000 en zodra je de 40 bent gepasseerd heb je er nog ongeveer 10.000 over. Op het moment dat je overgang voorbij is, zijn ook je eicellen op. Het is natuurlijk bij iedere vrouw verschillend hoe groot je voorraad precies is. Zodra je ouder wordt neemt dus niet alleen het aantal eicellen af en wordt je voorraad steeds kleiner, ook de kwaliteit van je eicellen gaat steeds meer achteruit. 

Vanaf het moment dat je gaat menstrueren begint het proces. In je eierstokken begint er in een blaasje met vocht -ook wel eiblaasje of follikel genoemd- een eicel te rijpen. Dit eiblaasje wordt steeds groter. Op het moment van de eisprong (ovulatie) heeft hij ongeveer een doorsnede van 2 tot 2,5 mm. Normaal gesproken springt één eicel tijdens de eisprong, de rest sterft af. 

Waarom zou je eicellen invriezen?

Sowieso kies je ervoor om eicellen in te laten vriezen omdat je op een later moment hoogstwaarschijnlijk jouw kinderwens wilt laten uitkomen. Hiervoor kan je verschillende redenen hebben:  

• Kanker – als je chemotherapie of een bestraling in je bekkengebied moet ondergaan omdat je kanker hebt, dan kan je ervoor kiezen om je eicellen van tevoren in te laten vriezen. Door deze behandelingen kan het namelijk gebeuren dat je eierstokken of eicellen beschadigen. Ook kan je in sommige gevallen verminderd vruchtbaar of onvruchtbaar worden. Zo kan je er op een later moment toch voor kiezen om via een vruchtbaarheidsbehandeling te proberen kinderen te krijgen.
• Kinderkanker – je hebt als kind kanker gehad, waardoor je minder eicellen over hebt dan normaal is op jouw leeftijd. 
• Stamceltransplantatie – als je een stamceltransplantatie moet ondergaan, dan kan je van tevoren een follikelpunctie laten doen en je eicellen invriezen. Vaak gaat deze transplantatie namelijk gepaard met chemotherapie of bestraling. Hierdoor kan je voorraad eicellen afnemen of je eierstokken beschadigen.
• IVF / ICSI – als jouw partner op de dag van jouw punctie bij een IVF- of ICSI-behandeling geen of onvoldoende zaad kan leveren, dan kan je ervoor kiezen om je eicellen in te laten vriezen. Zodat je op een later moment de bevruchting kan laten plaatsvinden.
• Social freezing – als je ouder bent dan 30 jaar en je nog geen kinderen hebt kunnen krijgen, omdat je nog niet de juiste partner hebt gevonden of omdat je relatie nog pril is. Dan kan je je eicellen invriezen als je later toch graag kinderen zou willen.
• Overgang – als er een verhoogde kans is dat je vroeg in de overgang gaat komen, dan kan het invriezen van eicellen een goed idee zijn als je een kinderwens hebt. Vervroegd in de overgang komen wordt ook wel Prematuur Ovarieel Falen (POF) genoemd. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat je een erfelijke afwijking hebt of omdat iemand anders in jouw familie voor haar 35e al in de overgang is gekomen.
• Geslachtsverandering – als je een geslachtveranderende operatie ondergaat dan kan je van tevoren eicellen laten invriezen. Je kan door die verandering niet meer op de natuurlijke manier zwanger raken, maar zo heb je in ieder geval nog wel je eigen eicellen tot je beschikking als je later kinderen zou willen.
• Voor je dochter – als je dochter vanwege medische redenen minder of geen eicellen heeft, dan kan jij jouw eicellen laten invriezen voor haar. Als zij (later) een kinderwens heeft, dan kan ze deze eitjes gebruiken om die wens in vervulling te laten gaan.

Zijn er leeftijdsgrenzen voor het invriezen van eicellen?

Tot je 39e kan je eicellen laten weghalen en laten invriezen. Dat komt omdat je daarna vanwege je leeftijd minder kans hebt op succes. Het aantal en de kwaliteit van de eicellen neemt af als je ouder wordt. Als er een medische reden is om eicellen in te vriezen, dan kunnen ziekenhuizen afwijken van deze leeftijdsregel. Een bevruchte eicel (embryo) kan je laten terugplaatsen totdat je 49 jaar bent geworden. 

Procedure bij eicellen invriezen

Hoe de procedure verloopt vanaf de aanmelding in het ziekenhuis of bij de fertiliteitskliniek tot aan de terugplaatsing van het embryo vertellen we hieronder. 

Aanmelden

Als je ervoor kiest om eitjes in te vriezen, dan kan je je aanmelden bij de gynaecoloog. Op het moment dat je je aanmeldt kan het een paar maanden duren voordat je aan de beurt bent, afhankelijk van de wachttijd in het ziekenhuis of de kliniek waarvoor jij hebt gekozen. Houdt daar rekening mee als je de 40 jaar nadert. 

Echo

Aan het begin van jouw menstruatiecyclus kan de arts een vaginale inwendige echo maken bij jou om te kijken hoeveel eiblaasjes je hebt. Dit gebeurd op de tweede, derde of vierde dag van je menstruatie. Op de echo kan hij zien hoeveel eiblaasjes er op dat moment verder kunnen rijpen tot eicel. Met andere woorden: je ziet zo je eicelvoorraad.

Bloedonderzoek

Ook wordt er bloed afgenomen, om de hoeveelheid AMH en FSH te zien. Het Anti-Mülleriaans Hormoon geeft de grootte van je eicelvoorraad weer. Hoe hoger dit getal, hoe groter je voorraad. Ook wordt gekeken naar de hoogte van het FollikelStimulerend Hormoon. Zoals de naam al zegt zorgt dit hormoon ervoor dat de groei en rijping van de eicellen wordt gestimuleerd. Als deze waarde hoog is, dan is de kans groot dat je dicht tegen de overgang aan zit.

Testen

Voordat je de behandeling kan starten moet je jezelf eerst laten testen op infectieziekten zoals AIDS en Hepatitis B en C.

Hormonen

Zodra alle seinen op groen staan, kan jij starten met de behandeling. Je moet jezelf iedere dag hormonen toedienen via een injectienaald in je buik. De verpleegkundige legt jou precies uit hoe je dit moet doen. Deze hormonen zullen jouw eierstokken stimuleren. Het is namelijk de bedoeling dat er meer dan één eiblaasje verder gaat rijpen tot eicel. Met echo’s wordt tussentijds gecheckt hoe het gaat met de groei en hoeveel eiblaasjes er zijn. 

Follikelpunctie

Kort voordat de eisprong daadwerkelijk plaatsvindt, krijg jij een follikelpunctie. De gynaecoloog zal deze punctie uitvoeren in het ziekenhuis. Je kunt hierbij pijnstilling krijgen. Via de vagina wordt het vocht uit de eiblaasjes en de rijpe eicellen uit de eierstok opgezogen. De eicellen komen via een slangetje in een buisje terecht. Hoeveel dat er uiteindelijk zullen zijn hangt af van een aantal factoren:

• je leeftijd;
• de mate waarop jouw lichaam reageert op de hoeveelheid hormonen die jij krijgt toegediend;
• hoeveel eiblaasjes zich goed hebben ontwikkeld;
• de bereikbaarheid van de rijpe eicellen.

Laboratorium

De eicellen gaan vervolgens naar een laboratorium. Onder de microscoop wordt gekeken hoeveel eicellen eruit zijn gehaald bij de punctie. Alle eicellen die voldoende zijn uitgerijpt kunnen worden ingevroren. Meestal zijn dat er een stuk of 20.

