Slaapproblemen: kind kan niet in slaap komen

... of alleen als jij erbij bent...

Jonge kinderen hebben er nogal eens moeite mee om zelfstandig in slaap te komen of worden ‘s nachts wakker en kunnen niet meer in slaap komen. Sommige kinderen gaan altijd huilen wanneer de ouder weggaat uit de slaapkamer, blijven roepen of komen steeds weer uit bed.

Andere kinderen slapen alleen goed in als ze bij hun ouders in bed mogen of kunnen alleen weer in slaap komen wanneer één van de ouders bij het kind aanwezig is. Soms is er sprake van veel voorkomende kinderangsten of de normale fase van eenkennigheid . Het kan ook zijn dat er verder geen reden meer voor is maar het om een ingesleten gewoonte gaat.

Dit artikel gaat over slaapproblemen bij kinderen na het eerste jaar. Is je kind nog kleiner, lees dan hier hoe je je baby kunt helpen inslapen en laten (door)slapen.

Thessa van Riel is pedagoog en heeft als medewerker van een consultatiebureau veel ervaring opgedaan in het ondersteunen van ouders bij de opvoeding van hun jonge kinderen. Een veel voorkomende vraag van ouders is “hoe krijg ik mijn kind (weer) in slaap”. Hieronder een aantal tips.

Twee methodes om je kind te helpen slapen

Er zijn methodes voor die ervoor kunnen zorgen dat je kind leert om weer zelf te gaan slapen. Je kunt gebruik maken van de zogenaamde wekkermethode of de stap-voor-stap methode. Wanneer je ervoor kiest een methode te gebruiken, is het belangrijk dat je consequent blijft en volhoudt. Een aanpak moet echt een paar weken volgehouden worden. In die weken zullen er periodes zijn waarin het niet lijkt te lukken. Houd dan vol, een terugslag laat juist zien dat een gewoonte aan het veranderen is.

De wekker-methode

De wekkermethode is geschikt voor kinderen die niet naar bed willen, niet in slaap vallen maar blijven zeuren of huilen. Bij deze methode laat je je kind na een vast ritueel alleen in zijn bed en kom je steeds weer even terug om te troosten en/of te kijken of hij al in slaap is gevallen. Het werkt als volgt.

De eerste avond:

  • Breng je kind op de gewone manier naar bed, volgens een vast “ritueel”.
  • Zeg je kind welterusten, een nachtzoen en vertel hem dat je na 5 minuten nog even bij hem komt kijken. Je kunt dan eventueel samen een wekkertje zetten, maar op een horloge kijken kan ook. Als je kind huilt, ga dan toch weg.
  • Als het wekkertje gaat, of de tijd is om, ga je bij je kind kijken.
  • Als hij huilt of onrustig is, troost je kort.
  • Laat hem in zijn bedje. Als hij er uitgekomen is, leg hem dan consequent terug.
  • Ga niet in op zijn ‘verhaaltjes’ of zijn vraag om iets te drinken.
  • Zeg hem nogmaals welterusten en vertel hem dat je straks nog een keer komt kijken, bijvoorbeeld na 7 minuten.
  • Doe dit net als de vorige keer.
  • Kom daarna nog een keer, na bijvoorbeeld 10 minuten.
  • Blijf zo de eerste avond telkens 10 minuten weg totdat uw kind in één van de periodes dat je weg bent in slaap valt.

De tweede avond:

  • Doe hetzelfde als de eerste avond, maar maak alleen de periodes wat langer. Bijvoorbeeld 5 minuten, 10 minuten, 15 minuten.
  • Blijf deze avond zo lang als nodig is elke 15 minuten terugkomen.

De derde avond:

  • Doe hetzelfde als bij de tweede avond, je kunt eventueel de periodes dat je wegblijft wat langer maken.

Maak de eerste periode dat je wegblijft nooit tè lang. Blijf uiteindelijk ook niet al te lang weg, 20 minuten is lang genoeg. Een kind dat overstuur is valt namelijk niet makkelijk in slaap.

De stap-voor-stap-methode: slapen zonder ouders

De andere methode is geschikt wanneer een kind alleen gaat slapen als één van ouders bij het kind aanwezig is. Je kunt dan het volgende doen.

