Wat is reflux?

Bij reflux stroomt de maaginhoud van de slokdarm terug naar de mond. Bij baby’s is de sluitspier tussen de slokdarm en maag nog niet helemaal ontwikkeld, waardoor de maaginhoud makkelijker terug kan stromen. In het eerste levensjaar van je baby zal de sluitspier zich verder ontwikkelen waardoor in de meeste gevallen de klachten verminderen en hierdoor verdwijnen. 

Maar ook een plotselinge verslapping van deze sluitspier kan de oorzaak zijn. Omdat de sluitspier nog niet voldoende werkt stroomt de maaginhoud de slokdarm in, wat voornamelijk gebeurt vlak na de voeding en/of als je baby (bijna) plat ligt. Wanneer je druk omgaat met je baby vlak na het voeden kan er voeding omhoog komen. Wanneer je baby hoest kan er voeding meekomen en ook roken in het bijzijn van je kind kan een oorzaak zijn. 

Een allergie of voedselovergevoeligheid kan ook een oorzaak zijn. Men denkt dan vooral aan een overgevoeligheid voor koemelkeiwitten, ei, soja of tarwe. Soms kan een ongewone positie in de baarmoeder of een letsel tijdens de bevalling ook reflux veroorzaken.

Symptomen van reflux

• Melk teruggeven. Dit kan van een mondje tot hele golven zijn. Veel ouders zijn ongerust als hun baby spuugt. Het is normaal wanneer een baby spuugt en voor ouders lijkt het meestal meer dan het in werkelijkheid is. Wanneer je baby een enkele keer een hele voeding uitspuugt is dit niet erg. Maar als het heel vaak voorkomt en je kindje krijgt er problemen door (minder groeien, onrust) dan is het verstandig om contact op te nemen met de arts. 
• Geïrriteerde slokdarm. De maaginhoud van je baby komt omhoog, maar hij spuugt het niet uit. Het komt dan bijvoorbeeld tot in de keel en zakt dan weer terug naar beneden. Dit wordt verborgen reflux genoemd. Wanneer voeding in de maag komt, wordt het vermengd met zuur maagsap. De maag heeft een dikke slijmvlieslaag die de maagwand beschermt tegen dit zure sap. De slokdarm heeft niet zo’n dikke beschermlaag. Als de maaginhoud weer terugstroomt de slokdarm in, kan de slokdarm geïrriteerd raken door het maagsap.

Kenmerken van reflux

Reflux kan zowel mild, maar ook zeer ernstig verlopen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ongecompliceerde en gecompliceerde reflux.;

Ongecompliceerde reflux

Dit is de meest voorkomende vorm van reflux. Vaak geeft je baby regelmatig een mondje terug, soms in grote hoeveelheden. Hij lijkt hier verder geen last van te hebben en groeit goed. De klachten verdwijnen meestal in de loop van het eerste levensjaar. 

Gecompliceerde reflux

De klachten die bij een gecompliceerde reflux voorkomen zijn; je baby spuugt of slikt veel, ruikt zurig en heeft vaak de hik, je baby drinkt kort of wil juist continue drinken of weigert te drinken, je baby drinkt heel onrustig, begint gretig maar stopt snel, je baby hoest, klinkt hees, rochelt en steekt vaak zijn tong uit. Vaak slaapt je baby slecht en soms ontstaan er slikklachten en bloed spugen.

Erge pijn bij je baby is het gevolg van het terugstromen van maaginhoud de slokdarm in. Hier kan je baby op reageren door te huilen, onrustig te zijn, te overstrekken na de voeding en voeding te weigeren. Door het slechte eten kan er een groeiachterstand optreden of er kan gewichtsverlies ontstaan. Je baby is moeilijk te troosten en kan zelfs moeilijkheden krijgen met ademhalen. Hoe langer de situatie duurt, hoe geïrriteerder de slokdarm en deze kan op den duur ontstoken raken, wat steeds meer pijn kan veroorzaken bij je baby. Wanneer je kindje met vaste voeding begint zullen de klachten verminderen.

Diagnose, adviezen en behandeling

De diagnose reflux kan meestal gesteld worden aan de hand van het klachtenpatroon. De arts zal je vragen stellen en lichamelijk onderzoek doen bij je baby. Bij reflux ontstaat er vaak een vicieuze cirkel van klachten. Meestal staat spugen/reflux op de voorgrond, maar vele andere klachten spelen een rol welke sterke invloed op elkaar hebben. Het is niet altijd vast te stellen of de baby spuugt omdat hij veel huilt of dat hij gaat huilen omdat hij spuugt. Huilen en slaapproblemen versterken de refluxklachten. Je kindje raakt in een vicieuze cirkel en het is erg belangrijk om deze te doorbreken.  Adviezen om de vicieuze cirkel te doorbreken zijn onder te verdelen in meerdere categorieën:

Voedingsadviezen

• Je kunt de voeding van je baby indikken met johannesbroodpitmeel. De voeding met johannesbroodpitmeel blijft beter in de maag en komt minder makkelijk omhoog. Soms is de voeding te dik bij flesvoeding, dan moet je een grotere speen kopen. Bij borstvoeding kun je een papje aanmaken met johannesbroodpitmeel die je voor, tussendoor of na het voeden geeft.
• Wanneer de reflux door een eventuele allergie of voedselovergevoeligheid komt kun je samen met een diëtiste proberen de boosdoener te vinden als je borstvoeding geeft. Bijvoorbeeld geen koemelk drinken of een tarwevrij dieet volgen. Als je baby flesvoeding krijgt kan je op advies van de kinderarts overgaan op een koemelkeiwitvrije voeding. 
• Je baby moet ontspannen en uitgerust zijn als hij aan een voeding begint. Dan zal hij effectiever drinken. Je kunt je baby eerst een voeding geven en erna de luier verschonen, ondanks dat hij misschien een mondje zal spugen. Het levert meer op dat hij ontspannen aan zijn voeding begint. Zorg ervoor dat je baby niet te lang huilt voordat hij een voeding krijgt. 
• Pas je houding aan bij borstvoeding, zodat je baby rustig en ontspannen kan drinken. Stop bij stresssignalen (wegduwen van de borst of speen, fronzen, wegdraaien van het hoofd, onrustig bewegen) en teveel bijgeluiden. Stop dan even voor een boertje en begin pas weer met voeden wanneer je baby rustiger is geworden. 
• Een goede speen passend bij je kind is belangrijk, niet te snel, maar ook niet te langzaam. Een zachte, smalle speen werkt vaak het beste. Met dit type speen voelt je baby de speen goed in het gehemelte. 
• De ideale tijdsduur van de voeding is 20 tot 30 minuten. Op deze manier kan je baby al zijn zuigbehoefte en energie kwijt in de voeding. De maag heeft dan rustig de tijd om op te rekken, wat de kans op spugen kleiner maakt. Als de voeding te snel gaat kan de maag pijn gaan doen. Je baby zal dan na de voeding nog zuigbehoefte laten zien. Dit is dan niet van de honger, maar van pijn. 
• Het is beter om kleinere hoeveelheden per keer te geven, zodat je baby minder druk in de maag voelt en daardoor ook minder snel zal gaan spugen. 
• Wanneer er lucht wordt ingeslikt bij het drinken van melk kan dit ook teveel zijn voor de kleine maag van je baby. Daarom is boeren na de voeding erg belangrijk. 
• Als je een sterke toeschietreflex hebt bij de borstvoeding, kan het zijn dat je baby de sterke melkstroom niet kan verwerken. Wanneer je ziet dat je baby zich verslikt, dan kan je hem het beste even van de borst nemen en de sterkste melkstroom laten weglopen om de baby daarna aan de borst te leggen. Kolven voor de voor de voeding gedurende vijf minuten is dan ook een optie.
• Als je baby snel last heeft van boeren laten en altijd een beetje melk teruggeeft, dan kan je hem tijdens de voeding een boertje laten doen, bij het wisselen van de borst bijvoorbeeld. Sommige baby’s drinken teveel en moeten daarna spugen. Een paar mondjes spuug is niet erg, maar als het kind golven spuugt kan je proberen om iets korter borstvoeding te geven. Als je een troostborst aanbiedt, geef je baby dan de meeste lege borst (de borst waarmee je de laatste voeding bent begonnen).
• Wanneer je baby huilt door krampen en/ of pijn, zal meer voeden het nog erger maken. Je kunt dan beter een speen geven voor de zuigbehoefte.

Houdingsadviezen

• Probeer tijdens het verschonen meer te rollen en op de zij te verzorgen als je baby makkelijk spuugt. Wanneer je de benen optilt zal je baby makkelijker spugen, doordat er meer druk komt op de maag. 
• Pak je baby onder zijn billen in gebogen houding op. Bij overstrekken en veel spierspanning zal je baby makkelijker spugen. 
• Draag je baby zoveel mogelijk rechtop. In Afrika bijvoorbeeld worden de kinderen bijna altijd rechtop op de rug gedragen. Hier is reflux bijna onbekend. Hier kan een goede draagdoek bij helpen. Zorg ervoor dat je baby s’nachts niet helemaal plat ligt door het hoofdeinde iets te verhogen (door bijvoorbeeld een deken onder het matras). Je moet dan ook een rolletje (van een handdoek of omslagdoek) onder de voeten neerleggen zodat je baby niet onder de dekens kan zakken.