Risico’s bij een behandeling

Aan iedere medische ingreep zitten risico’s, zo ook bij een follikelpunctie:

• Het is sowieso een zwaar proces voor jouw lichaam vanwege de hormonen en de punctie zelf.
• Er kan hyperstimulatie ontstaan door de hormonen die je krijgt toegediend. Je kan dan vocht gaan vasthouden, buikpijn krijgen, kortademig worden en je hebt een verhoogde kans op trombose. Gelukkig gaat dit vanzelf weer over. Meestal na een paar dagen, maar het kan ook een aantal weken duren.
• Er kan een infectie of een bloeding optreden. Gelukkig is deze kans klein.

Ontdooien van eicellen

Zodra je er klaar voor bent om een kindje te krijgen kunnen jouw eicellen worden ontdooid en bevrucht. Afhankelijk van de behandeling die volgt worden er één of meer van jouw eicellen ontdooid. De eicellen die het ontdooiproces hebben overleefd komen in aanmerking voor een IVF- of ICSI-traject. Bij IVF moet de bevruchting tussen de eicel en alle zaadcellen zelf plaatsvinden in een kweekschaaltje. Bij ICSI wordt er met een dunne naald één zaadcel in een eicel geplaatst. Als dit lukt, dan ontstaat er een embryo. Deze kan de gynaecoloog dan via de vagina terugplaatsen in jouw baarmoeder. Als het embryo zich nestelt in jouw baarmoederslijmvlies, dan ben je zwanger!

Hoe groot is de kans op zwangerschap na een eicelvitrificatie?

De kans op een zwangerschap na het invriezen en weer ontdooien van eicellen is 4 tot 6% per eicel. Daarnaast is de kans van slagen afhankelijk van:

• je leeftijd
• het aantal ingevroren eicellen en de kwaliteit daarvan
• het aantal eicellen dat de ontdooiing heeft overleefd en de kwaliteit daarvan
• hoe goed de bevruchting is gelukt met ICSI of IVF
• hoeveel eicellen er bevrucht zijn 
• de kwaliteit van de embryo(’s)

Vergoeding voor het invriezen van eicellen?

In de meeste gevallen is de rekening van een follikelpunctie en het invriezen van eicellen voor de zorgverzekeraar bij een medische indicatie. Check dit vooraf altijd even bij je zorgverzekeraar. Zo weet je zeker welke kosten jij wel en niet hoeft te dragen. 

Heb je geen medische indicatie, zoals bij social freezing? Dan moet je alles helaas zelf betalen. Dat is niet voor iedereen weg gelegd. Je betaald namelijk voor de behandeling zelf ongeveer €3000,-. Daarnaast betaal je voor het vriesproces rond de €400,- en jaarlijks betaal je tussen de €50,- en €100,- voor het bewaren van de eicellen. Gemiddeld genomen worden eicellen zo’n 5 jaar bewaard. Wil je hiervan afwijken, dan kan dat. De kosten zijn afhankelijk van het ziekenhuis of de fertiliteitskliniek die je hebt gekozen. Voordat je je aanmeld kan je de kosten opvragen bij het ziekenhuis of de kliniek, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Bronnen: radboudumc, ziekenhuis

Het bericht Eicellen invriezen: hoe werkt dat? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Misschien heb je er nog nooit van gehoord, de ziekte van Asherman. Dat komt omdat deze ziekte gelukkig niet vaak voor komt. Meestal komt de aandoening pas aan het licht zodra je ineens niet meer ongesteld wordt of als zwanger worden niet lukt. De kansen op een zwangerschap nemen door dit syndroom namelijk aanzienlijk af. In dit artikel leggen we uit wat het Asherman syndroom is, hoe je dit kan oplopen en welke mogelijkheden er zijn qua behandeling.

Wat is het Asherman Syndroom?

Als je de ziekte van Asherman hebt, ookwel het Asherman Syndroom genoemd, dan heb je één of meer verklevingen in je baarmoederholte. Dit zijn littekens die zijn ontstaan door een operatie of een ingreep, zoals een curettage. Het baarmoederslijmvlies is dan beschadigd geraakt. Het littekenweefsel in de baarmoeder gaat dan aan elkaar vastzitten. De wanden van de baarmoeder zitten dan (deels) tegen elkaar aan geplakt. Het baarmoederslijmvlies wat zich normaal aan de baarmoederwand vormt als voorbereiding voor een eventuele innesteling van een embryo lukt daardoor niet (goed) meer. Dit heeft consequenties voor je menstruatie en zwanger worden.

Symptomen ziekte van Asherman

Deze ziekte is nog vrij onbekend en geeft weinig klachten. Als je geen kinderwens hebt, dan kan het zijn dat je er helemaal niet achter komt dat je dit syndroom hebt. Als je net een operatie of een ingreep aan je baarmoeder achter de rug hebt en daarna menstrueer je niet of nauwelijks, dan kan het zijn dat je de ziekte van Asherman hebt. De symptomen die je kan ervaren zijn: 

• je verliest nauwelijks of geen bloed tijdens je menstruatie
• je hebt bruine afscheiding 
• het lukt niet om zwanger te worden
• je krijgt (telkens) een miskraam 
• je hebt pijn in je onderbuik
• je cyclus is onregelmatig of blijft uit, terwijl je voorheen gewoon ongesteld werd.
• je hebt een pijnlijke menstruatie 

Dit zijn overigens veel voorkomende klachten die ook kunnen passen bij een andere aandoening, zoals PCOS, stressklachten, ontsteking in je bekken, et cetera. Neem bij dit soort klachten altijd contact op met je huisarts.

Oorzaken Asherman Syndroom

Waarom de ene vrouw dit syndroom wel krijgt en de ander niet, is nog niet bekend. Wel hebben veel van deze vrouwen vaak een dunner baarmoederslijmvlies. Daarnaast zijn er een aantal mogelijke oorzaken bekend die het syndroom kunnen veroorzaken: 

• een curettage
• het handmatig verwijderen van de placenta na de bevalling
• een keizersnede
• een operatie aan je baarmoeder
• een infectie aan je baarmoeder
• tuberculose
• het weghalen van de placenta
• het verwijderen van een poliep of vleesboom

Diagnose van het Asherman Syndroom

Als de arts een vermoeden heeft van de ziekte van Asherman, dan gaat hij jou eerst onderzoeken. Om zeker te weten of je inderdaad het syndroom hebt, wordt er een kijkoperatie (diagnostische hysteroscopie) gedaan op het moment dat je niet ongesteld bent. Bij een hysteroscopie gaat de gynaecoloog met een speciale hysteroscoop via jouw vagina in je baarmoeder kijken of er verklevingen zijn. Een hysteroscoop is een dunne holle buis -ookwel kijkbuis genoemd- waar een lichtbundel en een camera doorheen kunnen, zodat de baarmoeder goed bekeken kan worden. Dit gebeurd op de polikliniek zodat je dezelfde dag nog naar huis kan.

Welke behandelingen zijn mogelijk bij het Asherman Syndroom?

De ziekte komt niet vaak voor, maar is meestal wel goed te behandelen. Gelukkig maar! Als je het Asherman Syndroom hebt zijn er 3 opties:

• Als er maar een klein beetje verkleving in de baarmoeder zit, dan kan de gynaecoloog dat tijdens de kijkoperatie direct doorknippen met een schaartje. Bij de helft van de vrouwen met het syndroom is dit het geval. Je kan nadien direct naar huis toe, omdat het poliklinisch gebeurd.
• Als er ernstige verklevingen zijn dan kan je geopereerd worden. Bij de andere helft van de vrouwen is dit het geval. Tijdens de operatie worden de verklevingen weggehaald via jouw vagina. Dit kan met of zonder verdoving, afhankelijk van wat jij zelf wilt. Dit is een lastige operatie. Na de operatie krijg je een gel in je baarmoeder of wordt er een spiraaltje geplaatst zonder hormonen en koper, om te zorgen dat de baarmoederwanden uit elkaar blijven staan. Zo wordt er voorkomen dat de wanden weer aan elkaar gaan kleven. Ook kan het baarmoederslijmvlies op deze manier rustig genezen. Het kan zijn dat je na de operatie extra vrouwelijk hormoon krijgt. Dit zijn hormoonpillen die ervoor zorgen dat het baarmoederslijmvlies kan herstellen. De genezing vindt normaal gesproken binnen 6 tot 12 weken plaats. Als je graag zwanger wilt worden, dan kan het spiraaltje na die periode weer weg gehaald worden. Vervolgens krijg je daarna een controle en wordt wederom met een kijkoperatie  bekeken of de baarmoeder goed genezen is.
• In hele enkele gevallen zijn de verklevingen zo ernstig dat opereren niet mogelijk is en de verklevingen niet weggehaald kunnen worden.

