Zwangerschapsklachten en zwangerschapskwaaltjes
Onderwerpen:
Misselijkheid
Tijdens de eerste maanden van de zwangerschap hebben veel vrouwen in meer of mindere mate last van ochtendmisselijkheid of
van misselijkheid en/of braken gedurende de hele dag. Het begint meestal bij 6 weken en is op 8 a 9 weken zwangerschap op het hoogtepunt. Daarna
zak het bij veel vrouwen weer af om na de eerste 13 weken helemaal te verdwijnen. Helaas zijn er ook vrouwen die de hele zwangerschap last houden van misselijkheid.
Misselijkheid wordt veroorzaakt door het hormoon HCG. Soms worden bepaalde luchtjes opeens niet meer worden verdragen, zoals de geur van gebakken vlees of koffie.
Het hoeft ook niet perse 's ochtends op te treden, dat verschilt per vrouw.
Door misselijkheid en braken is het mogelijk dat je wat afvalt.
Meestal is dit geen reden voor zorgen. Mocht je twijfelen of als er sprake is van 'helemaal niks meer binnenhouden' en er veel gewicht wordt
verloren, neem dan contact op met de verloskundige.
In een later stadium van de zwangerschap kun je ook misselijk zijn. Dit
komt meestal omdat je baby tegen je maag en darmen drukt. Hierdoor verandert de
mobiliteit van je darmen. Voedsel kan langer in de darmen zitten waardoor ze
meer voedingsstoffen opnemen.
Tips:
- Drink en eet meteen iets bij het wakker worden, dus nog vóór het opstaan! De partner kan ontbijt
op bed brengen (zoals een kopje thee en een beschuitje), maar het is ook mogelijk 's avonds alvast wat klaar te
zetten, zoals een cracker, rijstewafel of een krentenbol.
- Laat je maag niet leeg, eet regelmatig.
- Ddrink voldoende, zeker als de misselijkheid gepaard gaat met braken.
- Geen vetrijke of gekruide dingen eten.
- Frisse buitenlucht wil nog wel eens wonderen doen.
- Eet en drink veel kleine maaltijden over de dag verspreid. Veel kleine maaltijden over de dag verspreid eten houdt in zo'n 7-8x per dag iets eten.
- Als je echt niets kan binnenhouden ga dan even naar je huisarts.
Er zijn verschillende soorten natuurproducten die zouden helpen tegen de misselijkheid. Zelf dokteren met deze natuurproducten
wordt afgeraden. Voor advies kun je beter contact opnemen met de huisarts/ verloskundige.
Het natuurproduct kalebaskalk wordt geheel ontraden. Dit product bevat erg veel lood. Lood kan te vroeggeboorte en een lager geboortegewicht veroorzaken.
Maagzuur
Vooral aan het einde van de zwangerschap, als de maag in de verdrukking komt door de groter wordende baarmoeder, kun je last krijgen van maagzuur.
Dit geeft een brandend gevoel in de maag en zure oprispingen.
Tips:
- Gebruik geen koffie of koolzuurhoudende dranken of kwaugum. Door de extra lucht wordt de maag gevuld.
- Let op met scherpe kruiden, koffie en sinaasappelsap. Deze kunnen de maag prikkelen.
- Eet niet te vet. Vet blijft namelijk lang in de maag.
- Rust even voor en na een maaltijd.
- Ga goed rechtop zitten zodat de maag niet in de knel raakt.
- Buk niet voorover maar zak door de knieën.
- Zet eventueel het hoofdeinde van het bed iets hoger of leg een kussen onder het matras.
- Eet rustig en kauw goed.
- Probeer je maaltijden over de dag te verdelen, liever een paar keer per dag kleine hapjes dan een keer een grote maaltijd.
- Vanillevla schijnt te helpen.
Als dit allemaal niet helpt helpen medicijnen (bijvoorbeeld Rennies) vaak wel goed. Overleg eerst even met je verloskundige.
Harde buiken
Een 'harde buik' wordt veroorzaakt doordat de baarmoeder samentrekt.
De baarmoeder is een holle spier en het samentrekken voelt net als (over)belasting van andere spieren.