De eerste avond:

  • Je gaat naast het bedje van je kind zitten totdat hij in slaap valt.

De tweede avond:

  • Je gaat iets verder van het bedje vandaan zitten. Ga niet in op zijn verhaaltjes of zijn wens iets te willen drinken.

De volgende avonden:

  • Ga nog verder van het bedje vandaan zitten.
  • De avond daarna blijf je met de deur open op dezelfde verdieping wat ‘rommelen’, zoals bijvoorbeeld de was opvouwen of strijken. Dat is geen storend geluid, maar je kind hoort je nog wel en weet dat je er bent: een geruststellend gevoel.

In het eigen bed leren slapen

Soms zijn kinderen gewend om bij hun ouders te slapen. Dat kan bewust zo zijn gedaan, maar vaak ook is het een gewoonte die er langzaam ingeslopen is. Wil je als ouder van die gewoonte af maar heeft het kind er nog moeite mee om alleen te gaan slapen, dan kun je de volgende methode gebruiken om hem stap voor stap te laten wennen in zijn eigen bed te gaan slapen.

Van tevoren:

  • Als je kind er de leeftijd voor heeft, vertel hem dan overdag dat hij vanavond niet meer bij je in bed slaapt. Vertel hem wat er gaat gebeuren.

De eerste avonden/nachten:

  • Zet een matrasje naast je bed waarop je kind kan slapen.
  • Laat hem hier een aantal nachten op slapen, totdat dat rustig gaat.

De volgende avonden/nachten:

  • Je kind gaat nu op zijn eigen kamer in zijn bed slapen. Als hij eruit komt, breng hem dan steeds terug.
  • Je kunt ervoor kiezen een matras naast het bed van je kind te leggen en daar zelf een aantal nachten op slapen, totdat dat rustig gaat.

De daarop volgende avonden:

  • Laat het kind nu alleen in zijn eigen bed slapen, maar kom af en toe wel kijken.

Algemene tips bij niet slapen

Veel kinderen die ‘s nachts wakker worden hebben moeite om zelfstandig weer in slaap te komen. Zij roepen hun ouders, worden gillend wakker, huilen of komen uit bed. Het kan onder andere gaan om gewoontegedrag of angsten. Kinderen doen iedere dag veel nieuwe indrukken op die zij vaak verwerken in hun dromen. Ze worden vaak wakker van enge dromen. Als ouder kan je dan het volgende doen:

  • Wordt je kind midden in de nacht huilend wakker, ga dan altijd even kijken wat er aan de hand is. Het is vaak al voldoende om je kind rustig toe spreken, een aai over zijn hoofdje te geven, weer neer te leggen en onder te stoppen.
  • Maak het ‘s nachts niet te gezellig. Blijf met je kind op zijn/haar slaapkamer en doe alleen een klein lampje aan.
  • Laat altijd een nachtlampje branden, zodat je kind zich kan oriënteren als hij/zij wakker schrikt en weet waar hij is.
  • Zet de hulp van de favoriete knuffel in. Wanneer een kind zijn knuffelvriendje bij zich in bed heeft kan het kind zich voldoende veilig voelen om zelf weer verder te gaan slapen.
  • Verplaats je eens letterlijk in de positie van je kind. Ga bijvoorbeeld op het kinderbedje liggen en kijk of er geen dingen over de muren bewegen die het kind angstig kunnen maken zoals schaduwen van bomen, straatlampen of een schilderijtje.

(Door Thessa van Riel, pedagoge)

Ook interessant
17 reacties
  1. Mandy

    De punten bij algemene tips bij niet slapen hanteren wij hier thuis ook al, maar niks lijkt afdoende. Hij blijft uren lang schreeuwen en gillen midden in de nacht ondanks ons getroost. Wat kun je dan nog meer doen?

  2. Mauro

    Hier ook een jochie v 1 jaar oud ten hij zo slecht sliep met 8 / 9 maand gekozen om alle slaapjes maar samen te doen. Maar nu 3 maand later willen we hier vanaf nu leggen we hem cold turky in zn eigen bed. S nachts slaapt hij aardig maar overdag niet. Hij is nu zo vermoeid iemand tips om hem overdag beter te laten slapen?