Zeker als je zwanger wilt worden is het belangrijk om eerst de verklevingen te laten verwijderen als dat bij jou mogelijk is.

Het Asherman Syndroom en zwanger worden

Doordat de wanden van je baarmoeder aan elkaar vast gekleefd zitten wordt het erg lastig om zwanger te worden. Als de verklevingen in de baarmoederholte zitten, dan lukt het de zaadcellen niet eens om de baarmoeder te bereiken. Lukt het jullie toch om zwanger te worden, dan zitten daar risico’s aan. Er is namelijk een grote kans op een miskraam of dat de placenta vast blijft zitten. 

Gelukkig is deze ziekte goed te behandelen. Dat betekent dat je na een behandeling gewoon zwanger kan worden. Artsen raden aan om zo snel mogelijk na de operatie te proberen om zwanger te worden. Er bestaat namelijk een kans dat de verklevingen weer terugkomen. Tijdens je zwangerschap wordt je in het ziekenhuis in de gaten gehouden. Als alles goed gaat en je gaat bevallen, dan moet dat wel in het ziekenhuis omdat je nu een medische achtergrond hebt. Verklevingen kunnen ook weer terugkomen als je bent bevallen of als je een miskraam of curettage hebt gehad. Het kan ook zijn dat je helemaal ‘schoon’ blijft. Van tevoren is helaas niet te voorspellen hoe dit proces bij jou zal gaan verlopen.

Bronnen: diakonessenhuis en degynaecoloog

Het bericht Asherman Syndroom: wat is het en wat kan je er aan doen? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Je kleintje blijft maar huilen. Hij is ziek en het is duidelijk dat hij pijn heeft. Troosten helpt niet voldoende. In sommige gevallen kan je dan overwegen om je kleintje een zetpil met paracetamol te geven. In welke gevallen je dat kan doen, hoe je een zetpil inbrengt bij een baby en welke dosering je mag geven lees je in dit artikel.

Waardoor heeft je baby pijn?

Door pijn geeft het lichaam een seintje dat er iets niet goed is. Je kleintje heeft zich bijvoorbeeld zeer gedaan of hij heeft een ontsteking in zijn lichaam. Door het pijnsignaal kan jij als ouder uitzoeken waardoor de pijn ontstaat en je baby helpen zijn lichaam te laten genezen. Zo voorkom je dat je baby erger ziek wordt. Pijn heeft dus zeker nut.

Wat is een paracetamol zetpil?

Paracetamol kent bijna iedereen wel. Je hebt het wellicht zelf wel eens in tabletvorm gebruikt als je bijvoorbeeld hoofdpijn had. Door een zetpil met paracetamol te geven wordt het pijnsignaal niet meer doorgegeven aan de hersens. Met als gevolg dat je baby geen pijn meer ervaart. Een zetpil breng je in via de anus (het poepgaatje) van je kind. Ideaal, aangezien baby’s geen pil kunnen doorslikken. Pijnstilling voor kleintjes houdt ongeveer 6 uur aan. Weet wel dat je hiermee je kindje niet geneest, het helpt alleen de pijn te verminderen.

Wanneer kan je een paracetamol zetpil geven aan je baby?

Als je weet wat je kleintje mankeert en je hebt daar actie op ondernomen, dan kan het zijn dat je hem niet onnodig pijn wil laten leiden. Als je kind heel veel pijn heeft, hij niet vrij uit kan bewegen en spelen door de pijn of niet goed kan slapen door de pijn, dan kan je overwegen hem pijnstilling te geven. Dat kan als je kindje 3 maanden of ouder is en in één van de volgende situaties:

• pijn
• koorts
• griep
• hoofdpijn
• buikpijn
• verkouden
• keelpijn
• oorpijn

Bij een baby is het voor jezelf lastig inschatten wat hij heeft, simpelweg omdat hij het niet onder woorden kan brengen. Soms kan je aan zijn lichaamstaal zien wat er aan de hand is. De huisarts kan hem onderzoeken en uitsluitsel geven. Op basis van zijn advies kun je besluiten je kleintje een paracetamol zetpil te geven, als je dat wilt.

Dosering paracetamol zetpil bij baby’s

Zetpillen zijn te koop in 60, 120 of 240 mg. Afhankelijk van het gewicht van je baby geef je hem de juiste zetpil. Het is belangrijk om je te houden aan de dosering die staat beschreven op de verpakking of in de bijsluiter van het medicijn. Je leest daarin precies hoeveel milligram (mg) je mag geven. Geef hem nooit meer, omdat dat gevaarlijk kan zijn. Gemiddeld wordt aangehouden om 10-15 mg per kilo lichaamsgewicht te geven. Is je kindje groter of juist kleiner dan gemiddeld, dan geef je hem de zetpil op basis van gewicht in het schema hieronder: 

Een zetpil werkt normaal gesproken binnen een uur. Is dat niet het geval? Dan heb je wellicht niet de juiste dosering gebruikt voor je baby. Je kan na minimaal 6 uur een nieuwe dosis geven. Wordt de pijn minder? Dan kan je stoppen met het geven van zetpillen.

Hoe breng je een zetpil in bij baby’s?

Een zetpil inbrengen in de anus van je kindje klinkt misschien niet echt aantrekkelijk, maar het is heel makkelijk om zelf te doen. Voor je baby kan het vervelend voelen, zeker als het de eerste keer is dat hij er één krijgt. Als je de volgende stappen doorloopt, maak je het voor jezelf en je baby zo prettig mogelijk:

• Zorg dat je schone en warme handen hebt. Was ze daarom met zeep en warm water en droog ze daarna goed af.
• Leg de zetpil in de verpakking klaar naast de commode. Haal hem er niet uit, want door de warmte van jouw hand wordt hij zacht en is het inbrengen lastiger. Ben je bang dat het inbrengen te stroef zal gaan, dan kan je ook wat water of vaseline klaar zetten.
• Je legt je baby op zijn rug op de commode. Je houdt zijn beentjes in de lucht, net zoals je doet met het verschonen van een poepluier.
• Je haalt nu pas de zetpil uit de verpakking en breng eventueel wat water of vaseline aan op het puntje van de zetpil.
• Je duwt het puntje van de zetpil zachtjes in de anus. De zetpil moet er helemaal in. Je mag hem niet meer zien of voelen met je vingers.
• Houdt de billetjes van je baby bij elkaar, zodat de pil er in blijft zitten. Door de lichaamswarmte smelt hij. Meestal is dat binnen een minuut, hierdoor komt hij ook niet meer naar buiten.
• Je kleintje kan dit als vervelend ervaren en gaan huilen. Knuffel lekker met elkaar en was daarna weer goed je handen met zeep. 

Help, de zetpil komt er weer uit

Als hij er direct na het inbrengen weer uitfloept, dan kan je hem zachtjes weer terugduwen met schonen handen. Lukt dat niet meer, omdat hij al voor een deel is opgelost in zijn lichaam. Dan laat je het voor wat het is. Geef geen nieuwe, omdat je anders de hoogte van de dosering overschrijdt. Na 6 uur kan je bij een eventuele volgende dosis de zetpil net iets verder naar binnen proberen te duwen en daarna zijn billetjes wat langer bij elkaar houden.