Overige adviezen

• Behandeling met maagzuurremmers is mogelijk. Deze medicatie maakt het maagzuur minder zuur, het behandelt niet de reflux zelf. Door de maagzuurremmer, zal de slokdarmwand niet geïrriteerd raken. Het zal ook de al aanwezige slokdarmirritatie behandelen. Een arts moet deze medicatie voorschrijven. 
• Probeer zelf altijd rustig te blijven, jouw onrust zal overslaan op je baby, waardoor je weer in een vicieuze cirkel kan raken samen. Jezelf rustig houden zal het beste werken. Blijf positief en gemotiveerd. 
• Het is niet erg om hulp in te schakelen. Een ervaren kinderverpleegkundige of pedagogisch medewerker kan je de nodige tips en adviezen geven en begeleiden bij de verzorging van je baby met reflux.
• Een osteopaat kan hulp bieden bij reflux. De osteopaat zorgt ervoor dat de sluitspieren van de maag meer ontspannen zijn en de darm beter doorstroomt. De maagingang kan beter sluiten omdat de mobiliteit van de maag en omliggende organen verbetert na de behandeling.

Bronnen: Ommelanderziekenhuis.nl, Lalecheleague.nl

Het bericht Reflux bij je baby verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Redenen voor het inleiden van de bevalling

Het inleiden ofwel opwekken van een bevalling zal gebeuren op een tijdstip dat de toestand van je kindje nog goed is en er verwacht wordt dat je baby een normale bevalling kan doorstaan. Veel voorkomende redenen om een bevalling in te leiden zijn;

• Zwangerschap van een meerling.
• Je bent meer dan 42 weken zwanger.
• Hoge bloeddruk en/of zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie en HELLP-syndroom).
• Je hebt zwangerschapsdiabetes.
• Groeivertraging bij je baby.
• Je vliezen zijn langer dan 24 uur gebroken en je bent tussen de 37 en 42 weken zwanger.
• De placenta werkt niet goed genoeg meer.

Onderzoek voor het inleiden van de bevalling

Je verloskundige verwijst je door naar een verloskundig team in het ziekenhuis, waar een verloskundige en gynaecoloog deel van uit maken. Soms is dit ook je eigen verloskundige. Je zal dus bevallen in het ziekenhuis met een medische indicatie. 

Vóór het inleiden van de bevalling doet men eerst een inwendig onderzoek. De baarmoedermond moet al een beetje open en verweekt zijn (rijp) voordat men besluit om in te leiden. Wanneer de baarmoedermond nog onrijp is, voelt deze lang en stevig aan. Men noemt dit een staande portio, dit is de medische term voor de baarmoedermond. Er is dan meestal nog geen ontsluiting. Als de baarmoeder rijp is, voelt deze korter en week aan. Men noemt dit een verstreken portio. Meestal is er dan wel al wat ontsluiting. In dit geval is het mogelijk om te gaan inleiden. 

Het inwendig onderzoek gebeurt meestal op de polikliniek. Je krijgt daar uitgebreide informatie wat je kunt verwachten over hoe een inleiding gedaan wordt en je krijgt meteen een afspraak voor de inleiding in dezelfde week. Als je twijfelt over het advies om in te leiden kun je dit bespreken met je verloskundige. Wanneer jullie er samen niet uit komen kan je een second opinion aanvragen in een ander ziekenhuis. 

Wat gebeurd er bij een niet verstreken baarmoedermond?

Wanneer je baarmoedermond nog niet rijp is, vindt ziekenhuisopname plaats, meestal dezelfde dag, soms de dag erna. Om de baarmoedermond rijp te maken, past men ‘primen’ toe. Dit is de Engelse term voor voorbereiden. Manieren hiervoor zijn;

• Je krijgt het medicijn misoprostol/cytotec, dit wordt ingebracht in de vagina ongeveer iedere 4 uur. Tot een maximum van 3x per dag. Voor- en na het inbrengen sluiten ze je aan op het CTG-apparaat. Je kunt ook tabletten slikken, de verloskundige beslist welke wijze het beste is voor jou. Wanneer bij het vaginaal onderzoek blijkt dat de baarmoedermond rijp genoeg is, zal de inleiding worden gestart.
• Er wordt een katheter in de baarmoedermond ingebracht. Aan de top van de katheter zit een klein ballonnetje, wat ze vullen met water, nadat het slangetje in de baarmoedermond zit. Je krijgt ontsluiting door de druk van het ballonnetje en vanuit de baarmoeder en de baarmoedermond komen dan ook natuurlijke hormonen vrij (prostaglandinen), die de rijping versnellen. De katheter brengt men in met behulp van een eendenbek. Ze laten de katheter 24 uur zitten en je kunt gewoon rondlopen en douchen. Men maakt van tevoren en na het weghalen van de katheter een CTG (hartfilmpje) van je baby. Wanneer de baarmoedermond erg onrijp is, moeten ze de behandeling herhalen, soms zelfs een paar dagen achter elkaar. 
• Je krijgt het medicijn Propess wat men hoog in de vagina bij de baarmoedermond inbrengt. In dit medicijn zitten hormonen, die een rol spelen bij het op gang komen van de bevalling.

Hoe kan je je voorbereiden?

Om jezelf zo goed mogelijk voor te bereiden op de inleiding en de bevalling kan je een rondleiding krijgen op de verloskamers in het ziekenhuis waar je zal gaan bevallen, mits er op dat moment voldoende personeel is. Je moet dezelfde spullen meenemen als bij een ‘normale’ bevalling. Kleding voor jezelf voor tijdens en na de bevalling, toiletspullen en babykleding. Neem wat mee ter tijdverdrijf en ontspanning. Het kan lang duren omdat er de eerste uren soms nog niet zoveel weeën zijn. Afleiding kan dan erg fijn zijn. 

Inleiden

Bij een inleiding worden meestal eerst je vliezen gebroken tijdens een inwendig onderzoekt. Dit wordt toucheren genoemd. Men brengt de weeën op gang middels medicatie (oxytocine) via het infuus. De dosering van de medicatie gaat in stappen omhoog, waardoor de weeën geleidelijk aan beginnen. 

Er wordt een CTG aangebracht, waarmee de conditie van je baby gecontroleerd wordt. Meestal is dit door middel van een band om je buik en soms wordt er een schedelelektrode vast gezet op het hoofd van je baby. Men registreert hiermee de harttonen van je baby en je weeën. Dit gebeurt door middel van een inwendig onderzoek, waarbij ook de vliezen gebroken worden. Je verloskundig zorgverlener kan ook een drukkatheter in de baarmoeder inbrengen om de sterkte van de weeën te meten. 

De bevalling

Het verloop van de bevalling, na het starten van de inleiding, is in principe hetzelfde als bij een bevalling die spontaan op gang komt. De geboorte van je baby vindt over het algemeen binnen 24 uur plaats na de start van de inleiding. De ontsluiting gaat sneller als de baarmoedermond rijper is en de bevalling van een volgend kind gaat meestal sneller dan die van de eerste. 

Wanneer er prostaglandinen gebruikt zijn bij de inleiding zijn er vaak eerst veel harde, pijnlijke buiken voordat de echte ontsluitingsweeën beginnen. Je kunt om pijnstilling vragen als de ontsluitingsweeën te pijnlijk zijn. Pijnstilling geeft men middels een injectie (pethidine). Je kunt ook een ruggenprik krijgen of een PCA pompje waarmee je jezelf via het infuus pijnmedicatie kunt toedienen. 

