Slapen

Wat zijn ze lief als ze slapen... maar helaas kent elke ouder het maar al te goed, soms heeft je kind er echt geen zin in! Lees hier meer over slapen en niet slapen.

Lees ook de tips van onze opvoedingsdeskundige voor als je kind niet alleen in zijn eigen bedje wil slapen.

Middagslaapje

In het tweede levensjaar zal een kindje nog maar één keer per dag een middagslaapje van een paar uur doen. En ook dit slaapje zal op een gegeven moment niet meer nodig zijn. Bij het ene kind is dat met anderhalf jaar, het andere kind zal misschien soms nog middagslaapjes nodig hebben tegen de tijd dat hij naar school moet.

Je merkt gauw genoeg aan je kind of het slaapje nog nodig is. Als je peuter steeds moeilijker in slaap valt, steeds harder protesteert als hij naar bed moet en steeds vaker vroeg wakker is of laat inslaapt, probeer dan een keer om het middagslaapje te laten vervallen of uit te stellen en kijk wat er gebeurt. Probeer wel de hand te houden aan vaste tijden waarop je kind 's avonds naar bed gaat (en vaste bedrituelen, zie ook "tips en trucs" verderop).

Misschien kan je kind wel een paar dagen in de week al helemaal zonder middagslaap of met slechts een half uurtje rustig op bed liggen toe. Stop hem wel 's avonds eerder in bed dan je gewend was toen er nog volop overdag geslapen werd anders is de overgang te groot.

Tips en trucs

Soms ben je ten einde raad. Je hebt de hele dag voor ze gezorgd en met ze gespeeld, en nu wil je 's avonds ook wel eens lekker rustig op de bank zitten. Even zonder kinderen, en vannacht lekker ongestoord slapen. Helaas vinden de meeste kinderen het niet leuk om in bed gestopt te worden en zullen proberen om nog wat extra aandacht te krijgen en de dag nog iets langer te laten duren. Huilen, zeuren om een slokje water of nog een verhaaltje... Hieronder een paar tips om je kindje in slaap te helpen vallen of te troosten als hij 's nachts toch weer wakker wordt.

We gaan er bij deze tips vanuit dat het gaat om een normaal gezond kindje. Vergewis je er altijd eerst van dat er niets bijzonders met je kind aan de hand is als hij huilt. Denk bij baby's aan een vieze broek, een griepje, een knoopje in de kleding dat de huid irriteert. Peuters worden soms wakker omdat ze bang zijn geworden van een gek geluid of een enge droom.

Als kinderen 's nachts veel wakker zijn of huilen omdat er iets bijzonders aan de hand is (lichamelijke of geestelijke problemen) of als de tips hieronder niet helpen praat dan eens met je huisarts of consultatiebureau.

Voor dreumessen:

Verzin een bedritueel. Belangrijk is de herkenbaarheid en voorspelbaarheid, elke keer dezelfde dingen doen in dezelfde volgorde. Zo weet een kind waar hij aan toe is. Hij kan alvast langzaam aan het idee kan gaan wennen dat de dag voorbij is en er geslapen moet gaan worden. In bad, pyjama aan, liedje, verhaaltje, knuffel zijn lievelingsknuffel, geef hem een dikke zoen... Verzin zelf iets wat jullie allebei leuk vinden.
Doe geen wilde spelletjes meer vlak voor het slapen gaan.
Als je aanwent dat soms pappa en soms mamma (en soms pappa en mamma samen) het kind in bed stoppen heb je later geen problemen als een van beide er een keer niet is. Soms zie je dat mamma nooit 's avonds weg kan omdat het kind niet accepteert dat pappa hem in bed stopt (of omgekeerd). Maar ook weer hier: vaste rituelen zijn belangrijk! Probeer allebei een zelfde patroon te volgen bij het naar bed brengen. Dat pappa liever een verhaaltje voorleest en mamma liever een liedje zingt is niet erg.
Leg een vertrouwde knuffel of doek in het bedje. Deze helpen je kindje 's nachts vaak vanzelf weer in slaap te komen. Ga als het nodig is zelf naar hem toe, maar probeer de bezoekjes te beperken en het zo kort mogelijk te houden.
Maak de kamer waar het kind slaapt 's nachts donker. Laat eventueel als het kind dat prettig vindt een klein nachtlampje branden of zet de deur op een kiertje. Bij slaapjes overdag mogen de gordijnen gewoon open blijven. Zo zal hij het verschil tussen dag en nacht beter gaan begrijpen
Blijf nog even buiten de kamer rommelen, even de was opvouwen bijvoorbeeld in de kamer ernaast. Als je kind je kan horen weet hij dat je niet helemaal verdwenen bent. Ook om de 10 minuten even snel gaan kijken kan sommige kinderen een veilig gevoel geven.
Maak het 's nachts niet te gezellig. Moet je eruit voor een voeding, maak niet teveel licht en verschoon je kind alleen als het nodig is.