Bijwerkingen paracetamol zetpil bij baby’s

Als pijnstilling wordt vaak gestart met paracetamol bij baby’s. En dat is niet voor niks. Paracetamol en ibuprofen zijn de meest gangbare pijnstillers die je aan kinderen mag geven. Geef altijd één soort pijnstilling tegelijk. Zetpillen met paracetamol werken snel en hebben ook nog eens weinig bijwerkingen bij kinderen. Een bijwerking kan zijn, een beschadiging aan de lever. Dit kan je zien doordat het oogwit of de huid van je baby geel verkleurt. In dat geval stop je direct met het geven van zetpillen en bel je de huisarts. Gelukkig komt dit bijna nooit voor. Voordat je je kindje pijnstilling geeft is het belangrijk om altijd eerst medisch advies in te winnen.

Wanneer moet je de huisarts bellen?

Als de pijn niet minder wordt, terugkomt of erger wordt, bel dan je huisarts. Zo kunnen jullie samen overleggen wat de volgende stap kan worden naar herstel. Je moet met spoed je huisarts bellen als je kleintje naast pijn ook één van de volgende klachten heeft:

• koorts, benauwd of suf
• overgeven
• hij blijft huilen
• hij geeft bloed op
• hij heeft bloed bij zijn ontlasting

Bronnen: thuisarts, ziekenhuis, apotheek 

Het bericht Een paracetamol zetpil geven aan je baby: hoe en wanneer doe je dat? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Als je zwanger bent verandert er veel in je lichaam. De hormonen gieren door je lijf en je kan last krijgen van allerlei kwaaltjes. Ook als je geen klachten ervaart kan het fijn zijn om jezelf eens in de watten te leggen. Me-time! Je lichaam die zo hard aan het werk is verdiend wel even wat rust en ontspanning. In dit artikel leggen we uit wat een zwangerschapsmassage inhoud, hoe dat in zijn werk gaat en welke voordelen en risico’s het met zich mee kan brengen.

Wat is een zwangerschapsmassage?

Een zwangerschapsmassage is een rustige, relaxte massage waardoor je lichaam goed kan ontspannen. Tijdens de behandeling worden de drukpunten vermeden die in verbinding staan met je baarmoeder. Je wilt immers niet dat je baarmoeder gaat samentrekken tijdens of na deze heerlijke ontspanning. Zoek altijd een masseur uit die ruime ervaring heeft met dit soort massages. Deze masseur weet namelijk precies hoe hij jou moet masseren nu jij zwanger bent. Je kan je daarna zonder zorgen overgeven aan de ontspanning.

Wat is het verschil tussen een gewone massage en een zwangerschapsmassage?

Een zwangerschapsmassage gaat er net iets anders aan toe dan een gewone massage:

• Bij een traditionele massage lig je vaak op je buik op een massagetafel. Tijdens een zwangerschap gaat dat niet. Sommige praktijken hebben een speciale tafel met een uitsparing voor je buik en je borsten, waardoor je toch op je buik kan liggen. In andere praktijken hebben ze een speciale massagestoel of je mag op je zij gaan liggen op een gewone massagetafel met een voedingskussen tussen je benen en bij je buik. Vraag van tevoren na waar jij op gemasseerd gaat worden als je hier een voorkeur in hebt.
• Tijdens een zwangerschapsmassage wordt er niet zo stevig gemasseerd. Het is een zachte massage, ter ontspanning van jouw zwangere lichaam. De massage is pijnvrij.

Hoe gaat een zwangerschapsmassage?

Als je een massage hebt geboekt, dan heb je altijd eerst een gesprekje met de masseur. Voor hem of haar is het belangrijk om te weten hoe jouw zwangerschap tot dan toe is verlopen. Ook wil hij weten welke klachten jij hebt gehad en welke jij op dat moment ervaart. Zo weet hij precies waar hij rekening mee kan en moet houden en kan hij je adviseren als je niet gemasseerd mag worden vanwege bepaalde gezondheidsklachten. Ook kan je zelf aangeven welke lichaamsdelen extra aandacht mogen krijgen tijdens de behandeling.

Vaak start je met een voetenbadje. Zo kom je al lekker tot rust. Even overschakelen van de waan van de dag naar dit speciale moment voor jezelf. Daarna start de zachte massage. Hierbij wordt je buik meestal zo veel mogelijk vermeden. De masseur zal met name jouw schouders, rug, handen, benen en voeten gaan masseren. Deze kunnen namelijk wel wat ontspanning gebruiken nu je zwanger bent. Het kan zijn dat je tijdens de behandeling wat vocht vast houdt, misselijk wordt of dat je het te warm of te koud krijgt. Geef dit altijd aan, zodat jullie samen een goede oplossing kunnen vinden.

Voordelen van een zwangerschapsmassage

Naast dat een massage voor ontspanning zorgt, zijn er natuurlijk nog meer voordelen voor jou en je baby:

• Een zwangerschap is een hele belasting voor je lichaam. Het extra gewicht van je buik vraagt nu meer van je rug- en beenspieren. Pijnklachten die je daardoor ervaart kunnen door een massage verminderen.
• Je lichaam kan weer opladen en je hoofd komt tot rust.
• Een massage vermindert stressklachten.
• Je maakt het stofje oxytocine aan. Dit is het gelukshormoon en geef je een fijn gevoel. Daarnaast helpt dit hormoon bij het herstel van je lichaam.
• Je hartslag wordt rustiger en je ademhaling gaat dieper. Hierdoor verbetert de bloedsomloop in je lichaam en dus ook die in de placenta. Je baby krijgt meer zuurstof en jouw immuunsysteem verbetert.
• Door de ontspanning die jij ervaart, komt je kleintje ook tot rust.
• Als je veel vocht vast houdt tijdens je zwangerschap, dan kan een massage helpen om dat vocht af te drijven.
• Tijdens de zwangerschap kan je last hebben van slapeloze nachten. Door een massage slaap je beter en dieper.
• Door deze vorm van ontspanning al tijdens de zwangerschap te leren, kan je dat meenemen tijdens de bevalling. Dat gevoel zal je hard nodig hebben.

Risico’s van een zwangerschapsmassage

Tijdens een zwangerschap kan je het beste de volgende zaken vermijden:

• Warmtemassage, zoals een hotstonemassage of een massage met warmtekussens. Hierbij komen teveel afvalstoffen vrij in jouw lichaam die schadelijk kunnen zijn voor je baby.
• Aromatherapie met bijvoorbeeld rozemarijn en salie. Deze kunnen namelijk kramp veroorzaken bij jou. Wil je toch kruiden gebruiken tijdens de massage laat je dan eerst goed voorlichten wat kan tijdens een zwangerschap.

Wanneer kan je beter geen zwangerschapsmassage laten doen?

Masseurs raden af om in het eerste trimester een massage te nemen. Hierbij komen namelijk afvalstoffen vrij en die kunnen in het prille begin schadelijk zijn voor je kleintje. Zodra je 14 weken zwanger bent kan je je zo vaak laten masseren als je wilt. Als je last hebt van de volgende klachten, overleg dan eerst met je verloskundige, huisarts of gynaecoloog of een zwangerschapsmassage een goed idee is:

• lage of hoge bloeddruk
• trombose
• hartklachten
• spataderen
• extreem moe
• misselijk
• koorts
• als je medicatie gebruikt tijdens je zwangerschap 
• als je een verhoogd risico hebt op een vroeggeboorte, miskraam of loslaten van de placenta

Massage na de bevalling

Ook na je bevalling kan een massage een goed idee zijn. Je lichaam heeft net een spreekwoordelijke marathon gerend. Omdat je lichaam ook weer 9 maanden moet ontzwangeren kan je lichaam wellicht wel wat ondersteuning gebruiken. Een beetje ontspanning kan jou nu echt goed doen. Daarnaast zorgt het voor een betere bloedsomloop, wat ook weer ten goede komt aan jouw herstel. Er zijn ook masseurs die aan huis komen. Zodat jij je zelfs al in je kraamtijd kan laten verwennen.