Risico’s 

Inleiden van de bevalling verloopt meestal zonder problemen. Wat wel voor kan komen is;

• Kunstverlossing of keizersnede. Dit komt vaker voor tijdens een inleiding dan bij een spontane bevalling. Het gebeurt alleen als het niet goed gaat met de baby of als de bevalling niet goed doorzet en er geen volledige ontsluiting wordt bereikt.
• Wanneer de baarmoedermond nog niet goed rijp is en men start met de inleiding, is er een grotere kans op een zeer langdurige bevalling. 
• Hyperstimulatie. Te veel weeën komen te snel achter elkaar. De baby kan zuurstofgebrek krijgen als het te lang duurt. De stand van de infuuspomp wordt dan verlaagd of de moeder krijgt medicatie welke de weeën remt.
• De navelstreng kan uitzakken langs het hoofd van de baby bij het breken van de vliezen als hij niet goed is ingedaald of bij een stuitligging langs het stuitje. Ook dan moet men een keizersnede doen.
• Bloedverlies na de bevalling. Veel bloedverlies na de bevalling komt vaker voor na een inleiding dan bij een gewone bevalling. Dit kan komen doordat de placenta vast blijft zitten, of dat de baarmoeder niet goed samentrekt nadat de placenta geboren is. Er kan medicatie gegeven worden om de baarmoeder te laten samentrekken, waardoor je minder last hebt van bloedverlies.
• Beschadiging door de drukkatheter. Als het slangetje niet goed terecht komt kan dit een beschadiging geven aan de placenta. 
• De schedelelektrode die aangebracht wordt bij een inleiding (of op de bil wanneer je baby in stuitligging ligt) kan een ontsteking veroorzaken. Dit is geen ernstig risico, maar wel vervelend voor je baby. 
• Bij langdurig gebroken vliezen is er een iets groter risico op een infectie van de placenta tijdens en na de bevalling. Dit risico hangt meer samen met de reden van de inleiding, dan met de inleiding zelf. 
• De baarmoeder kan scheuren tijdens een inleiding. Dit komt echter bijna nooit voor. 

Het advies is om alleen in te leiden in verband met een medische reden omdat uit onderzoek is gebleken dat je baby meer gezondheidsproblemen kan ervaren, wanneer hij is ingeleid zonder dat er noodzaak was voor een inleiding.

Alternatieven en ervaringen

Een alternatief om de bevalling op gang te brengen is strippen. De verloskundige maakt dan met de vingers de baarmoedermond los van de vliezen tijdens het toucheren. Dit kan pijnlijk zijn. Vaak treedt er bloedverlies op, maar dit kan geen kwaad. Strippen heeft weinig zin bij een onrijpe baarmoedermond. De kans dat de bevalling dan spontaan begint is klein. 

Veel moeders zoeken op het internet naar ervaringen van andere moeders over inleiden. Het inleiden kan bij iedereen echter anders verlopen. Bespreek je zorgen en twijfels altijd met je verloskundige die kan meestal het beste antwoord geven op je vragen. 

Bronnen: UMCG.nl, Isala.nl, Deverloskundige.nl

Het bericht Inleiden van de bevalling verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Oorzaak van roodvonk

Roodvonk wordt veroorzaakt door de bacterie streptokok. Hoewel het meestal voorkomt bij jonge kinderen, komt de ziekte ook soms voor bij oudere kinderen en jong volwassenen. Vroeger werd er antibiotica toegediend omdat kinderen reuma of een nierziekte konden krijgen van de bacterie. Tegenwoordig is er geen antibiotica nodig en gaat de ziekte meestal vanzelf over. De nadelen van antibiotica voor je kind wegen zwaarder dan de voordelen hiervan bij roodvonk (je kind heeft maar een halve dag korter klachten met antibiotica dan zonder). 

Klachten van roodvonk

Roodvonk is niet gevaarlijk, de infectie verloopt in de meeste gevallen mild. De klachten die je kind heeft bij roodvonk verlopen in fasen. Je kind zal eerst onderstaande klachten krijgen:

• Keelpijn
• Hoofdpijn
• Geen zin hebben in eten
• Misselijkheid en overgeven
• Koorts die snel hoger wordt (soms tot 40 graden)

De tweede dag dat je kind ziek is krijgt hij plekjes op de huid, welke beginnen op de borst. Hierna komen de plekjes op de rest van het lichaam, vooral in de liezen en oksels. Ze komen niet rond de mond voor. Het zijn ruwe, kleine bobbeltjes, het ziet eruit als kippenvel en ze jeuken. De huid kan erg ruw aanvoelen, als schuurpapier. Op een lichte huid zijn de plekjes rood, op een donkere huid zie je dit niet.

Drie dagen na besmetting krijgt je kind meestal een rode tong, welke dik en bobbelig is, een frambozentong genaamd. Het gezicht van je kind is egaal rood, met een witte driehoek rond neus en kin. Na drie tot vijf dagen zal de koorts meestal weg zijn en een paar dagen later zijn de plekjes ook weg. Roodvonk gaat na zeven tot tien dagen vanzelf over. Een tot drie weken nadat de koorts is gezakt en de uitslag is verdwenen, kan de huid van de handpalmen en voetzolen gaan vervellen. 

Je kind kan nog een keer roodvonk krijgen als hij het al een keer gehad heeft, de klachten zullen dan wel minder heftig verlopen. 

Besmettelijkheid

Roodvonk is besmettelijk, je kind kan het doorgeven aan een ander. Besmetting verloopt via druppels in de lucht bij praten, hoesten of niezen. Je kind is al besmettelijk voordat de plekjes op de huid verschijnen. Hij heeft anderen dus al kunnen besmetten voordat je wist dat hij roodvonk had. Je kind mag dus ook gewoon naar de kinderopvang of school met roodvonk, omdat eventuele besmetting van anderen al heeft plaatsgevonden. Het is wel belangrijk dat je de begeleider/docent vertelt dat je kind roodvonk heeft. Dan kan deze andere ouders eventueel informeren zodat zij alert kunnen zijn op klachten bij hun kind. 

Adviezen bij klachten

Als je kind keelpijn heeft kan je hem regelmatig iets te drinken geven, bijvoorbeeld een slokje koud water. Eten is minder belangrijk. Laat je kind op een waterijsje, snoepje of dropje zuigen, dit kan goed helpen. Geef je kind extra aandacht om hem af te leiden van de pijn. Je kunt je kind paracetamol geven bij pijnklachten. 

Zorg dat je kind genoeg rust krijgt. In bed blijven hoeft niet en hij mag naar buiten, maar zorg voor meer rust dan normaal. 

Wanneer je kind koorts heeft moet je er voor zorgen dat hij z’n warmte kwijt kan. Zorg dat de slaapkamer niet te warm is en doe dunne kleding aan die los om het lichaam zit. Een laken in het bed is soms genoeg. Als je kind het koud heeft of ligt te rillen dan leg je er een extra deken bij.

Contact arts

Wanneer één of meerdere van de volgende symptomen optreedt bij roodvonk, is het noodzaak dat je direct met de huisarts of de huisartsenpost contact opneemt:

• Je kind heeft het benauwd
• De ademhaling gaat gepaard met piepen of gieren
• Je kind is heel erg ziek
• Er treedt een blauwe kleur op van het gelaat
• Je kind kan niet meer drinken of slikken
• De mond van je kind is bijna niet meer open te krijgen
• Je kind kwijlt heel erg
• De klachten duren langer dan tien dagen
• Je kind wordt steeds zieker
• Nadat je kind al roodvonk heeft gehad en hij wéér ziek wordt in de weken tot maanden erna, met klachten als: onrustige bewegingen, nergens zin in hebben, dikke oogleden, bleek gezicht, roze plas, dikke, rode gewrichten en weer koorts. 

Bronnen: Thuisarts.nl, RIVM.nl

Het bericht Roodvonk verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Onderzoek

Bij je eerste bezoek vraagt je verloskundige of gynaecoloog of je meer wilt weten over de NIPT. Je krijgt dan in een uitgebreid gesprek, informatie over het onderzoek en de aandoeningen die daaruit naar voren kunnen komen. De letters NIPT staan voor niet-invasieve prenatale test. Bij deze test is er geen risico op een miskraam. De keuze of je de NIPT wel of niet wilt, is iets om goed over na te denken. Je kunt te horen krijgen of je kind het down, patau-, of edwardssyndroom heeft. Als je ervoor kiest om de NIPT test te doen word je door je verloskundige aangemeld.

De NIPT is een bloedonderzoek dat vanaf 11 weken zwangerschap uitgevoerd kan worden. Na bloedafname onderzoekt men het bloed in een laboratorium. Er zit een klein beetje DNA in jouw bloed, als zwangere, wat afkomstig is van de placenta (de moederkoek). Dit is bijna altijd hetzelfde als het bloed van je kind. Zo kan het laboratorium onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat je kind down-, patau- of edwardssyndroom heeft. De uitslag van het onderzoek volgt na tien werkdagen.

Kan iedere zwangere vrouw de NIPT test doen?

Niet alle zwangeren kunnen kiezen voor de NIPT test. Je verloskundige of gynaecoloog zal kijken of er medische redenen zijn waardoor je niet kunt kiezen voor de NIPT. De test zal namelijk in bepaalde gevallen geen betrouwbare uitslag geven. Voor de wetenschappelijke studie die samengaat met de NIPT moet je minstens zestien jaar zijn. Als je jonger bent kan je de NIPT dus niet laten doen. 

Wanneer uit echo-onderzoek blijkt dat je kind een verdikte nekplooi heeft die groter is dan 3,5 mm zou het zo kunnen zijn dat je baby een aandoening heeft die met de NIPT niet gevonden kan worden. Ook dan kan je niet deelnemen aan de NIPT test. 