En ook voor wat oudere kindjes:

Wees duidelijk en consequent. Probeer je aan vaste bedtijden te houden en ga niet in op je peuters smeekbedes.
Word je je bed uitgeroepen door kindje dat normaal wel doorslaapt, ga wel even kijken of er iets aan de hand is. Troost je kind als hij bang is, maar ga ook direct weer weg als het huilen over is. Praat niet teveel, maak niet teveel oogcontact, ga zeker geen leuke spelletjes doen of boekjes voorlezen. Geef je kind alleen water te drinken als hij om iets te drinken vraagt, geen "lekkere" sapjes. Als je kind het idee krijgt dat het 's nachts wel erg gezellig is om wakker te zijn zal hij het de volgende dag weer proberen.
Is je peuter bang voor die enge krokodil onder zijn bed? Lach hem niet uit of probeer hem met de logica van een volwassene te overtuigen dat daar echt niets ligt maar speel mee en jaag het beest weg. En ook weer: houd het kort. Ga niet uitgebreid op het probleem in, troost hem en zorg dat hij zonder angst weer in slaap kan vallen.

Methoden om zelfstandig in slaap te komen

Elk kind wordt wel eens wakker of heeft wel eens een keer moeite om in slaap te komen. Als dit een echter vast patroon begint te worden, en je elke avond of nacht een paar keer naar je kind toe moet en hij niet zonder jouw hulp in slaap kan komen dan zul je beter je best moeten doen. Thessa van Riel, onze opvoedingsdeskundige heeft een aantal methoden beschreven om je kind te helpen zelfstandig in slaap te komen.

slapen is geen straf

Stuur je kind nooit naar bed of naar zijn kamertje bij wijze van straf. Het bedje en het kamertje moeten juist een plek zijn waar je kind zich prettig en veilig kan voelen.

Wakker worden of wakker maken

In slaap komen is vaak een probleem, maar bij sommige kinderen (en volwassenen) is het 's ochtends op tijd wakker worden ook lastig. Zeker als je kleine eigenlijk toch te laat is gaan slapen kan hij 's ochtends niet rustig uit zichzelf wakker worden maar moet wakker gemaakt moet worden om op tijd bij de oppas of op school te komen. Probeer te voorkomen dat ook dit een vervelend moment wordt. Als je eenmaal een goed ritme te pakken hebt van op tijd gaan slapen zal je kind 's ochtends min of meer vanzelf rustig wakker worden als het is uitgeslapen.

Moet je je kind toch wakker maken, doe dat dan met beleid. Begin liefst een kwartiertje eerder met voorzichtig wakker maken zodat je niet al te zeer hoeft te haasten. Zet een vrolijk, rustig muziekje op of zet de deur van de slaapkamer open, dan hoort hij alvast wat geluiden. Laat hem even rustig bijkomen van de nacht voor je hem eruit haalt en het circus van wassen en aankleden begint.

Bij jou in bed?

Mag je je kind bij jou in bed laten slapen? Hier hebben veel mensen nogal uitgesproken en vaak tegenstrijdige meningen over. De een vindt dat een kind direct in een eigen kamertje in een eigen ledikantje moet liggen. De ander vindt het natuurlijker dat een kind de eerste paar jaar van zijn leven lekker dicht bij de ouders mag blijven en dus ook altijd bij de ouders in bed mag slapen. Meer dan de helft van de wereldbevolking laat kleine kinderen bij de moeder in bed slapen (zelfs in het moderne Japan slapen kinderen tot hun tweede bij moeder) dus zo'n gek idee is het niet!

Sommige kinderen worden in bed gehaald door een van de ouders zodra ze 's nachts gaan huilen en niet meer snel getroost kunnen worden. Een wat groter kind zal misschien uit zichzelf 's nachts naar je toe komen met het verzoek even bij je te mogen liggen.

Doe wat je denkt dat goed is voor jezelf en voor je kind. Soms kan het lastig zijn om een kind dat eenmaal gewend is tussen de ouders in te liggen dat privilege zomaar op te geven! Denk zelf na over wat De vraag is of dat jullie nachtrust (en privacy) en de nachtrust van je kind ten goede komt.

Ben je het zat en wil je dat je kind in zijn eigen bedje in zijn eigen kamertje gaat slapen maar weet je niet hoe dit voor elkaar te krijgen? Lees de tips van onze opvoedingsdeskundige.