  3. Bonny Bakker

    Hier een jongentje die volgende maand 2 jaar word, wij hebben hem verwend door zodra hij wakker word een fles melk te geven, dit is er ingeslopen en meneer word zon 2 keer per nacht wakker om een fles.
    Gister zijn we begonnen met geen fles meer geven, duidelijk uitleg gegeven en een beetje water in zijn bedje gelegd, alles gedaan zoals hierboven maar hij hield het 1,5 uur a 2 uur vol met huilen, hij was helemaal overstuur.

    Wat te doen?

    1. Anne

      Hoi Bonny,

      Beloof je kind een klein cadeautje als het slaapt zonder fles. Misschien is hij nog iets te jong om het belonen te begrijpen. Maar als hij een cadeautje krijgt de volgende ochtend wanneer het is gelukt snapt hij het misschien wel.

      Of afbouwen met een bodempje water in de fles. Vinden ze niet echt heel leuk maar er is toch iets om aan te zuigen.

      Succes!

      1. Anne

        Doe eerst een klein cadeautje na 1 nacht en breidt het later uit. Eerst na twee nachten, dan na 3 nachten een klein cadeautje. Je kan dan ook met stickertjes werken in een klein tabelletje.

        Langzaam maar zeker leer je de fles af! Succes!

  4. Kim

    mijn meisje van 3 wil niet slapen.
    wat ik ook doe.
    Ik heb alle tips gedaan wat in deze hele pagina worden beschreven.
    ben er nu ook al bijna 3 maand mee bezig.
    ik houd het zelf niet meer vol en ben enorm uitgeput en dat merken mensen ook op het werk.
    alles is helemaal goed en wordt vol enthousiasme gedaan, maar zodra ik me even omdraai wordt er gegild en keihard op de deuren beslaan.
    buren klagen ook al en ik ben volledig uitgeput en weet geen raad meer.

    1. Marlon

      Mocht het kind een zwak hebben voor de moeder dan kan het soms helpen dat de moeder een nachtje bij bijvoorbeeld ouders gaat slapen. En dat de vader de zware taak op zich neemt om te proberen het kind in eigen bed te laten slapen.
      Persoonlijk zat ik een tijd geleden heel slecht in mijn vel. Sinds dat dat niet meer het geval is slaapt mijn kind weer in het eigen bedje.
      Hoe gaat het ‘s nachts als het kind gaat logeren? Slaapt het bij bijv. opa en oma wel gewoon door?

  5. Kris

    Onze dochter is nu 1,5 jaar en raakt compleet in paniek tot hyperventileren en kokhalzen toe als we haar wakker in bed leggen. Dit is ondanks een vast ritueel en ondanks een nachtlampje/flesje/knuffel en ondanks erbij te blijven tot ze slaapt (want ze maakt zichzelf binnen no-time compleet overstuur). Het weggaan en terugkomen wil ook niet helpen en het troosten terwijl ze nog in bed blijft zitten ook niet. Ik weet niet meer wat ik moet doen, maar ben een beetje bang dat dit voor altijd een probleem blijft en vind dit erg naar. Kan iemand mij hier bij helpen?

    1. Amanda

      Dag Kris,

      Ik zit in dezelfde situatie en ik vroeg me af of jullie inmiddels een oplossing hebben gevonden. Ik ben ten einde raad en hoor heel graag van andere ouders die de situatie écht begrijpen, omdat ze het zelf hebben meegemaakt. Ik hoop van je te horen! Heel erg bedankt alvast!

      Groeten,
      Amanda

  6. Suus

    Hallo, hier ook een radeloze moeder, onze dochter is 16 maanden en heeft nog nooit doorgeslapen. Door omstandigheden heeft ze vaak bij ons in bed geslapen.Het is een tijd goed gegaan in haar eigen bed. Maar nu alweer weken een drama. Ze valt in slaap maar word na een uur wakker, en dan is het krijsen tot zichzelf onder poepen toe. Ze slaapt steeds maar even en dan begint het van voren af aan. Omdat wij ook aan onze nachtrust toe zijn nemen we haar weer af en toe in bed. Maar hier willen we vanaf, maar ik weet niet hoe. Alles al geprobeerd . Ben zo jaloers op mensen waar de kleine zonder problemen gaat slapen.. Wie heeft goede tips. Groetjes

  7. Shirley

    Beste moeders, verander de inrichting/verplaats het bed van de kinderkamer eens. Ga eens kijken wat je kind ziet in bed. Hou vol,…tis een fase!