Na een drukke dag voel je je buik hard worden. Dit zal elke zwangere wel eens voelen, het is heel normaal en ongevaarlijk.
Tips:
- Neem voldoende rust.
- Ontspan in een warm bad of gebruik een warme kruik.
- Als je er vaak last van hebt of in combinatie met andere klachten, neem dan contact op met je verloskundige.
Bandenpijn
Je baarmoeder is met banden aan je bekken verbonden. Doordat je baarmoeder groeit rekken deze banden verder uit. Dit veroorzaakt
steken aan de zijkant van je buik richting de liezen. Sommige vrouwen schrikken van deze pijn, maar het is volkomen normaal.
De pijn verdwijnt weer als je baarmoeder aan de nieuwe situatie gewend is.
Je kunt er niet veel aan doen behalve proberen geen rare bewegingen te maken en te ontspannen als je er last van hebt.
Veel plassen
Hier kun je in het begin en het einde van je zwangerschap last van hebben. In het begin komt het door de hormonen, aan het einde
van de zwangerschap drukt de groter geworden baarmoeder op de blaas.
Ook hier is niet veel aan te doen. Let wel op, bij pijn in de onderbuik en branderig gevoel bij het plassen kan het zijn dat
je een blaasontsteking hebt. Ga even langs je huisarts om dit te laten controleren.
Vaginale afscheiding
De afscheiding tijdens de zwangerschap is anders en vaak meer dan voorheen. Dit is heel
normaal en kan geen kwaad. Er wordt meer slijm geproduceerd en de doorbloeding van de schedewand is
beter. Onder invloed van de hormonen is de zuurgraad veranderd. Je bent daardoor wel gevoeliger voor
infecties. Eigenlijk is de enige tip om net als anders je vagina goed schoon te houden (niet met zeep!)
en katoenen onderbroeken te dragen. Heb je last van jeuk of branderig gevoel bij het plassen of ruikt
het erg vies, ga dan langs de huisarts. Misschien heb je een infectie.
Urineverlies
Het komt redelijk vaak voor aan het einde van de zwangerschap of vlak na de bevalling
dat vrouwen geen perfecte controle meer over hun bekkenbodemspieren
hebben (zwangerschapsincontinentie). Je kunt urine in kleine druppeltjes verliezen de hele dag door, of
ineens een grotere hoeveelheid bij plotseling lachen of niezen (stressincontinentie). Er is tijdens de zwangerschap
niet veel aan te doen. Gebruik inlegkruisjes of maandverband en probeer je bekkenbodemspier goed te oefenen.
De klachten gaan meestal na de bevalling vanzelf weer over. Het is wel belangrijk is dat je na de bevalling
je bekkenbodemspieren goed blijft oefenen.
Verstopping
Ook weer onder invloed van de zwangerschapshormonen (progesteron dit keer) worden de darmen lui. Dit kan problemen geven met de ontlasting.
Tips:
- Eet vezelrijk voedsel, dus volkoren producten (brood, pasta), veel groente en fruit, pruimen, dadels, vijgen
, peulvruchten etcetera.
- Veel drinken.
- Veel bewegen.
- Gebruik alleen laxeermiddelen op advies van de arts.
Aambeien
Aambeien zijn spataderen bij de anus. Je kunt kleine uitstulpingen voelen, jeuk en pijn. Er kan tijdens de ontlasting bloed
meekomen. Aambeien worden veroorzaakt doordat de bloedvatwanden verslappen onder invloed van progesteron en door te hard persen
op de ontlasting wanneer je last hebt van verstopping.
Tips:
- Zorg voor soepele ontlasting (zie onder kopje "verstopping") en pers niet te hard mee.
- Er zijn aambeienzalven verkrijgbaar bij drogist en apotheek.
Spataderen
Spataderen, zie ook het hoofdstukje aambeien, worden veroorzaakt doordat de bloedvatwanden verslappen
onder invloed van hormonen.
Tips:
- Zoveel mogelijk bewegen met de benen, lopen. Probeer als je zit rondjes te draaien met je voeten.
- Knel je benen niet af door ze over elkaar te leggen.
- Als het even kan, ga dan zitten met je benen omhoog.