Kosten zwangerschapsmassage

Afhankelijk van de praktijk waar jij naartoe gaat verschillen de kosten. Gemiddeld ben je tussen de €50,- en €75,- kwijt voor een zwangerschapsmassage van 60 minuten. Sommigen worden zelfs vergoed door je zorgverzekeraar. Massagetherapie valt dan onder jouw aanvullende verzekering onder de alternatieve behandelingen. Je betaald geen eigen risico en je hebt geen verwijzing nodig. Ideaal toch! Vraag aan de masseur of zijn massages vergoed worden bij jouw verzekeraar. Zo weet je van tevoren welke kosten je zelf moet dragen.

Bronnen: massagepraktijkjansen, demassagewinkel

Het bericht Zwangerschapsmassage: wat is het en welke voordelen heeft het? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is vaginisme?

Vaginisme is een reactie van je lichaam, waarbij je bekkenbodemspieren zich onbewust teveel aanspannen. Dit kan komen door negatieve gedachten, angst of andere klachten. Vaak gaat dit gepaard met het moment dat een penis, een vinger of een tampon je vagina in komt en dat kan dan behoorlijk pijn doen. Je voelt dan vaak een brandende of stekende pijn bij de ingang van je vagina. Soms is alleen het aanraken van je huid al heel pijnlijk en kan er niet eens een vinger of tampon naar binnen. 5% van de vrouwen heeft last van vaginisme. Hierdoor kan de opening van de vagina vernauwen, waardoor penetratie niet mogelijk is of heel erg pijn doet. Iets wat normaal lijkt, is dat voor jou ineens helemaal niet (meer).

Wat is een vaginistische reactie?

In plaats van vaginisme kan je ook een vaginistische reactie hebben. Dit betekent dat je vagina soms vernauwt zodra je toestemming geeft om een penis, tampon of vinger naar binnen te laten gaan. Alleen het idee al dat er iets je vagina ingaat kan ook al voor een vaginistische reactie zorgen. Je bent hierin zeker niet alleen, want 6% van de vrouwen heeft hier last van. En 3% van de vrouwen heeft dit zelfs regelmatig of vaak. Bij deze vrouwen spannen de bekkenbodemspieren alleen aan in specifieke situaties. Als ze bijvoorbeeld een lichamelijk onderzoek bij de gynaecoloog hebben, een tampon willen inbrengen of als ze gaan vrijen. Je kan hier op bepaalde momenten last van hebben, je hele leven of alleen bij een bepaalde partner of een bepaald onderzoek.

Bekkenbodemspieren en vaginisme

Deze spieren liggen rondom je vagina, urinebuis en anus en zijn heel sterk. Als je vaginisme hebt dan zijn deze spieren constant gespannen. Doordat de vagina dan erg vernauwd ervaar je pijn zodra je dit gebied aanraakt. Het nadeel hiervan is dat er snel een vicieuze cirkel kan ontstaan: je ervaart pijn, waardoor je spieren zich gaan aanspannen. Daardoor krijg je alleen maar nog meer pijn, waardoor je spieren nog meer gaan aanspannen. Op een gegeven moment wordt je bang voor pijn en gaan je spieren zich alleen maar aanspannen vanwege die angstgevoelens. Dat is een hele normale reactie, waardoor je lichaam steeds vaker automatisch gaat reageren en de spieren in je bekkenbodem telkens onder spanning staan. Elke volgende keer dat je seks wilt hebben kun je daardoor minder ontspannen zijn.

Welke vormen van vaginisme zijn er?

Er bestaan twee vormen van deze aandoening:

• primaire vaginisme – dit betekent dat je van kleins af aan niks in je vagina hebt kunnen inbrengen.
• secundaire vaginisme – deze vorm heb je als je er op latere leeftijd last van hebt gekregen. Dit betekent dat je eerst wel iets in je vagina kon krijgen zonder pijn, maar dat dat later niet meer lukte. Dat kan bijvoorbeeld doordat geslachtsgemeenschap een tijdlang pijnlijk is geweest of je hebt een seksueel trauma opgelopen.

Tussen deze vormen bestaan er ook nog talloze verschillen. Sommige vrouwen met deze aandoening kunnen wel een tampon inbrengen, maar geslachtsgemeenschap lukt niet. En vrouwen met een vaginistische reactie kunnen bij de ene partner wel seks hebben, maar bij een andere partner lukt geslachtsgemeenschap dan ineens weer niet. 

Klachten vaginisme

Om te weten te komen of je wellicht vaginisme hebt, hebben we hier een lijstje gemaakt met veel voorkomende klachten. Als je je hier in herkent, dan is de kans groot dat je vaginisme hebt. Je wilt:

• een penis, vinger of tampon inbrengen in je vagina, maar dat lukt niet of is moeilijk.
• doorzetten en toch iets inbrengen in je vagina, maar dat doet dan pijn.
• de huid rondom je vagina aanraken, maar die is gevoelig en/of pijnlijk.
• graag geslachtsgemeenschap hebben, maar dat lukt niet.
• een onderzoek ondergaan bij een arts waarvoor een eendenbek (speculum) in je vagina wordt ingebracht, maar dat doet pijn.
• ontspannen als je een tampon of iets anders wilt inbrengen in je vagina, maar alleen dat idee brengt al heel veel spanning met zich mee voor jou. 

Het kan ook zijn dat je soms wat meer gespannen bent en daardoor even moeite hebt met het inbrengen van een tampon of als je seks wilt hebben. Dat betekent niet direct dat je vaginisme hebt. 

Wanneer moet je naar de huisarts?

Mocht je vaker last hebben van één of meer van de hierboven genoemde klachten, dan kan je contact opnemen met je huisarts. Ook als dat niet zo is en je maakt je zorgen dan kan je even bellen. Je arts kan bevestigen of je inderdaad deze aandoening hebt. Meestal word je doorverwezen naar een arts in het ziekenhuis. Deze gaat dan verder onderzoek doen.

Oorzaken van vaginisme

Deze aandoening heeft meestal een psychische oorzaak. Dat kan een angst zijn of te maken hebben met een seksueel trauma. Je komt meestal achter deze aandoening zodra je voor het eerst tampons wilt gaan gebruiken of zodra je voor de eerste keer seks wilt hebben. Als je vaginisme hebt, heb je wel zin in seks maar je lichaam werkt niet mee. Deze aandoening kan echter ook een lichamelijke oorzaak hebben, maar dat is zeldzaam.

Lichamelijke oorzaken

Eerst krijg je een lichamelijk onderzoek door een arts. Ondanks dat dit niet vaak voorkomt, wil de arts dit logischerwijs eerst uitsluiten:

• het kan zijn dat je maagdenvlies te stug is.
• je kan een aangeboren afwijking hebben aan je vagina. Er kan bijvoorbeeld een tussenschot in de vagina zitten.
• de huid rondom je vagina kan overgevoelig zijn of je kan daar pijnlijke plekken hebben.