De NIPT test is ook niet mogelijk als je als zwangere kanker hebt, of als er minder dan drie maanden geleden een stamcel-of orgaantransplantatie, immunotherapie voor kanker of een bloedtransfusie heeft plaatsgevonden. De NIPT is minder betrouwbaar in deze gevallen. 

Wanneer je zwanger bent van een tweeling kan je ook kiezen voor de NIPT. De uitslag bij een eeneiige tweeling is even betrouwbaar als bij een eenling. De NIPT is iets minder betrouwbaar bij een twee-eiige tweeling. Vervolgonderzoek naar beide kinderen is dan nodig. Ditzelfde geldt voor een meerling en een vanishing twin (de vrouw is zwanger van één of meer kinderen, maar één van beide vruchtjes sterft al ver voor de geboorte). 

Wetenschappelijke studie

Als je voor de NIPT kiest, neem je automatisch deel aan de wetenschappelijke studie, de TRIDENT-1 (voor hoog risico zwangeren) of TRIDENT-2 studie (voor alle zwangeren). TRIDENT staat voor Trial by Dutch laboratories for Evaluation of  Non-Invasive Prenatal Testing. Je geeft dus toestemming dat onderzoekers je gegevens mogen gebruiken. In het buitenland is er meer ervaring met de NIPT en daar is gebleken dat het een zeer betrouwbare test is. De minister in Nederland wil nu laten onderzoeken hoe we hier de NIPT zo goed mogelijk aan kunnen bieden en wat vrouwen van de NIPT vinden. Onderzoekers mogen gegevens verzamelen over de zwangerschap en de uitkomst van de test. Je bloed wordt bewaard. Men vraagt aan sommige zwangeren om mee te werken aan vragenlijsten en diepte-interviews. 

De medische gegevens en het bloed kunnen nog twintig jaar na afname bewaard en gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek, na toestemming van jou, als zwangere. Je gegevens komen in PERIDOS, een beveiligd landelijk informatiesysteem en in een beveiligd laboratorium informatiesysteem. Gegevens kunnen ook ingezien worden door mensen die controleren of de studie betrouwbaar en goed is. 

Je kunt je altijd terugtrekken uit de studie. Dit kan je dan aangeven bij je verloskundige of gynaecoloog. Als je bloed al in het laboratorium is aangekomen komt er wel een uitslag. Als je je wilt terugtrekken dan hoeft de verloskundige de uitslag niet aan je bekend te maken. Je kunt ook vragen om de (onderzoeks) gegevens te verwijderen. Je krijgt de betaling voor de NIPT test niet terug, ook niet bij een miskraam. 

Uitslag NIPT test

Wanneer de uitslag van de NIPT test ‘niet-afwijkend’ is, klopt deze uitslag bijna altijd. De kans is dan zeer klein dat je zwanger bent van een kind met down-, edwards- of patausyndroom. Je hoeft dan geen vervolgonderzoek te doen. Wanneer de uitslag van de test afwijkend is, is er vervolgonderzoek nodig, als je zekerheid wilt krijgen. Dit vervolgonderzoek vindt plaats middels een vlokkentest of vruchtwaterpunctie. 

Soms lukt de NIPT test niet, bij ongeveer 2 op de 100 vrouwen. Hier kunnen verschillende redenen voor zijn. Je kunt de NIPT test nog een keer laten doen als de eerste mislukt is. Je hoeft hier dan niet voor te betalen. De test lukt dan alsnog bij ongeveer twee derde van de zwangeren. Soms mislukt de test ook de tweede keer. De reden hiervoor staat beschreven in de uitslagbrief. Het kan zo zijn dat er te weinig DNA van je kind in jouw bloed zit. Dan is er een verhoogde kans op een chromosoomafwijking bij je kind. In dit geval kun je een vruchtwaterpunctie laten doen. Als de NIPT de tweede keer mislukt is, door een fout in het laboratorium, kun je de test nog een keer laten doen. 

Nevenbevindingen

Bij de NIPT test kunnen er ook andere chromosoomafwijkingen gevonden worden in de placenta, bij het kind en in zeer zeldzame gevallen ook bij de zwangere zelf. Dit zijn nevenbevindingen. Dit kan uitlopen van minder ernstig tot zeer ernstige aandoeningen. Ongeveer 4 op de 1000 vrouwen die kiezen voor de NIPT test krijgen te horen dat er een nevenbevinding is. Om er achter te komen wat het is, moet er vervolgonderzoek plaats vinden middels een vlokkentest of vruchtwaterpunctie. Je kunt er zelf voor kiezen of je de nevenbevindingen wilt weten of alleen informatie wilt over het down-, edwards- of patausyndroom.

Kosten

Als je voor de NIPT kiest, moet je hiervoor betalen. Het bewijs van betaling moet je bij de prikpost laten zien. Je kunt het bewijs uitprinten of laten zien op je mobiele telefoon. Wanneer er een verhoogde kans bestaat op een kind met down-, edwards- of patausyndroom vanwege medische redenen, dan wordt de NIPT vergoed door de zorgverzekering. Dit kan wel ten koste gaan je van eigen risico. 

Bronnen: PSN.nl, Meer over NIPT.nl

Het bericht De NIPT test verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

De voorhuid

De voorhuid is een stukje huid, wat rekbaar is, wat over de punt van de penis (de eikel) zit. Het ziet er bij elke jongen anders uit. De één heeft een lange voorhuid, de ander heeft bijna geen voorhuid. De eerste jaren zit dit stukje huid nog vast aan de eikel. Bij veel jongens komt het vanzelf los als ze vier jaar zijn, maar soms gebeurt dit pas als een jongen 10 jaar is. Het is dus normaal dat de voorhuid niet terug geschoven kan worden tot het tiende levensjaar van je zoon. Dit geeft meestal geen klachten, maar het kan wel lastig zijn om de penis goed schoon te maken. 

Problemen

Een strakke voorhuid

Medisch gezien noem je dit een nauwe of vernauwde voorhuid of phimosis. De opening is klein. Hierdoor lukt het niet om de voorhuid naar achteren te schuiven, wat problemen kan geven;

• Plassen kan moeilijk gaan, omdat de voorhuid in de weg zit
• Het plassen kan pijn doen
• De voorhuid kan bol raken bij het plassen waardoor er wat plas blijft zitten (ballonplassen)
• Er kan urine achterblijven tussen de voorhuid en eikel door de vernauwing. Daardoor ontstaat er een balanitis van de eikel en voorhuid (ontsteking). 

Een nauwe voorhuid is meestal aangeboren. Het riempje waarmee de huid vast zit aan de penis kan ook te kort zijn. Een ontsteking van de voorhuid of eikel kan ook voor een strakke voorhuid zorgen. 

Een nauwe voorhuid komt weinig voor. Veel jongens komen bij een arts omdat er een vermoeden van phimosis bestaat, wat vaak onterecht is. 90% van de jongens onder de vier jaar kunnen dit stukje huid nog niet terugschuiven over hun eikel, maar hebben dan geen huidafwijking. Er komen vaak natuurlijke vergroeiingen voor tussen de huid en de eikel tot de leeftijd van vier jaar en ook later, welke vanzelf verdwijnen. Wanneer de huid te hard teruggetrokken wordt, kan dat kleine littekens veroorzaken, welke de voorhuid nog strakker maken, waardoor uiteindelijk phimosis ontstaat. 

Bij een te strakke voorhuid is het belangrijk om de penis goed schoon te maken; 

• Maak de huid 2 tot 3 keer per dag voorzichtig schoon met water. 
• Als je zoon tussen de 5 en 12 jaar is, kan hij proberen de voorhuid zelf naar achter te schuiven en dan te spoelen met water (geen douchegel of zeep, want dit kan de huid irriteren).
• Als het te pijnlijk is, of de huid is nog te strak, forceer dan niet!
• Je kunt proberen te spoelen met een spuit (zonder naald) met lauw water. De spuit zet je in de opening van dehuid en je spuit het lauwe water voorzichtig naar binnen. 

Contact arts

Je moet altijd de huisarts bellen als de voorhuid van je zoon niet goed terug geschoven kan worden en hij één of meer van de volgende klachten heeft; veel pijn, niet goed kunnen plassen (ballonplassen) en koorts (38 graden of hoger).

Behandeling

Als je zoon niet goed kan plassen door een te strakke voorhuid, kan een hormoonzalf (met corticosteroïden) helpen. Deze zalf smeer je 2 keer per dag, voor meestal vier tot acht weken, op de huid. Bij veel jongens helpt dit om de huid weer soepel terug te kunnen schuiven. 

Wanneer deze behandeling niet goed genoeg is, kan een operatie nodig zijn. Als je zoon rond de 10-12 jaar is en zijn voorhuid is nog steeds vernauwd, kan de arts ook beslissen om de huid los te maken. Dit om te voorkomen dat de huid vast komt te zitten aan de eikel en niet meer los kan komen. De arts die hier over beslist is een uroloog. 

