De rhesusfactor en problemen in de zwangerschap

Een “resusbaby” (voorheen rhesusbaby) was vooral vroeger een probleem: een groot deel van deze zogenaamde resusbaby’s overleed of bleef leven met vervelende afwijkingen. Tegenwoordig kan men al vroeg in de zwangerschap op de rhesusfactor controleren, problemen voorkomen en behandelen.

Resusbaby

Een resusbaby is een baby met resusantagonisme. Een baby kan dit krijgen als de moeder en de baby verschillende rhesusfactoren in hun bloed hebben. Bij deze aandoening worden de rode bloedcellen van de baby afgebroken doordat de moeder afweerstoffen aanmaakt in haar bloed.

Hoe ontstaat resusantagonisme

Wat is de rhesusfactor?

Op rode bloedcellen zitten veel verschillende soorten eiwitten, één van die eiwitten is resusfactor D. De meeste mensen hebben dit eiwit en zijn dan resus-D-positief. Sommige mensen hebben dit niet, dit heet resus-D-negatief.

Probleem bij verschillende resusfactor moeder en kind

Een probleem kan ontstaan wanneer de rhesusfactor van de moeder negatief is en die van de baby positief (geërfd van de vader). Er kan dan een probleem optreden wanneer het bloed van moeder en baby zich mengen.

In principe zijn de bloedbanen van moeder en kind gescheiden, maar soms komt er toch wat bloed van de baby in het bloed van de moeder terecht. Als de moeder bloed van de rhesus-D-positieve baby in haar rhesus-D-negatieve bloed krijgt kan haar lichaam reageren met het aanmaken van antistoffen. Deze antistoffen vernietigen de vreemde rhesus-D-positieve cellen in het bloed van de moeder. Dat is voor de moeder geen probleem. Maar… als deze antistoffen, bijvoorbeeld via de placenta, aan de baby worden doorgegeven kunnen ze de daar de rode bloedcellen van de baby afbreken en zo een gevaar voor de baby opleveren.

Gevolgen voor het kind

Wanneer de afweerstoffen bij het kind terechtkomen, dan kunnen de rode bloedcellen van de baby worden afgebroken. Het gevolg daarvan is bloedarmoede in meer of minder ernstige mate maar eventueel ook een groeiachterstand. In ernstige gevallen waarbij het kind afwijkingen krijgt door deze antistoffen dan spreekt men dan van een ‘rhesuskindje’.

Hogere kans op rhesus-positief kind bij volgende zwangerschap

Zoals je hierboven las is er sprake van een kans op een afwijking bij een rhesus-D-negatieve moeder en een rhesus-D-positief kind. Het is niet per definitie een probleem als moeder en kind een ander type bloed hebben. Bij een eerste zwangerschap zal het probleem minder optreden, omdat er nog minder antistoffen zijn aangemaakt. Bij een volgende zwangerschap is de kans op een heftigere reactie groter.

Symptomen van rhesusantagonisme

Symptomen die wijzen op problemen met de resusfactor zijn:

  • Een minder beweeglijke foetus;
  • Te veel vloeistof rond de foetus;
  • Gele verkleuring van de huid en de slijmvliezen (geelzucht) bij de pasgeborene;
  • Vergroting van de lever en de milt;
  • Ademhalingsproblemen;
  • Groeiafwijkingen.

Hoe voorkom je problemen met rhesusfactor

Preventie is mogelijk door middel van bloedonderzoek bij de moeder tijdens de zwangerschap. De  bloedgroep en rhesusfactor van de moeder worden al vroeg in de zwangerschap gecontroleerd. Is zij resus-D-negatief, dan wordt er met 27 weken nogmaals bloed afgenomen bij de moeder om de resusfactor van de baby te bepalen. Is de baby resuspositief, dan is er dus kans is op een resus-baby. In dat geval krijgt de moeder zowel in de zwangerschap als na de bevalling een injectie met anti-D ter voorkoming van de aanmaak van antistoffen. De reden dat ook ná de bevalling anti-D wordt gegeven is om te voorkomen dat de antistoffen bij een volgende zwangerschap problemen zullen geven.

Behandeling rhesusantagonisme

Indien er ondanks preventieve maatregelen toch sprake is van rhesusantagonisme kan er een aantal maatregelen worden genomen.

  • Het aanvullen van vocht dat de baby is kwijtgeraakt.
  • Lichttherapie tegen geelzucht.
  • De toediening van stoffen waarmee het bilirubinegehalte in het bloed kan worden verlaagd.
  • Bij ernstige gevallen moet een bloedtransfusie worden gedaan. Daarbij wordt een deel van het bloed van de baby vervangen.

Bron: medicinfo, www.nvog.nl, of erfelijkheid.nl

 

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.