vragen zindelijkheid
    Vragen over zindelijkheid

    Veel ouders hebben vragen over het zindelijk maken, bekijk de vragen én de antwoorden!

  • angst
    Kinderangsten

    Monster onder het bed, of angst dat er oorlog komt? Elke fase van ontwikkeling kenmerkt zich door zijn eigen angsten. Omdat kinderen nog niet alles van het leven begrijpen, zijn ze vaker angstig dan volwassenen. Naast verlatingsangst zijn angsten als gevolg van fantasie of oordeel van anderen veel voorkomend.

  • tanden dreumes of peuter
    Tanden dreumes

    Na een tijdje heeft je dreumes een flink melkgebit, tandjes en kiesjes. Hoe verzorg je dat en wanneer wordt gaan deze tandjes weer los zitten om plaats te maken voor het vaste gebit?

Meer artikelen:

Zindelijkheid - stap voor stap

op het potje

Zindelijk maken of worden?

Veel ouders vragen zich af wanneer hun kind zindelijk zal worden. En hoe je je kind daarbij kunt helpen. Kinderen worden pas echt zindelijk wanneer zij dit zelf willen, kunnen en begrijpen. Dwing je kind niet om zindelijk te worden, dit werkt namelijk alleen maar averechts, aanmoedigen is natuurlijk wel prima. En nog een goede tip: heb geduld, wanneer een kind er zelf aan toe is gaat het zindelijk worden haast vanzelf!

Wil je toch proberen het proces te versnellen en wat sneller van die luiers af? Debby Mendelsohnn schrijft op onze site hoe je kinderen vanaf anderhalf jaar kunt trainen op het potje. Lees hier meer over help je kind vroeg uit de luiers.

Praktische tips zindelijk maken

  • Als je een leuk potje om op te plassen hebt staan kan dat net even een wat grotere aantrekkingskracht hebben dan op de grote wc moeten plassen.
  • Je kunt je je kind ook aanleren direct op de grote wc te plassen. Door een stevig opstapje of krukje voor het toilet te zetten kan je kind er goed bij, en kan het met de beentjes lekker steunen als het een tijdje op de wc zit.
  • Een toiletbrilverkleiners die je op de normale toiletbril kunt zetten maakt het gat wat kleiner. Sommige kinderen vinden dit eng.
  • Laat je kleine zelf een paar hele mooie onderbroekjes uitzoeken die hij of zij straks graag aan wil in plaats van die luier.
  • Goed voorbeeld doet goed volgen. Maak van het toiletbezoek geen geheim, en laat zien dat het heel normaal is. Niet vies, niet eng. Laat de deur open als je zelf gaat, laat je kleine een keer doortrekken of wc papier afscheuren voor je. Samen handjes wassen!
  • boekje trainen zindelijkheid

    Er zijn veel leuke boekjes te koop over het onderwerp zindelijkheid die je aan je kind kunt voorlezen, zoals He, wie zit er op de wc van Harmen van Straaten bijvoorbeeld, of Het Droge Broeken Boek - zindelijkheidslessen voor het jong kind met tips van PiPi de wc-fee - van Vivienne van Eijkelenborg.
Lees hieronder meer over zindelijkheid, stap voor stap.

Zindelijkheid in stapjes

Stap 1: het kind moet het aanvoelen

Wanneer kun je beginnen met zindelijkheidstraining? Wanneer heeft het zin om je kind op het potje te attenderen? Het kind moet lichamelijk in staat zijn om zelf aan te voelen wanneer hij plassen of poepen moet. Daarnaast moet het kind niet alleen aanvoelen dat er aandrang is maar het moet lichamelijk in staat zijn om het op te kunnen houden als dat nodig is en om te laten gaan wanneer hij op het potje of op de wc zit. Bij de meeste kinderen is de nodige controle over blaas en darmen (sluitspier) om zindelijk te worden er rond anderhalf, twee jaar. Meisjes zijn over het algemeen wat eerder zindelijk dan jongens.

In eerste instantie zal je kind zich er wel bewust van zijn dat hij nu moet plassen of poepen maar kan dat nog niet van te voren aan zien komen. Pas later zal hij zich ook bewust worden van de aandrang en weten wat er aan de hand is vóór het gaat gebeuren. Als ouder merk je vaak dat je kind bezig is zijn luier vies te maken aan een bepaalde houding of een blik in zijn ogen. Je kunt hem hier zelf opmerkzaam op maken door te vragen of hij aan het plassen is bijvoorbeeld.

Begin je te vroeg of ben je te gespannen bezig met zindelijk maken van je kind dan kan dit leiden tot angst en onzekerheid. En zo wordt het alleen maar lastiger voor je kind om zindelijk te worden. Voorkom ook vooral dat het een machtstrijd wordt tussen jou en je kind, want dat ga jij verliezen: je kind kan zelf bepalen wanneer hij plast of poept, niet jij!

Stap 2: de eerste poging

Als je kind er lichamelijk aan toe is, zelf weet wanneer het moet plassen of poepen, komt de volgende stap. Hij moet hij nu gemotiveerd raken, zelf de zin van potjes en op de wc plassen in gaan zien, en zelf graag afstand van die (vieze) luier willen doen. Maar je kunt hem wel helpen.