Er zijn twee soorten operaties;

• Besnijdenis of circumcisie is verwijdering van de gehele voorhuid zonder dat er altijd een afwijking aanwezig is. Dit gebeurt vaak om religieuze of hygiënische redenen. Een goede dagelijkse hygiëne blijft van belang, besneden of onbesneden. Het nut van een hygiënische besnijdenis is namelijk niet bewezen. Een circumcisie mag niet uitgevoerd worden als er een aangeboren afwijking van de penis/plasbuis aanwezig is (hypospadie). De voorhuid is in dat geval nodig voor een latere operatieve reconstructie van deze afwijking.
• De uroloog maakt de voorhuid wijder, waarbij je zoon zijn huid behoudt. Het riempje (frenulum) waarmee de huid vast zit, kan de uroloog ook losser maken. 

Smegma

Er vormt zich talg onder de voorhuid, wat er uit ziet als dik, wit smeersel. Dit noemt men smegma. Het is normaal en je kunt dit onder de douche voorzichtig verwijderen. 

Ontstoken voorhuid

Als je kind een te nauwe voorhuid heeft, is het lastig om de huid goed naar achteren te schuiven, wat het schoonmaken van de eikel en huid bemoeilijkt. Schimmels en bacteriën hebben dan de kans om te groeien, wat een ontsteking kan veroorzaken. De penis wassen met zeep kan ook extra irritatie geven. Als je zoon antibiotica krijgt, kunnen sommige bacteriën gedood worden. Schimmels krijgen dan de kans om extra te groeien. Door eczeem of allergie kan er een ontsteking ontstaan van de voorhuid. 

Klachten bij een ontsteking

Klachten die bij een ontstoken voorhuid kunnen voorkomen zijn; jeuk, een rode huid, huid wordt dikker, huid niet meer kunnen terugtrekken, kleine wondjes, wit vocht of pus (afscheiding) onder de voorhuid, pijn, scheurtjes, blaasjes of bultjes en kleine velletjes (schilfers). Meestal is de eikel ook ontstoken. Bij een ontstoken voorhuid is het belangrijk om de penis op dezelfde manier schoon te maken als bij een te nauwe voorhuid. 

Contact arts

Als je zoon klachten heeft die lijken op een ontstoken voorhuid is het belangrijk om de huisarts te bellen, zeker als spoelen niet helpt. De arts onderzoekt hoe ver de huid naar achteren kan schuiven, waar de plasbuis zit en hoe strak de huid om de eikel zit. De arts zal een ontstoken huid meestal meteen herkennen. Wanneer je zoon al eerder een ontsteking van de voorhuid heeft gehad herken je de klachten misschien zelf. Verder onderzoek hoeft dan meestal niet plaats te vinden. Wanneer het niet zeker is wat het is, neemt de arts een kweek af die op het laboratorium onderzocht wordt. 

Behandeling ontsteking

Je zoon zal meestal een hormoonzalf (met corticosteroïden) voorgeschreven krijgen. Deze zalf smeer je 2x per dag op (dun laagje crème). Na twee weken moet je zoon weer terug naar de huisarts voor controle. Wanneer de klachten niet minder zijn stuurt de huisarts je zoon door naar de uroloog. De uroloog kan kiezen voor dezelfde twee operaties als die beschreven zijn bij de te nauwe voorhuid. Er kan ook andere medicatie geprobeerd worden, zoals een zalf die de afweer afremt of pillen met een middel dat lijkt op vitamine A. 

Bronnen: Thuisarts.nl, Radboud UMC

Het bericht De voorhuid verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Het patau- of edwardssyndroom

Zowel het pateau- als edwardssyndroom onstaat vroeg in de zwangerschap. Het zijn beide zeer ernstige aandoeningen. Een kind met het patau- of edwardssyndroom heeft een ernstige verstandelijke beperking. 

De meeste kinderen met dit één van deze syndromen overlijden tijdens de zwangerschap of vlak na de geboorte. Kinderen met het patau- of edwardssyndroom worden bijna nooit ouder dan één jaar doordat ze ernstige lichamelijke problemen hebben. Ongeveer 1 à 2 op de 100 levend geboren kinderen met het patausyndroom, worden ouder dan één jaar. Voor kinderen met het edwardssyndroom, zijn dit ongeveer 1 op de 10 tot 20 levend geborenen. Kinderen met zowel het patau- als edwardssyndroom zijn vaak erg zwak en ziek. Kinderen met het patausyndroom hebben vaak afwijkingen aan het hart en andere organen. Hierdoor hebben ze ook veel last van infecties. Kinderen met het edwardssyndoom hebben vaak een longafwijking. Hierdoor krijgen ze snel infecties in de longen. Artsen en verpleegkundigen zorgen ervoor dat kinderen met het patau- of edwardssyndroom zich zo prettig mogelijk voelen zolang ze in leven zijn.

De uiterlijke kenmerken van een kind met het patau- of edwardssyndroom zijn een kleiner hoofd en afwijkingen aan het gezicht, zoals de neus en ogen. Kinderen met het patausyndroom hebben vaak een schisis en meestal een extra vinger of teen. Bij kinderen met het edwardssyndroom zitten de handen en voeten vaak anders vast aan de armen en benen. Op elke 10.000 levend geboren kinderen, heeft ongeveer 1 kind het patau- of edwardssyndroom. 

Behandeling van het patau- of edwardssyndroom

Behandeling voor het patau- of edwardssyndroom is helaas niet mogelijk. Ze hebben vaak een ernstige hartafwijking en afwijkingen aan andere organen. Ze krijgen snel een longontsteking omdat ze problemen hebben met ademhalen. Hiervoor kunnen ze wel worden behandeld met antibiotica. Vaak wordt er zuurstof gegeven ter comfort. Ook komen er ernstige slikproblemen voor, waardoor deze kinderen problemen hebben met eten en drinken. Meestal heeft krijgt het kindje een sonde om voeding binnen te krijgen.

Oorzaken van het patau- of edwardssyndroom

Hoe ouder de moeder is die zwanger is, hoe groter de kans is op een kind met het patau- of edwardssyndroom. Het patausyndroom wordt ook wel trisomie 13 genoemd. Dit komt omdat een kind met het patausyndroom geen twee, maar drie exemplaren heeft van chromosoom 13 in elke cel. Dit heet ‘losse’ trisomie en komt het meeste voor. Dit is niet erfelijk. Als ouders eerder al een kind kregen met een ‘losse’ trisomie, dan is er een kans van 1 tot 2% op nog een kind met dezelfde aandoening. Wanneer het chromosoom 13 vast zit aan een ander chromosoom, wordt dit translocatie genoemd. Deze trisomie 13 kan wel erfelijk zijn. Dan is er een hogere kans op nog een kind met deze aandoening.

Het edwardssyndroom wordt ook wel trisomie 18 genoemd. Dit komt omdat een kind met het edwardssyndroom niet twee, maar drie exemplaren chromosoom 18 in elke cel heeft. Het extra chromosoom 18 zit soms niet in alle cellen, maar in een deel ervan. Dan heeft je baby mozaïek trisomie 18. Hierbij kunnen de klachten verschillen van bijna geen tot heel ernstig, afhankelijk van in welke cellen het extra chromosoom 18 zit. Trisomie 18 is niet erfelijk. De kans dat bij een volgende zwangerschap je baby ook trisomie 18 heeft, is 0,5 tot 1%.

Omdat er een chromosoom te veel is, is er ook te veel DNA. Allerlei processen in het lichaam raken hierdoor in de war, waardoor de lichamelijke en verstandelijke problemen ontstaan. 

Onderzoek

Er zijn drie verschillende prenatale onderzoeken waarmee kan worden onderzocht of je kindje het patau- of edwardssyndroom heeft. De keuze of je deze onderzoeken wel of niet wilt, is iets om goed over na te denken. Je kunt te horen krijgen of je kind het down-, patau- of edwardssyndroom heeft. Prenatale onderzoeken die kunnen laten zien of je kind één van bovenstaande symptomen heeft zijn;

• De NIPT test. Een bloedonderzoek vanaf elf weken zwangerschap. Dit onderzoek is niet invasief dus er kan geen schade bij je kindje optreden. 
• Vlokkentest. Deze test kan ook vanaf elf weken zwangerschap gedaan worden. Een vlokkentest is een onderzoek van de placenta, waarbij de arts met een naald via de buikwand of de vagina een klein stukje van de placenta weghaalt, met hulp van een echoapparaat. De kans op een miskraam is 2 op de 1000 vrouwen. De vlokkentest geeft bijna altijd zekerheid. 
• Vruchtwaterpunctie. Vanaf vijftien weken zwangerschap kan je een vruchtwaterpunctie ondergaan. Een vruchtwaterpunctie is een onderzoek van het vruchtwater, waarbij de arts via de buikwand, met een naald, een klein beetje vruchtwater opzuigt, met hulp van een echoapparaat. Er is een kans van 2 op de 1000 vrouwen dat je een miskraam kunt krijgen van de vruchtwaterpunctie. Je krijgt bij dit onderzoek altijd zekerheid of je kind het down-, het patau- of edwardssyndroom heeft. 