Psychische oorzaken

Als je lichamelijk niks mankeert, dan kan de oorzaak van jouw vaginisme psychisch zijn. Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

• Angst – door angst voor pijn tijdens het vrijen kunnen jouw bekkenbodemspieren zich onbewust gaan aanspannen. Je vagina zelf is niet te nauw, maar doordat de spieren daar zo zijn aangespannen lijkt dat wel zo.
• Opvoeding – je opvoeders kunnen jou (onbewust) hebben bijgebracht dat seks iets vies of slechts is. Daarnaast kan dat onderwerp ook een taboe zijn geweest bij jullie thuis. Je kan daardoor onbewust spanning hebben als jij eenmaal toe bent aan intimiteit.
• Misbruik – als iemand in je omgeving of jijzelf te maken hebt gehad met seksueel misbruik kan je seks zijn gaan associëren met iets negatiefs. Je kunt je daardoor niet meer veilig voelen op het moment dat je iets in je vagina wilt inbrengen. Ook al is dat alleen een tampon.
• Onwetendheid – sommige vrouwen weten niet hoe hun vagina er van binnen uit ziet en welke functie alles heeft. Daardoor vragen ze zich af of de penis niet veel te groot is voor hun vagina of het pijn gaat doen als de penis bij hen naar binnen gaat, et cetera. Door deze vragen spannen hun bekkenbodemspieren automatisch aan, waardoor de vagina vernauwt.
• Negatieve seksuele ervaring – doordat je bijvoorbeeld een tijdlang pijn hebt gehad tijdens de penetratie, kan je een volgende keer bang zijn dat het weer pijn gaat doen. Deze gedachten kunnen leiden tot spanning en verkramping van de bekkenbodemspieren. Dit is een veel voorkomende oorzaak bij vaginisme.
• Onzekerheid – doordat je onzeker bent over je lichaam of je vagina kan je spanning hebben zodra je intiem wilt worden met je partner. De spieren in je vagina reageren daar op, waardoor je een vaginistische reactie krijgt.

Behandeling bij vaginisme

Zodra de oorzaak van de aandoening bekend is kan een behandeling worden opgestart. Meestal doet een seksuoloog dit in samenwerking met bijvoorbeeld een bekkenbodemfysiotherapeut. Een seksuoloog is een arts of psycholoog die gespecialiseerd is in seksuele problemen. Bij iedere vrouw met vaginisme verloopt het behandelproces anders. De behandeling is altijd afgestemd op jouw klachten en behoeften. Je kan bijvoorbeeld oefeningen krijgen voor je bekkenbodemspieren. Zo kan je leren hoe je ze kan aan- en ontspannen. Op deze manier krijg je controle over je spieren. Daarnaast kan je samen met de seksuoloog praten over je psychische problemen en samen proberen in kaart te brengen waardoor het vaginisme bij jou getriggerd wordt. Zij leert jou hoe je hier mee om kan gaan. Ook kan ze jouw partner advies geven hoe hij het beste om kan gaan met jouw aandoening. Uiteindelijk zul je ook gaan oefenen om weer iets in je vagina in te brengen. Dit gaat stap voor stap. Je start altijd rustig. Dit kan bijvoorbeeld met een wattenstaafje. Er wordt niks geforceerd. Alles op z’n tijd.

Kan je zwanger worden met vaginisme?

Om zwanger te worden moet een man klaarkomen in de vagina van de vrouw. Helaas is dit bij vaginisme niet mogelijk zonder dat de vrouw pijn heeft. En dat is nou net niet de bedoeling. Een behandeling kan daarentegen lange tijd in beslag nemen. Als jullie de wens hebben om zwanger te worden, dan heb je die tijd (gevoelsmatig) misschien niet. Je zou in dat geval bijvoorbeeld kunnen kiezen voor zelfinseminatie. Hierbij breng je zelf het sperma in, waardoor je geen geslachtsgemeenschap hoeft te hebben. De kans om zo zwanger te worden is ongeveer 20%. Mocht je zwanger worden, dan kan je nog steeds op een natuurlijke manier bevallen als je vaginisme hebt. Deze aandoening heeft gelukkig geen invloed op de bevalling.

Tips bij vaginisme

Als je vaginisme hebt kan je je behoorlijk onzeker voelen. Ook gevoelens van eenzaamheid, frustratie, verdriet, boosheid en teleurstelling komen vaak voor. Je kan je alleen voelen en je ervoor schamen. Dat is heel vervelend, maar wel heel normaal. Ook binnen jullie relatie kan dit voor behoorlijk wat spanning zorgen. Je voelt je schuldig, want je wilt wel vrijen maar het lukt niet. Met de volgende tips kun je het hopelijk wat draaglijker maken:

• Geen pijn – vrijen moet iets fijns zijn. Je hoort hierbij geen pijn te hebben. Hoe lastig dit misschien ook is, spreek met je partner af dat jullie geen geslachtsgemeenschap hebben zolang jij klachten ervaart.
• Grenzen aangeven – als jullie vrijen geef dan goed je grenzen aan. Ga geen seksueel contact vermijden, om zo geen pijn te krijgen. Dwing jezelf tot niks en blijf samen plezier maken in bed. Intimiteit ervaren kan ook zonder penetratie.
• Praat erover – praat met je partner over wat deze aandoening met jou doet en welke klachten jij ervaart. Leg uit dat jij hier niks aan kan doen, maar dat de spanning in je vagina door een reflex ontstaat.
• Behandeling – als je een behandeling krijgt, neem je partner dan mee naar deze afspraken. Zo krijgt hij of zij meer inzicht in jouw klachten en hopelijk meer begrip.
• Inlezen – lees je in, zodat je weet wat je hebt en wat je er aan kan doen. 
• Andere manieren van intimiteit – zoek naar manieren waarop je intiem kan zijn met je partner. Wat vind je prettig en waar raak jij opgewonden van?
• Lotgenoten – zoek naar lotgenoten, zodat je met gelijkgestemden over je aandoening kan praten.

Tips voor als je partner vaginisme heeft

Als je vriendin of vrouw vaginisme heeft, dan is de kans groot dat jij ook hinder ondervindt door deze aandoening. Je bent misschien niet tevreden over jullie seksuele relatie. Daarnaast vind je het ook niet fijn voor je partner. De volgende tips kunnen jou helpen om hier mee om te gaan:

• Behandeling – kijk samen welke behandelingen mogelijk zijn en ga met haar mee. Zo krijg je meer inzicht in de aandoening, ga je beter begrijpen wat het allemaal inhoud en wat jij kan doen om samen intiem te zijn. Support haar en motiveer haar voor een behandeling als dat nodig is.
• Luister – luister naar je partner als ze vertelt over haar aandoening en toon begrip. Deel met haar ook jouw onzekerheden. Door er samen over te blijven praten blijf je verbonden. 
• Inlezen – lees over dit onderwerp zodat je weet wat je vriendin of vrouw heeft en wat ze doormaakt.
• Dwing haar niet – accepteer haar grenzen en dwing haar niet om verder te gaan als jullie intiem willen zijn. Vrijen hoort nooit pijn te doen. Ook zonder penetratie kunnen jullie het fijn hebben in bed.

Bronnen: seksualiteit, levenmetvaginisme, vaginisme

Het bericht Vaginisme: wat is het en wat kun je er aan doen? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Vruchtbaarheidsbehandelingen

Als zwanger worden niet lukt dan zijn er gelukkig verschillende medische technieken om jullie te helpen. Het kan zijn dat de man of de vrouw verminderd vruchtbaar is. Het kan ook zijn dat de uitdaging bij jullie beiden ligt, maar je kan ook gewoon pech hebben. Er zijn een aantal vruchtbaarheidsbehandelingen mogelijk:

• Kunstmatige inseminatie via een donor (KID), hierbij wordt sperma uit een spermabank of van een bekende donor in de baarmoeder van de vrouw gebracht.
• Intra-Uteriene Inseminatie (IUI), hierbij worden zaadcellen met een dun slangetje in de baarmoeder van de vrouw gebracht.
• In Vitro Fertilisatie (IVF), de bevruchting vindt hierbij buiten het lichaam van de vrouw plaats. Daarna worden 1 of 2 embryo’s terug geplaatst.
• Intra Cytoplasmatische Sperma-Injectie (ICSI), dit is een bijzondere vorm van IVF.
• Percutane epidydimale sperma aspiratie (PESA), Microchirurgische epididymale sperma aspiratie (MESA) of TEsticulaire Sperma-Extractie (TESE) worden ookwel azoöspermie genoemd. In de zaadlozing zitten dan geen spermacellen. Daarom wordt geprobeerd om levende zaadcellen met een dunne naald op te zuigen uit de bijbal of de teelbal. 
• Ovulatie-Inductie (OI), hierbij wordt met medicatie de eisprong opgewekt.
• Eiceldonatie, bij deze behandeling wordt er een bevruchte eicel van een donor in de baarmoeder van de vrouw geplaatst. Meestal gebeurd dit door middel van IVF of ICSI.