Zwangerschapsstrepen en jeuk
Zwangerschapsstrepen of striae zijn erfelijk en er is weinig aan te doen. De rode strepen op de huid worden veroorzaakt doordat het bindweefsel onder de huid niet genoeg mee rekt en gaat scheuren. Striae komt voor op billen, borsten, buik, benen… daar waar de huid wordt opgerekt.
Waardoor jeuk wordt veroorzaakt is niet altijd duidelijk. Het kan komen door de striae, maar ook door (onschuldige) stoornissen aan lever en gal.
Tips:
- Masseer de huid zachtjes met een menthol poeder of lotion.
- Draag katoenen kleding.
Vocht vasthouden
Dikke handen en voeten zijn tekenen dat je lichaam te veel vocht vasthoudt. Tijdens de zwangerschap is het
wel normaal om meer vocht dan anders vast te houden. Vocht vasthouden heeft niets te maken met eten en
drinken. Minder drinken helpt dan ook zeker niet. Het is juist de bedoeling om, als je vocht vasthoudt, veel
te drinken. Door veel te drinken kan je lichaam het vocht beter afvoeren.
Pigmentvlekken
Je kunt donkere vlekken in je gezicht en hals krijgen als je in de zon zit, ook weer als gevolg van de gewijzigde hormoonhuishouding
tijdens de zwangerschap. Deze vlekken verdwijnen maar heel moeilijk
na de zwangerschap dus probeer ze te voorkomen. Het kan geen kwaad maar staat niet zo mooi.Ook kun je een
zwangerschapsstreep op je buik krijgen, die van navel naar schaamhaar loopt.
Probeer zoveel mogelijk uit de zon te blijven of gebruik een zonnecrème met hoge beschermingsfactor om de pigmentvlekken te voorkomen.
Zwangerschapsischias
Pijn in de bil die uitstraalt tot in het been? Dit kan zwangerschapsischias zijn. Er komt extra spanning op de spieren in je
rug en je billen nu je meer gewicht aan de voorkant hebt. Die spieren kunnen een zenuw afknellen wat deze pijn veroorzaakt.
Probeer je rug niet teveel te belasten en je spieren te ontspannen (let op met tillen en probeer op je zij te liggen bijvoorbeeld).
Wissel rust af met bewegen.
Bekkenklachten
De verbindingen in je bekken gaan in de zwangerschap langzaam wat verweken en het bekken wordt beweeglijker. Dit is nodig voor
de bevalling maar kan tijdens de zwangerschap klachten geven van vermoeidheid en pijn rond het bekken. De klachten zijn dus
typische zwangerschapsklachten. Veel vrouwen zijn bang dat de bevalling de klachten zullen verergeren, maar deze angst is onterecht.
De klachten varieren van pijn (laag) in de rug - ter hoogte van de kuiltjes- tot een beurs gevoel of pijn in het schaambot
of pijn rond de stuit. De pijn kan uitstralen naar het bovenbeen, liezen, schede, billen of achterbeen.
Kenmerkend is ook de "startpijn": als je bijvoorbeeld opstaat uit liggende houding is de pijn het ergst. Ben je eenmaal in beweging dan
verminderen de klachten.
Andere benamingen voor bekkenpijn zijn bekkeninstabiliteit en symfysiolyse.
Tips:
- Vind een balans tussen rust en beweging. Probeer het bekken niet te zwaar te belasten (niet te zwaar tillen en niet te lang staan
bijvoorbeeld) maar houd de spieren op sterkte.
- Slaap op je zij en leg daarbij een kussen tussen je knieën en enkels leggen.
- Uit bed stappen gaat het makkelijkst als volgt: rol op je zij met je knieën tegen elkaar aan. Steek je voeten uit bed en duw jezelf met je armen op tot je zit. Vervolgens kun
je opstaan.
- Draag schoenen met lage hakken.
- Let op je houding (rechte rug).
- Gebruik een stevige bekkenband om de boel bij elkaar te houden.
- Heb je erg veel last, overleg met je verloskundige.