Bronnen: PNS, Erfelijkheid.nl

Het bericht Het Patau- en Edwardssyndroom verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is hersenvliesontsteking?

Het hersenvlies is ontstoken bij een hersenvliesontsteking, medisch ook wel meningitis genoemd. Het hersenvlies zit rondom de hersenen, net onder de schedel. Een hersenvliesontsteking komt meestal door een bacterie of een virus, een bacteriële of virale meningitis. Een virale meningitis zal meestal wat minder ernstig verlopen dan een bacteriële meningitis. Een bacteriële meningitis is een zeer ernstig ziektebeeld, welke snel erger kan worden. Zonder de juiste behandeling kan een bacteriële meningitis dodelijk zijn. 

Symptomen hersenvliesontsteking 

Symptomen bij baby’s:

• Minder of niet willen drinken.
• Ontroostbaar huilen of kreunen, prikkelbaar zijn.
• Hoge koorts, of soms een temperatuur onder de 36,5 graden Celsius.
• Spugen.
• Luierpijn. Je baby huilt wanneer je de beentjes richting het hoofd beweegt tijdens het verschonen. Het optillen van de beentjes rekt de hersenvliezen. 
• Een bleke, vlekkerige of grauwe huid.
• Rood/paarse kleine vlekjes, of wel huidbloedinkjes. Wanneer je drukt op deze vlekjes, houden ze dezelfde kleur. Met andere woorden, ze zijn niet wegdrukbaar en ze krijgen niet de normale kleur van de huid.
• Gespannen, bolle fontanel.
• Suf zijn; minder contact maken, niet normaal reageren en niet lachen. Soms is de baby zelfs bewusteloos.

De symptomen bij wat oudere kinderen zijn ongeveer hetzelfde als bij baby’s, met als verschil:

• Kinderen hebben een stijve nek, het lukt niet goed om de nek voorover te buigen in plaats van de luierpijn.
• Koude rillingen.
• Erge hoofdpijn.

Contact arts

Je moet direct contact opnemen met je huisarts bij twee of meer van bovenstaande klachten. Wanneer je huisarts een hersenvliesontsteking vermoedt, moet je kind direct naar het ziekenhuis om zo snel mogelijk behandeld te worden. Je moet ook direct bellen wanneer je kind opeens sneller ziek wordt en als je baby jonger is dan drie maanden en alleen koorts heeft (zonder andere klachten). 

Oorzaken hersenvliesontsteking

Een bacterie is meestal de veroorzaker van een hersenvliesontsteking:

• Meningokok type B, C, W of Y
• Pneumokok
• Haemophilus influenza type B (Hib)

Deze bacteriën zitten in de keel en in de neus. Door hoesten, niezen en zoenen worden deze bacteriën overgedragen. Wanneer het lichaam niet de kans krijgt de bacteriën goed op te ruimen, gaan ze via het bloed naar de hersenvliezen. De meeste kinderen krijgen een inenting tegen bovenstaande bacteriën. Deze inentingen maken de kans op hersenvliesontsteking kleiner.  Soms is een virus de veroorzaker van de hersenvliesontsteking, bijvoorbeeld herpes. 

Onderzoek

Lichamelijk onderzoek vindt plaats door de huisarts en als je kind naar het ziekenhuis moet, ook door de kinderarts of neonatoloog. Soms wordt er extra onderzoek verricht, zoals bijvoorbeeld een urineonderzoek, om een urineweginfectie uit te sluiten. 

Als een hersenvliesontsteking wordt vermoed, krijgt je kind vaak eerst een CT scan. Het is namelijk niet veilig om een ruggenprik te doen bij zwellingen in de hersenen. Een CT scan kan soms tekenen van een hersenvliesontsteking laten zien. Hierna krijgt je kind meestal een ruggenprik, medisch een lumbaal punctie genoemd. Hiermee wordt hersenvocht afgenomen. De arts kijkt of het vocht wat afgenomen is, helder of troebel is. Wanneer het helder is, is dit meestal een goed teken en is het vaak geen hersenvliesontsteking. Als het troebel is, is het meestal een hersenvliesontsteking. Het vocht wordt naar het laboratorium gestuurd waar het verder onderzocht wordt. 

Behandeling

Als je kind erg ziek is, wordt het meestal al direct behandeld in het ziekenhuis en wacht men het onderzoek van het laboratorium niet af. Je kind krijgt zo snel mogelijk antibiotica in een breedspectrum. Dit betekent dat het op meerdere soorten bacteriën gelijk werkt. Als een virus de oorzaak is, krijgt je kind soms een medicijn tegen virussen. Wanneer het in het begin niet duidelijk is wat de veroorzaker is, krijgt je kind beide vormen van medicatie. Als het laboratoriumonderzoek bekend is, kan je kind specifiek gerichte medicatie krijgen. De behandeling in het ziekenhuis bestaat verder uit: 

• Controles van de vitale functies als de temperatuur, de hartslag, de ademhaling, het zuurstofgehalte in het bloed, de bloeddruk en controles van de pupillen (grootte en of er geen verschil tussen zit). Je kind ligt aan de monitorbewaking.
• De verpleegkundige observeert en beschrijft het gedrag van je kind.
• Pijnbestrijding tegen pijn en voor comfort.
• Eventueel zuurstof als dit nodig is.
• Vaak sondevoeding om je kind rust te kunnen geven. 
• Minimal handling; zo krijgt je kind de meeste rust en wordt het zo min mogelijk geprikkeld.
• Meestal ligt je kind op de kinderafdeling, als je kind erg ziek is, of er treden complicaties op, zal hij opgenomen worden op een Intensive Care voor kinderen.

Prognose

Als de hersenvliesontsteking is veroorzaakt door een virus, herstelt je kind meestal vanzelf binnen één tot twee weken na behandeling in het ziekenhuis. Bij een hersenvliesontsteking door een bacterie blijft je kind meestal enige tijd in het ziekenhuis. De hersenvliesontsteking, ontstaan door een bacterie, zal bij één op de drie kinderen iets beschadigen. De gevolgen hiervan zijn bijvoorbeeld; doofheid aan één oor of minder goed horen, cognitieve problemen, taalstoornissen, gedragsproblemen, epilepsie en/ of verlamming van een arm of been. 

Bronnen Thuisarts, Flevoziekenhuis

Het bericht Hersenvliesontsteking verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Tijdens de zwangerschap

Vanaf ongeveer de dertigste week in je zwangerschap kun je een regelmatig getik in je buik voelen. Je baby heeft dan de hik omdat hij van je vruchtwater drinkt. Het maagje kan te vol raken, het middenrif wordt dan geprikkeld en trekt in een reflex samen. Hierdoor ontstaat de hik. Het kan even aanhouden, maar het gaat vanzelf weer over. De hik is niet schadelijk. 

Na de geboorte

Als je baby er is zal hij ook regelmatig de hik hebben. Een aanval van de hik wordt vaak veroorzaakt door teveel voeding in één keer of doordat er teveel lucht binnenkomt tijdens de voeding. Veel ouders vinden het vervelend of zielig wanneer hun baby de hik heeft. Je baby heeft er over het algemeen echter geen last van. Wanneer je je zorgen maakt als je baby de hik heeft, kan je letten op de mogelijke oorzaken en bijvoorbeeld het voedingsschema aanpassen. 

Tips wanneer je baby de hik heeft

Wanneer je baby aanhoudend last heeft van de hik tijdens de borst- of flesvoeding, dan kun je dit met onderstaande tips verminderen. Vind je het lastig om te bepalen wat de reden is dat je baby vaak de hik krijgt? Schrijf dan op wanneer dit gebeurd en hoelang het aanhoudt. Op die manier kun je een patroon gaan herkennen. Meestal gaat de hik vanzelf over en heeft je baby er niet zo veel last van. 