Om überhaupt zwanger te kunnen worden is het belangrijk om te weten wanneer je ovuleert, dus wanneer je eisprong plaatsvindt. Hier kan je makkelijk achterkomen door je LH-piek te berekenen.

Welke vruchtbaarheidsbehandelingen worden vergoed vanuit de basisverzekering?

De basisverzekering valt onder de Zorgverzekeringswet. Hierdoor is voor alle zorgverzekeraars bepaald waarvoor ze mensen moeten verzekeren en onder welke voorwaarden. 

Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling middels donorsperma 

Een rietje met donorsperma wordt als enige niet vergoed door de zorgverzekeraar en moet je dus zelf betalen. Zaad van een Nederlandse spermabank kost tussen de €150,- en € 500,-.

Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling: KID of IUI

Deze behandelingen worden vergoed door je zorgverzekeraar en ook hiervoor betaal je het eigen risico. Dit gaat af van de zorgverzekering van de vrouw. Voor 2023 is het eigen risico vastgesteld op €385,-. De voorwaarden voor deze behandelingen zijn:

• je moet 42 jaar of jonger zijn;
• je hebt een verwijzing nodig van een arts;
• eventueel donorsperma wordt niet vergoed.

Let op: vrouwen zonder mannelijke partner of vrouwen met een mannelijke partner die als vrouw is geboren krijgen deze behandeling niet vergoed via de zorgverzekeraar. Dat komt omdat er bij hen geen sprake is van een medische indicatie. Gelukkig kunnen zij wel in aanmerking komen voor een subsidie volgens de ‘Subsidieregeling Kunstmatige inseminatie met donorsperma’. Je krijgt dan 12 KID-behandelingen vergoed. Hierbij betaal je wel een eigen bijdrage. Dat is de helft van het eigen risico van je zorgverzekering. Je hoeft de subsidie niet zelf aan te vragen, dat gebeurd automatisch door de betreffende kliniek die de behandelingen uitvoert.

Vergoeding vruchtbaarheidsbehandelingen: IVF en ICSI

Ook vergoed jouw zorgverzekeraar vanuit de basisverzekering 3 pogingen IVF of ICSI per doorgaande zwangerschap. Je hebt een doorgaande zwangerschap als je minimaal 10 weken zwanger bent geweest vanaf het moment van de eicelpunctie. Het maakt niet uit of een nieuw jaar in gaat of dat je van zorgverzekeraar wisselt. Er wordt alleen gekeken naar die doorgaande zwangerschap. Hopelijk is het niet nodig, maar daarna heb je weer recht op 3 pogingen. Je betaald hierbij alleen het eigen risico. Deze gaat af van de zorgverzekering van de vrouw. De voorwaarden die de zorgverzekeraar stelt zijn:

• Er moet een medische reden zijn voor jullie onvruchtbaarheid. Je kan hierbij denken aan: eileiders die niet goed werken, onverklaarbare redenen voor de onvruchtbaarheid, endometriose, de kwaliteit van het zaad is niet goed of er is sprake van een sterilisatie die niet meer herstelt kan worden.
• Je moet 42 jaar of jonger zijn.
• Je mag de behandeling in het ziekenhuis doen of in een gespecialiseerde kliniek. Wel kan het zijn dat je zorgverzekeraar een contract moet hebben met zo’n instelling. 
• Een vruchtbaarheidsbehandeling in het buitenland krijg je vergoed, mits je vooraf toestemming hebt gevraagd bij je zorgverzekeraar. 
• Bij de eerste 2 behandelingen wordt er 1 embryo terug geplaatst bij vrouwen tot en met 38 jaar.
• Bij vrouwen tussen de 38 en 43 jaar wordt er bij de eerste 2 behandelingen 1 of 2 embryo’s teruggeplaatst.
• Het kan zijn dat er bij één poging meerdere embryo’s zijn verkregen. Telkens als er één wordt teruggeplaatst hoort dat bij diezelfde poging. Als je geluk hebt kan je dus een paar maanden bezig zijn met één poging. 
• Als de embryo’s zijn verkregen voor je 43ste levensjaar, mogen deze ook nadat je 43 jaar bent geworden worden teruggeplaatst.

Ziekenhuis met vergunning voor IVF/ICSI

Niet bij alle ziekenhuizen kan je terecht voor een IVF of ICSI behandeling, omdat dit derdelijnszorg is. In 2023 kan je bij onderstaande 15 instellingen terecht. Zij zijn allemaal vergunninghouders voor IVF of ICSI behandelingen. Afhankelijk van de voorwaarden die jouw zorgverzekeraar stelt, kunnen de behandelingen bij deze instellingen vergoed worden:

• Groningen – Universitair Medisch Centrum Groningen
• Hengelo – Fertiliteitskliniek Twente
• Leiden – Leids Universitair Medisch Centrum
• Leiderdorp – VivaNeo Medisch Centrum Kinderwens
• Maastricht – Maastricht UMC+
• Nijmegen – Radboud UMC
• Rotterdam – Erasmus MC
• Tilburg – Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis
• Utrecht – UMC Utrecht
• Voorburg – Reinier de Graaf, Diaconessenhuis
• Wolvega – Nij Barrahûs
• Zwolle – Isala

PESA/MESA of TESE

Deze behandelingen gaan vaak vooraf aan een IVF of ICSI poging en worden uitgevoerd als er geen zaadcellen te vinden zijn in het sperma. Deze worden allemaal vergoed vanuit de basisverzekering. Het eigen risico gaat af van de zorgverzekering van de man.

OI

Bij deze behandelingen krijg je medicatie om je eisprong te stimuleren. Dit wordt vergoed door je zorgverzekeraar als de arts dit medisch heeft voorgeschreven. Het kan wel zijn dat je een eigen bijdrage moet betalen. 

Eiceldonatie

De wensmoeder krijgt een eiceldonatie vergoed vanuit de basisverzekering. Dat komt omdat de wensmoeder een medische indicatie heeft. Geef hierbij duidelijk aan dat het om een IVF- of ICSI-traject gaat. Niet alle zorgverzekeraars werken met de term ‘eiceldonatie’. De vrouw die de eicel(len) doneert krijgt de kosten voor de ingreep niet vergoed. Die kosten moet je dus zelf betalen. Haal je een eicel uit een eicelbank, dan moet je dat ook zelf betalen. De kosten hiervoor zijn ongeveer € 4800,-. Deze vallen niet onder je zorgverzekering.

Ben je alleenstaand of wil je als lesbisch stel één van bovenstaande  vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaan? Dan worden deze helaas niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Vergoeding van vruchtbaarheidsbehandelingen vanuit de aanvullende zorgverzekering

Als je niet zwanger bent geworden na de eerste drie pogingen die vergoed werden door de zorgverzekeraar, kan je ervoor kiezen om door te gaan met behandelingen. Hiervoor kun je je aanvullend laten verzekeren, waardoor een vierde poging ook vergoed zou kunnen worden. 