Heb je het idee dat je kind er lichamelijk klaar voor is probeer dan zijn belangstelling te wekken. Zet een leuk potje binnen handbereik en maak duidelijk wat de bedoeling is. Bijvoorbeeld door hem erop te zetten als je denkt dat hij moet plassen/poepen, of door hem te laten kijken wat pappa en mamma doen op de grote wc.

Word niet boos als je kind niet op het potje gaat zitten, maar prijs of beloon hem als hij er wel op gaat zitten, met of zonder luier. Als er ook nog een keer een plas of een poepje in valt zal hij apetrots zijn.

Stap 3: blijf aanmoedigen

Als je kind eenmaal weet wat de bedoeling is en het is een paar keer gelukt, zet dan door. Blijf alert, en blijf positief. Dwing je kind niet en houd er rekening mee dat er zeker de eerste tijd nog veel "ongelukjes" zullen gebeuren. Zeker als hij aan het spelen is zal hij niet altijd op tijd aan dat potje denken. En als het kind er de leeftijd voor heeft zal het zindelijk worden haast vanzelf gaan.

En moet je je kind nu belonen als het op het potje plast? Het beste is natuurlijk als je kind er zelf plezier in krijgt en op het potje plassen. Stel hem in ieder geval geen grote beloning in het verschiet (veel kleine kinderen begrijpen dat toch nog niet) maar prijs hem direct, elke keer dat hij zelf aangeeft te moeten plassen of poepen of als hij het potje heeft gebruikt.

Je kunt, als je een beloning wilt geven, bijvoorbeeld een stickerkaart gebruiken. Maak een plaat, hang deze op in het toilet, badkamer en spreek met je kind af dat hij een stickertje of een plaatje krijgt wanneer hij op de wc/potje heeft geplast. Wanneer er bijvoorbeeld 10 stickertjes zijn geplakt krijgt hij een klein cadeautje of iets wat hij leuk vindt om te doen.

Kortom, prijs je kind als het lukt. Maar... straf het vooral niet als het eens een keer niet goed gaat. Besteed er gewoonweg niet te veel aandacht aan en ruim de troep op. Volgende keer beter!

Stap 4: eerst plassen, dan poepen

Een kind wordt eerst overdag zindelijk voor plassen, pas later ook voor poepen. Er zijn heel wat kinderen die wel zonder luier kunnen maar als ze voelen dat ze moeten poepen toch nog om een luier vragen. Het kan ermee te maken hebben dat kinderen hun ontlasting zien als "deel van zichzelf" en bang zijn om dit kwijt te raken of het eng vinden de drol in een diep donker gat te laten vallen in plaats van in hun luier.

Stap 5: zindelijk tijdens de slaapjes en 's nachts

Pas als je kind overdag zindelijk is leert hij ook 's nachts zindelijk te zijn. Ga niet opeens minder drinken geven omdat hij dan minder zal plassen. Zet hem wel vlak voor het slapen gaan nog even op de pot. Laat de luier 's nachts pas uit als hij vaker droge luiers heeft gehad gedurende de nacht, dus als je er vrij zeker van bent dat het bed niet nat zal worden. Het is namelijk wel erg vervelend voor een kindje om 's nachts in een koud en nat bed wakker te worden.

Om de schade voor het matras te beperken zijn er speciale hoeslakens te koop met een zachte bovenkant en een soort plastic waterafstotende laag aan de onderkant die voorkomen dat het al te erg doorlekt.

Terugval of regressie zindelijkheid

Soms hebben kinderen die al wel zindelijk zijn een terugval en gaan opeens weer in hun broek plassen of willen weer een luier om. Dat kan een lichamelijke oorzaak hebben zoals bijvoorbeeld een blaasontsteking. Maar veel vaker is de oorzaak niet lichamelijk. Oorzaken als spanning of stress, een ingrijpende gebeurtenis zoals de komst van een broertje of zusje of voor het eerst naar school, ziekte, spanningen in het gezin of op de creche, kunnen ervoor zorgen dat je kind opeens weer veel ongelukjes heeft. Probeer de oorzaak te achterhalen en bedenk hoe je eventueel verandering in de situatie kan brengen. Geef je kind op een positieve manier aandacht maar besteed niet te veel aandacht aan de zindelijkheid(sproblemen) zelf.

Blijf zelf vooral rustig en raak niet gefrustreerd, hiermee leg je alleen maar extra druk op het kind. Meestal gaat zo'n fase vanzelf weer over. Beloon je kind als het wel goed gaat.

Nog niet zindelijk en wel naar school?

Natuurlijk wil je graag als ouder (en als school!) dat het kind zindelijk is als het naar de basisschool gaat. Maar zoals gezegd, je kunt het niet dwingen. Het ene kind zal er al wel aan toe zijn, en de ander heeft nog wat tijd nodig om helemaal 100 procent zindelijk zijn op de dag dat hij naar school moet. Vijftien procent van de kinderen van vijf jaar zijn nog niet helemaal zindelijk overdag of 's nachts.

Je kunt het het beste eerlijk vertellen op school als je kind nog niet helemaal zindelijk is. Sommige scholen stellen de eis dat een kind zindelijk moet zijn voor het op school komt, omdat de juf of meester natuurlijk nu niet veel tijd meer heeft om luiers te gaan verschonen. Aan de andere kant gebeuren er bij heel veel kinderen van vier jaar nog wel eens ongelukjes en liggen er vaak schone kleren klaar. Overleg even met de school over jullie specifieke situatie.