• De houding – Houdt je baby half rechtop tijdens het voeden en wanneer hier tijd voor is, gedurende dertig minuten na de voeding. Het rechtop houden kan de druk op het diafragma verminderen. Tijdens het voeden moet de fles in een hoek van 45 graden liggen. Op deze manier stroomt de lucht in de fles naar de bodem en weg van de speen. Er zijn ook speciale flessen die er voor zorgen dat het inslikken van lucht verminderd wordt. Geef je borstvoeding zorg dan dat je baby goed aanhapt. De lippen van je baby moeten niet alleen rond de tepel zelf liggen, maar rond de tepelhof. Wanneer je baby verkeerd aanhapt, kan dit er voor zorgen dat je baby lucht binnenkrijgt. 
• Tussendoor boeren – Laat je baby tijdens de voeding tussendoor boeren. Zo kan het gas in de maag vrijkomen wat de hik veroorzaakt. Je houdt je baby rechtop tegen je borst, met het hoofdje op of iets over je schouder. Dan klop je zachtjes op zijn rug of je wrijft van beneden naar boven. Na het boeren ga je weer verder met voeden, of je wacht een paar minuten als de boer niet komt. Geef je borstvoeding laat je baby dan bijvoorbeeld even boeren wanneer je van borst wisselt. Geef je flesvoeding stop dan na 60 tot 90 ml voeding en laat je je baby boeren. Wanneer je baby zijn of haar hoofdje wegdraait of niet meer zelf drinkt neem je ook even pauze voor een boertje.
• Drink techniek – Als je baby te hard slokt, dan drinkt hij te snel en slikt hierdoor lucht in. Wanneer je baby teveel lucht inslikt, zal de maag opzwellen wat tot de hik leidt. Luister dus goed naar je baby tijdens de voeding. Om de voeding minder snel te laten verlopen, kun je regelmatig pauzes inlassen om de duur van de voeding te vertragen. 
• Type speentje – Het gaatje in de speen van de fles moet goed zijn voor je baby. Wanneer het gat te klein is, zal je baby gefrustreerd raken en daardoor lucht inslikken. Als het gat te groot is, dan zal de voeding te snel stromen. In beide situaties kan de hik ontstaan. 
• Herken hongersignalen op tijd – Zorg ervoor dat je baby rustig is wanneer je start met voeden. Dit doe je door de hongersignalen van je baby te leren kennen. Je begint met voeden zodra je denkt dat je baby honger heeft. Wanneer je baby erg overstuur is, zal hij veel lucht inslikken tijdens het huilen en daardoor sneller de hik krijgen. Zuig- of hapbewegingen met de mond, handjes naar de mond, onrustig bewegen, of simpel wakker worden na een aantal uur, zijn allemaal hongersignalen.
• Vaker maar korter voeden – Bij veel hikken kan je het voedingsschema van je baby aanpassen. Je kunt vaker voeden, maar dan korter. Als er tijdens één voeding teveel melk binnenkomt bij de baby, zwelt de maag te snel op, waardoor het middenrif weer kan gaan samentrekken. 
• Vaste voeding – Als je kind al vast voedsel krijgt, kan het zijn dat de hik komt door een temperatuursverandering. Wacht even na het warme eten met een toetje uit de koelkast, wanneer je ziet dat dit vaker gebeurt.

Contact kinderarts

Als je je zorgen maakt om de hik, omdat deze abnormaal lijkt, neem dan contact op met een kinderarts. Wanneer je baby regelmatig langer dan twintig minuten de hik heeft, kan het zijn dat hij last heeft van reflux. De hik is niet het enige symptoom van reflux; weigeren te drinken, veel huilen, mondjes terug geven en overgeven zijn andere symptomen. De kinderarts kan adviezen en tips geven en eventueel nutriton (verdikkingsmiddel voor in de voeding) of medicatie voorschrijven waardoor de reflux vermindert. 

Baby met de hik in bed leggen

Veel ouders vragen zich af of ze hun baby met de hik in bed kunnen neerleggen. Het antwoord is ja, het kan geen kwaad. Je baby zal vaak in slaap vallen en door de ontspanning houdt de hik meestal op. Wanneer je baby onrustig wordt, kun je een speentje of je pink aanbieden en comfort holding toepassen. Dit is het stevig vasthouden van je baby bij het hoofd en met je andere hand bij de billen. Is dit niet voldoende, dan kan je je baby nog even uit bed pakken en omhoog houden tegen je schouder aan. Het kan zijn dat er nog een boer dwars zit. 

Teken van stress

Hikken kan echter ook een teken van stress zijn, vooral bij prematuur en/of dysmatuur geboren kinderen. Als er geen voeding vooraf gegaan is wanneer de baby opeens begint met hikken kan dit stress zijn. Het is belangrijk dat je je baby goed leert kennen en op tijd stopt met waar je mee bezig bent als je baby tekenen van stress vertoont. Dit betekent even stoppen met de handeling waar je mee bezig bent, comfort holding toepassen, of je baby even tegen je aan houden en rustig praten. Verminder dan de prikkels en geef de baby zoveel mogelijk ontspanning.

Bronnen: Verloskundige.nl, WikiHow, Tjongerschans ziekenhuis Heerenveen

Het bericht Baby heeft de hik verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is geelzucht?

De medische term voor geelzucht/geel zien is hyperbilirubinemie of icterus. Hyper staat voor hoog. Bij hyperbilirubinemie is er een te hoge waarde van de stof bilirubine in het bloed van de baby wat zorgt voor een gele verkleuring van het lichaam. 

Geel zien komt vaak voor bij pasgeboren baby’s, vooral bij kinderen die borstvoeding krijgen. Een beetje geelzucht is niet erg, maar een te hoog bilirubine gehalte in het bloed kan schadelijk zijn voor de hersenontwikkeling van de baby. 

Bij de afbraak van rode bloedcellen komt de stof bilirubine vrij. De baby heeft vóór de geboorte relatief veel rode bloedcellen. Na de geboorte zijn deze bloedcellen niet meer in grote hoeveelheden nodig en breken de extra rode bloedcellen af. De lever zorgt er voor dat de bilirubine het lichaam weer verlaat. Dit proces kan na de geboorte gemakkelijk uit balans raken. Redenen hiervoor kunnen zijn;

• De lever is nog niet rijp
• Prematuur geboren baby (waarbij de lever dus ook nog niet rijp is)
• Borstvoeding (de verwerking van bilirubine wordt vertraagt door moedermelk)
• Matig drinken en veel afvallen van de baby
• Een infectie
• Een bloeduitstorting bij de geboorte en/of een te hoog hemoglobinegehalte, waardoor teveel afbraak van rode bloedcellen plaatsvindt
• Ongelijke bloedgroepen van moeder en kind

De belangrijkste verschijnselen van geelzucht zijn: geel of bleek zien, gele verkleuring van het oogwit, donkere urine, spugen, sloom/suf zijn en daardoor minder drinken en gewichtsverlies. Soms is het kind juist onrustig en prikkelbaar. 

Onderzoek naar geelzucht

Om de waarde van het bilirubinegehalte vast te stellen is er bloedonderzoek nodig. Meestal gebeurt dit via een hielprikje. Wanneer het bilirubinegehalte te hoog is, kijkt de arts ook naar de hoeveelheid rode bloedcellen, de bloedgroep van de baby en de moeder, en naar de aanwezigheid van eventuele antistoffen. 

Antistoffen kunnen mogelijk vanuit het bloed van de moeder bij de baby terecht zijn gekomen en hierna de rode bloedlichaampjes van de baby afbreken. Dit gebeurt bijvoorbeeld als de bloedgroepen van de moeder en de baby niet overeenkomen. Daarom is het belangrijk om zowel naar de bloedgroep van de baby, als naar die van de moeder te kijken. 

Fototherapie tegen geelzucht

Als het bilirubinegehalte in het bloed van de baby te hoog is, is behandeling nodig om te voorkomen dat de waarde verder stijgt. Hersenbeschadiging bij baby’s als gevolg van geelzucht, komt gelukkig maar zelden voor. Dit komt omdat de grenswaarden die bepalen of de baby behandeling nodig heeft, voor de zekerheid aan de lage en dus veilige kant liggen. 

Bij fototherapie gebruik men lampen met een speciaal licht, wat er voor zorgt dat de bilirubine een verandering van structuur ondergaat. Op deze manier kan de bilirubine uit geplast en gepoept worden. 

De behandeling

Je baby wordt bloot (meestal alleen in een luier) verpleegd onder de lamp met speciaal licht. Als het gehalte erg hoog is, maakt men gebruik van een speciale inlegluier/celstofmatje waar de baby op kan plassen/poepen. Zo kan het hele lichaam beschenen worden. Soms maakt men (ook) gebruik van een bili blanket (een matrasje met licht) zodat ook de rug kan worden beschenen. Je baby krijgt een speciaal brilletje voor zijn ogen, zodat de ogen bescherming krijgen tegen het licht.

Tijdens de behandeling prikt de verpleegkundige regelmatig bloed bij je baby, om vast te stellen hoe hoog de waarde van het bilirubinegehalte is. Afhankelijk hiervan bepaalt de kinderarts of er verandering plaats moet vinden aan de behandeling of dat er iets kan worden gestopt. Soms gaat men bijvoorbeeld voor een dag verder met alleen de bili blanket. Het kan ook voorkomen dat de baby een dag geen fototherapie nodig heeft, maar de volgende dag toch weer onder de lamp moet. 

Wanneer het bilirubinegehalte ondanks de fototherapie blijft stijgen, is het soms noodzakelijk om een wisseltransfusie uit te voeren. Dit betekent wisseling van een deel van het bloed van je baby met transfusiebloed. Dit is de meeste effectieve manier om het bilirubinegehalte te laten dalen. Gelukkig is dit zelden nodig. 