De aanvullende verzekering valt niet onder de Zorgverzekeringswet. Dat betekent dat zorgverzekeraars zelf mogen bepalen wat ze allemaal aanvullend willen vergoeden en welke voorwaarden ze hier aan stellen. Het kan daarom ook voorkomen dat ze jou weigeren voor een aanvullende verzekering. Dit is vaak alleen het geval bij hele uitgebreide pakketten. Ook worden bij een aanvullende verzekering niet alle kosten vergoed. Soms krijg je een maximaal aantal behandelingen en soms een maximale vergoeding per behandeling. Met de zorgvergelijker van de Consumentenbond kan je makkelijk bekijken welke aanvullende verzekering het beste bij jou past en voor welke aanvullende verzekeringen bijvoorbeeld een acceptatieprocedure geldt. 

Check altijd de voorwaarden die jouw zorgverzekeraar stelt bij de behandeling(en) die jij wil ondergaan. Wat wordt vergoed en welke kosten draag je zelf? 

Bronnen: consumentenbond, zorginstituutnederland, nvog

Het bericht Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling door de zorgverzekeraar verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is een vernauwde voorhuid ofwel phimosis?

De voorhuid is een dun, rekbaar stukje huid die aan de voorkant van de penis zit. Dit stukje huid bedekt de eikel. Phimos is het Griekse woord voor afsluiting of vernauwing. Als je kind phimosis heeft dan is zijn voorhuid zodanig vernauwd dat het niet over de eikel teruggeschoven kan worden. De opening van de voorhuid is bij phimosis heel klein, waardoor je kind verschillende klachten kan ervaren.

Een vernauwde voorhuid: wanneer bel je de huisarts?

Als je kind zijn voorhuid niet goed terug kan schuiven en je maakt je zorgen dan kan je altijd naar de huisarts bellen. Als je zoon daarnaast één of meer van de volgende klachten ervaart, bel dan sowieso naar jullie huisarts.

Symptomen phimosis

• hij heeft een rode, geïrriteerde voorhuid
• hij kan moeilijk plassen, omdat de voorhuid voor de urinebuis zit.
• hij heeft pijn aan zijn eikel of tijdens het plassen, omdat de urine er niet goed door kan. 
• hij gaat ballonplassen. Dit betekent dat de voorhuid iets opbolt tijdens het plassen. Hierdoor kan er wat urine achterblijven tussen de voorhuid en de eikel. Dit kan dan ontstekingen veroorzaken aan de eikel en/ of de voorhuid zelf.
• hij heeft koorts (hoger dan 38 graden).

De arts kan bevestigen of je zoon eventueel phimosis heeft. Daarna kunnen jullie samen een behandelplan maken.

Wat is een vernauwde voorhuid?

Een strakke voorhuid wordt ook vaak een vernauwde of nauwe voorhuid genoemd. De voorhuid en de eikel zijn dan op een natuurlijke manier met elkaar vergroeid. Normaal gesproken hoeft dat geen problemen te geven, wellicht is het alleen lastiger om de penis goed schoon te houden. In de meeste gevallen verdwijnt dit vanzelf weer. Probeer in die gevallen de voorhuid niet zelf los te trekken of geforceerd terug te schuiven over de eikel om alleen maar even te ‘oefenen’. In de voorhuid kunnen dan beschadigingen of scheurtjes komen, waardoor er littekens op de voorhuid komen. De voorhuid wordt op deze manier nog strakker en dat wil je niet. Ook kan hierdoor juist phimosis ontstaan.

Hoe ontstaat een strakke voorhuid?

Bij kinderen is het eigenijk heel normaal dat hun voorhuid nog wat nauw is en niet teruggetrokken kan worden over de eikel. Bij de geboorte zit de binnenkant van de voorhuid zelfs helemaal vast aan de eikel, het is dan nog één geheel. In de loop der jaren wordt deze vanzelf wijder en komt deze los van de eikel. Meestal zie je vanaf de leeftijd van 3 jaar dat de voorhuid los komt te zitten. Normaal gesproken begint de voorhuid los te komen van de eikel zodra je zoon in de puberteit komt. Bij sommige jongens duurt het tot het 17e levensjaar voordat de voorhuid goed is losgekomen van de eikel. 

Bij 90% van de kinderen onder de 4 jaar kan de voorhuid niet worden terug getrokken. Ook als ze ouder zijn kan dit vaak nog niet. Een strakke voorhuid kan ontstaan doordat:

• je zoon een aangeboren aandoening heeft aan zijn voorhuid
• het riempje te kort is, waarmee de voorhuid aan de penis vast zit.
• je zoon een ontsteking aan zijn voorhuid of aan de eikel heeft, waardoor de voorhuid heel strak wordt.

Tips voor het schoonmaken van de penis

Om infecties te voorkomen is het belangrijk om de penis goed schoon te houden. Met een vernauwde voorhuid kan het lastig zijn om hem goed schoon te maken. Hieronder vind je een aantal tips die kunnen helpen bij het schoonmaken. Het beste kan je dat doen als je kind onder de douche of in bad gaat: 

• Je kan de voorhuid 2 keer per dag voorzichtig schoonmaken met wat lauwwarm water. Vermijd zeep, douchegel en shampoo omdat dit voor extra irritaties kan zorgen.
• Als je zoon tussen de 6 en 12 jaar oud is kan hij zelf proberen om de voorhuid naar achteren te schuiven. Zo kan hij zelf voelen tot hoever het goed gaat. Vaak kan hij zelf goed aangeven tot hoever zijn voorhuid teruggeschoven kan worden. Daarna kan hij voorzichtig de eikel en de voorhuid schoonmaken. Laat je kind niks forceren. Als de voorhuid niet ‘vanzelf’ naar achteren kan worden geschoven of als het pijn gaat doen, dan stop je en probeer je het schoonmaken van de penis op een ander manier.
• Kan je de voorhuid niet naar achteren schuiven? Dan kan je ook een spuitje zonder naald gebruiken. Zo kan je het water aan het begin van de voorhuid voorzichtig naar binnen spuiten om zo de penis schoon te maken.

Welke behandelingen zijn mogelijk bij phimosis?

Er zijn twee behandelmogelijkheden bij phimosis. Vroeger werd er bij deze aandoening direct een operatie uitgevoerd. In de loop der jaren is gebleken dat corticosteroïdedcrème ook goed helpt. Je zoon smeert dan dagelijks 2 keer wat crème op zijn voorhuid. Dit doet hij 4 tot 8 weken lang, afhankelijk van het advies van de huisarts. Bij 70% van de gevallen wordt de voorhuid in die weken vanzelf wijder en hoeft er geen operatie uitgevoerd te worden. Dat is natuurlijk heel erg fijn, want daar zit niemand op te wachten. Overweeg wel goed of je deze crème wilt gaan gebruiken, want hierin zitten hormonen. Laat je goed informeren over de voor- en nadelen hiervan. 

Als de crème niet het gewenste effect heeft dan wordt je vaak doorverwezen naar een uroloog. Samen met hem bespreek je dan of en welke operatie je zoon krijgt. Hierbij kan er gekozen worden uit de volgende opties: 

• Je kind wordt besneden. Bij een besnijdenis -ook wel circumcisie genoemd- wordt de voorhuid losser gemaakt en in zijn geheel of gedeeltelijk weggehaald.
• De voorhuid wordt tijdens een operatie wijder gemaakt, zodat je zoon zijn voorhuid houdt.
• Het riempje waarmee de voorhuid vast zit kan losser worden gemaakt. 

Lees je goed in en bespreek samen met de uroloog de voor- en nadelen van de operaties. Maak daarna pas de keuze die bij jullie en jullie zoon past. 

Bronnen: radboudumc, thuisarts, fms

Het bericht Mijn kind heeft een vernauwde voorhuid. Help! Wat nu? verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.