Bloedend tandvlees
In je zwangerschap moet je extra goed voor je tanden zorgen. Je speeksel bevat nu meer
zuren en tast het tandglazuur aan. Bovendien kun je door de verslapping en verhoogde doorbloeding van het weefsel
eerder last van bloedend tandvlees hebben. Hier is niets aan te doen behalve extra goed letten op de mondhygiëne: poetsen, flossen etcetera.
Duizeligheid
Er zijn een paar mogelijke oorzaken van duizeligheid in de zwangerschap.
- Lage bloeddruk. Als je zwanger bent kun je plotselinge bloeddrukdalingen hebben. Dit is verder niet erg.
- Door de druk van de baarmoeder op je organen en je benen, kan het bloed moeilijker terugstromen.
- Lage bloedsuikers. Eet regelmatig en vaak. Verdeel de maaltijden over de kleine hapjes gedurende de dag.
- Bloedarmoede. Je wordt hierop regelmatig gecontroleerd door je verloskundige.
Het vena-cava (holle ader) syndroom
Als je op je rug ligt kan de baarmoeder (die op het einde van de zwangerschap best zwaar geworden is)
een ader afklemmen die zuurstofarmbloed vanuit je lichaam naar je hart pompt.
Doordat zo te weinig zuurstofrijk bloed in de bloedsomloop komt kun je je
duizelig gaan voelen. Probeer dus zoveel mogelijk op je zij te gaan liggen als je hier last van hebt.
Moe moe moe
Naast misselijkheid is vermoeidheid in de eerste paar maanden van de zwangerschap de meest voorkomende klacht van
zwangeren. Maar ook de laatste periode van de zwangerschap, als je
veel kilo's bent aangekomen en je je de hele dag met een dikke buik moet voortbewegen kunnen erg vermoeiend zijn.
Vergewis je ervan dat het geen bloedarmoede is (zie hieronder) en probeer verder zo rustig mogelijk aan te doen. Neem
eens een extra dagje vrij tussen de vakanties door en ga lekker vroeg naar bed.
Een andere tip is om bijvoorbeeld het eten niet al te moeilijk te maken. Hier volgen enkele tips:
- Gebruik voorgesneden groenten, geschilde aardappelen en vlees wat snel klaar is.
- Met een goede basisvoorraad van diepvriesgroenten, aardappelen en pasta is het niet nodig vaak boodschappen te doen.
Bloedarmoede
De verschijnselen van anemie of bloedarmoede zijn bleek zien, duizeligheid, vermoeidheid of een slap gevoel. Omdat bloedarmoede vaak voorkomt (meestal in het laatste stadium
van de zwangerschap) en
je ook een verhoogde kans hebt op bloedarmoede tijdens de zwangerschap wordt je regelmatig door de verloskundige
hierop gecontroleerd. De verloskundige neemt wat bloed
af door middel van een klein prikje in je vinger. Zij kan direct je Hb waarde (=ijzergehalte) meten en bepalen of dit
binnen de grenzen ligt. Is het ijzergehalte echt te laag dan zal ze je staalpillen voorschrijven. Beter is het om dit voor
te zijn en als je Hb aan de lage kant is vast wat Floradix kruidenelixer te gaan halen bij de drogist of apotheek.
Gezond en ijzerrijk eten is natuurlijk het belangrijkste wat je kunt doen en moet je ook zeker doen, maar hiermee is niet
altijd te voorkomen dat je last krijgt van ijzertekort. Vooral vrouwen die veel overgeven, voorheen zware menstruaties hadden
of in verwachting zijn van een meerling hebben grote kans op bloedarmoede.
Een ijzerrijke voeding kan
de kans op bloedarmoede verkleinen. Kies daarom voor voedingsmiddelen die veel ijzer bevatten zoals bruinbrood, volkorenbrood,
roggebrood, muesli, volkorenmacaroni, zilvervliesrijst, volkorenbeschuit, alle soorten vlees, vis
en kip, eieren, vleeswaren, aardappelen, alle soorten peulvruchten, alle soorten groente, volkorenbiscuit, noten en appelstroop.
Het beste is om de genoemde producten in te nemen met sinaasappelsap of grapefruitsap. Sinaasappelsap en grapefruitsap bevatten
namelijk veel vitamine C. IJzer wordt in combinatie met vitamine C beter opgenomen.