Het is belangrijk dat je baby voldoende vocht binnen krijgt. Wanneer de baby zelf onvoldoende kan drinken, is het soms nodig om een sonde of infuus in te brengen. Voor een vervelende handeling geeft de verpleegkundige eerst wat moedermelk via een speentje of een beetje sucrose om teveel pijn en stress te vermijden. 

Naar huis

Je baby mag naar huis na een aantal dagen als het bilirubinegehalte voldoende gedaald is. Soms ziet de baby nog een beetje geel, maar is het gehalte voldoende gedaald, zodat het niet meer schadelijk kan zijn. Kinderen die borstvoeding of afgekolfde moedermelk krijgen, kunnen nog iets langer geel blijven. Dit duurt ongeveer drie weken. Wanneer de gele verkleuring dan nog niet is weggetrokken, moet het gehalte opnieuw bepaald worden. 

Bronnen: Isala ziekenhuis, Antonius ziekenhuis

Het bericht Geelzucht en fototherapie verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.

Wat is een schisis?

Een schisis is een aangeboren afwijking. Er zijn verschillende soorten vormen van een schisis;

• Een spleet in de lip (cheiloschisis).
• In het gehemelte zit een spleet (palatoschisis).
• Een spleet in de lip en in de kaak (cheilo-gnathoschisis).
• In zowel de lip, de kaak en het gehemelte zit een spleet (cheilo-gnatho-palatoschisis).

Schisis ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit: 

• Een spleet kan rechts of links zitten, maar kan ook aan beide kanten voorkomen.
• Een spleet kan compleet of incompleet zijn en variëren van een klein deukje tot een volledige, doorlopende spleet.

Oorzaken schisis

Een schisis ontstaat meestal door een combinatie van erfelijke factoren en invloeden van buitenaf tijdens de zwangerschap. Elk ongeboren kind heeft tijdens de zwangerschap een dubbelzijdige lip-, kaak- en gehemeltespleet. De verschillende delen groeien naar elkaar toe bij een gezonde ontwikkeling en versmelten dan. De lip en de bovenkaak sluiten zich tussen de tweede en zesde week van de zwangerschap. Het gehemelte sluit zich tussen de achtste en twaalfde week van de zwangerschap. Als er ergens iets mis gaat en het proces vindt niet volledig plaats, ontstaat er een schisis. 

Een chromosoomafwijking kan een schisis veroorzaken. Er komen dan meestal ook andere aangeboren afwijkingen voor. Één of beide ouders kunnen erfelijk materiaal doorgeven aan de baby, waardoor een schisis ontstaat. Het voorkomen van een schisis is niet mogelijk. Wel is het advies om extra foliumzuur te slikken wanneer je zwanger wilt raken. Het slikken van foliumzuur verkleint de kans op schisis. 

Onderzoek en diagnose

Onderzoek tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap verricht men onderzoek, ook wel prenatale diagnostiek genoemd. Door een echo is een lipspleet vanaf vier maanden na de bevruchting te ontdekken. Tijdens de reguliere 20- wekenecho wordt de lip en/of kaakspleet tegenwoordig steeds vaker ontdekt. Gehemeltespleten zonder lip-of kaakspleet zijn meestal niet zichtbaar op de echo. 

Onderzoek na de geboorte

Wanneer je kind een schisis heeft, komt hij meestal terecht in een schisisteam. Hier vindt nauwkeurig onderzoek plaats. Het team vertelt je wat voor soort afwijking je kind precies heeft en welke behandeling er mogelijk is. 

Als een schisis samengaat met andere verschijnselen, is er sprake van een syndroom. Bij een syndroom is er meestal een verhoogd risico op herhaling bij een volgende zwangerschap. Dan kom je terecht bij een klinisch geneticus, die onderzoek doet naar eventuele bijkomende aangeboren afwijkingen en adviezen geeft over het herhalingsrisico in een eventueel volgende zwangerschap. De klinisch geneticus kan ook een inschatting maken voor het optreden van een schisis, indien je kind (of zijn/haar broertjes of zusjes) later zelf een kind zou krijgen.

Behandeling

Direct na de geboorte start de behandeling van een schisis. De behandeling duurt meestal tot het einde van de puberteit. De gehele ontwikkeling van een kind wordt gevold. Op het juiste ogenblik in het groeiproces moet iedere behandeling plaatsvinden. Het eindresultaat van de behandeling is pas duidelijk als een kind tussen de 16 en 20 jaar oud is. Tot die tijd zijn controles bij het schisisteam nodig. Soms zijn er grote tussenpozen tussen de controles, andere keren liggen ze wat dichter bij elkaar. Dit is allemaal afhankelijk van het stadium van de behandeling en de ontwikkeling/groei van het kind. Ieder kind krijgt een individueel behandelplan. Het doel van het behandelplan is een eindresultaat waarmee iedereen tevreden is. 

Operatie

Wanneer je kind een schisis heeft in welke vorm dan ook, dan is een operatie altijd noodzakelijk. Hoe zo’n operatie eruit ziet is afhankelijk van het type schisis. Hieronder lees je per vorm meer over de verschillende operaties. Het succespercentage van de operaties is groot. Het ligt aan de uitgangssituatie hoe het resultaat uiteindelijk zal zijn.  

• De lipschisis – Wanneer je kind een lipschis heeft, zal de behandeling bestaan uit het operatief sluiten van de lip en zo nodig een correctie van de neus door een plastisch chirurg. Tijdens de operatie zal de plastisch chirurg de huid, het lippenrood, het slijmvlies en de kringspier van de lip hechten. Er blijft een litteken zichtbaar. Bij een dubbelzijdige lipspleet worden beide lipspleten tijdens één operatie gesloten. Deze operatie zal plaatsvinden wanneer je kindje tussen de drie en zes maanden oud is. 
• De gehemelteschisis. Wanneer het gehemelte geheel of gedeeltelijk gespleten is, heeft dit gevolgen voor de spraakontwikkeling, het gehoor en de voeding. De chirurg kiest de techniek van de operatie, afhankelijk van de breedte van de spleet. De logopedist geeft advies met betrekking tot de spraakontwikkeling en voedingsproblemen. Het gehoor wordt gecontroleerd door de KNO-arts. De operatie door de plastisch chirurg, vindt plaats wanneer je kindje tussen de zes en twaalf maanden oud is. 
• De lip- en kaakschisis. De operatie van de lipschisis is zoals hierboven beschreven. De kaakchirurg sluit de spleet in de kaak wanneer de eerste hoektand doorbreekt. Dit is meestal wanneer je kind acht tot tien jaar oud is. Het ontbrekende bot in de kaakboog wordt aangevuld met bot uit het eigen lichaam of kunstbot. De tandarts en orthodontist spelen ook een belangrijke rol bij de voorbereiding op de kaakoperatie. 
• De lip-, kaak- en gehemelteschisis. Ook deze afwijking kan gevolgen hebben voor de spraakontwikkeling, het gehoor en de voeding. Soms is een gehemelteplaatje nodig, dat het harde gehemelte en de hele bovenkaak bedekt. De orthodontist meet dit plastic plaatje aan. De operaties vinden plaats zoals boven beschreven. Soms is er na de groei een verplaatsing van de bovenkaak nodig, wat pas aan het einde van de groei te beoordelen is. 

Toekomstperspectief 

Belangrijk om te weten is dat je baby de eerste vijf weken niet op zijn rug mag liggen. Het is beter om hem op zijn zij te verzorgen, ook tijdens het verschonen van de luier. De lippen van de baby kunnen het beste vet gehouden worden met vaseline. Een goede mondverzorging is belangrijk om een schimmelinfectie te voorkomen. 

Omdat gehoorproblemen bij een kind met een schisis vaker voor kunnen komen, krijgt je baby in de eerste week na de geboorte een gehoortest. Een aantal kinderen met schisis heeft moeite met duidelijk praten (een spraakstoornis). De logopedist kan hierbij een belangrijke rol spelen. De tandarts houdt nauwlettend in de gaten of er geen afwijkingen zijn aan het gebit. Dit kan pas na het wisselen van het gebit aan het licht komen. De orthodontist houdt afwijkingen van de tandstand in de gaten en behandelt waar nodig. 

Wanneer je kindje alleen een schisis heeft, dus zonder andere aangeboren afwijkingen, ontwikkelt hij/zij zich net als kinderen zonder een schisis. Over het algemeen worden kinderen met een schisis weinig gepest en hebben ze een normaal sociaal leven in de kindertijd. Vaak komt het voor, dat kinderen in de puberteit meer moeite krijgen met de schisis en het als een handicap gaan zien. De psycholoog van het schisisteam kan kinderen en ouders begeleiden bij het accepteren van de afwijking en alle vragen die hiermee samengaan.

Bronnen: Wilhelmina Kinderziekenhuis, Radboud UMC

Het bericht Schisis (hazenlip) bij kinderen verscheen eerst op AllesOverKinderen.nl.