    1. Rabby

      Hallo allemaal, hier een moeder van een jongen van 15maanden die vanaf dag 1 nog nooit heeft doorgeslapen. Mijn zoontje wordt om de uur wakker snachts ook als hij bij ons in bed slaapt. Ik slaap al meer dan een jaar niet. Ik weet niet hoe lang ik dit nog kan vol houden. Ik werk vaak nachtdiensten. Door de situatie werk ik nu maar 3 dagen in de week. Ik zit al een tijd niet lekker in mijn vel en ik ben bang dat ik depressie heb. Iemand aub nog tips over hoe ik dit het beste kan aanpakken? Wij hebben echt alles geprobeerd maar niks helpt. Inslaap vallen gaat wel maar doorslapen gaat echt niet. Help me aub!!!

  8. Jasmijn

    Makkelijk die tips dat je na een dag al kan uitbreiden met minuten en qua afstand maar zo werkt t echt niet…. geschreven door een niet ervaringsdeskundige denk. Hier ook kind van 2 en nog nooit doorgeslapen. We kunnen niet langer dan 2 minuten wegblijven anders is die zo overstuur dat die gaat spugen

  9. Julie

    Mijn tweeling van 1 jaar slapen in hun eigen bed maar worden midden in de nacht wakker ik leg ze bij mij in bed en dan slapen ze zeer snel terug maar dan blijven ze liggen tot ik wakker word en wanneer ik ze dan terug in hun bed leg worden ze na een half uur weer wakker wat kan ik doen om ze een volledige nacht terug in hun eigen bed te laten slapen?

  10. Suzanne

    5 minuten weg blijven…?! Dat vind ik echt wel heel lang om mee te beginnen. Tegen die tijd zou mijn dochter van 2 al krijsend en kokhalzend in haar bed staan. Leuk deze “tips” maar duidelijk niet geschreven voor ouders met kinderen die echte slaap problemen hebben. Onze dochter heeft nog nooit een nacht doorgeslapen en zelf in slaap vallen lukt een enkele keer, maar er zijn ook lange periodes dat ze krijsend in haar bed staat als wij weg gaan, tot kokhalzen, hyperventileren en bijna stikken toe. Dat kijk je echt niet even 5, en daarna 10 minuten aan. Naast het bed zitten heeft ook absoluut geen zin, dan doet ze hetzelfde, tot ze je fysiek kan voelen. Haar handje vasthouden, een hand op haar rug… Wij zijn soms echt ten einde raad, ook omdat ze heel vaak wakker schrikt als ze net slaapt en dan kan je weer opnieuw beginnen. Soms duurt het wel 1,5 uur voor ze slaapt. Ik ben ook nog eens zwanger en ben zelf ook heel moe. Ik zit met mijn handen in het haar en ben op zoek naar ECHTE tips, geen “laat maar 5 minuten huilen en daarna 10” onzin…

    1. Daphne

      Helemaal met je eens. Wij zitten met hetzelfde probleem.
      Wij zijn ook ten einde raad.

      1. Nell

        Hier een moeder van een zoon die het eerste jaar van zijn leven niet in zijn bed wilde slapen en de eerste 2 jaar ook niet doorsliep. Ik heb het geaccepteerd zoals het ging. nee dat was niet leuk in het begin en het heeft mij veel gekost van mijzelf. Maar mijn zoon heeft gekregen wat hij nodig had, en dat was ik. Nu is hij 5, slaapt van 7 – 7 en zit goed in zijn vel. Hij weet dat ik er voor hem en heeft zelf de tijd gekozen dat hij eraan toe wAs. Zonder huilen en drama. Maar met veel geduld mindfullnes en liefde. Laat je niet gek maken door tips van anderen die niet werken. Laat je moedergevoel spreken. Je kind manipuleert je niet. ze geven hun behoeftes aan waarom zouden we die negeren, eruit laten huilen of er boos over zijn? Wat voor een volwassenen wil je doen opgroeien… een die zijn behoeftes voelt, aangeeft en vertrouwd dat hij geholpen word, of een die zijn behoeften niet aanvoelt, negeert en geen vertrouwen heeft in de ander…..

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.