Peuters en slaap

Als je kind niet (meer) wil slapen

Soms heeft je dreumes of peuter er echt geen zin in: het wil niet naar bed worden gebracht, het inslapen lukt niet of het wordt vaak wakker. Hoe kun je je kind helpen goed te leren slapen?

Heb je een baby? Lees dan hier alles over het slaapritme en doorslapen bij baby’s. In de rest van dit artikel hebben we het vooral over iets grotere kinderen.

Middagslaapje peuter

Het slaapritme van je kind wordt na het eerste jaar echt anders. Het kind zal steeds minder overdag een dutje nodig hebben. Deed je baby nog twee of drie slaapjes overdag, een dreumes doet meestal maar één middagslaapje. Een kind van anderhalf jaar slaapt gemiddeld zo’n twee uur overdag, als het kind drie is is dat nog maar een uurtje.

Een kleuter slaapt meestal niet meer overdag. Het verschilt wel per kind hoeveel slaap het nodig heeft. Het ene kind zal al met anderhalf jaar geen behoefte meer hebben aan slaap overdag, het andere kind zal zijn middagslaapjes soms nog nodig hebben tegen de tijd dat hij naar school moet.

Tekenen dat het middagslaap niet meer nodig is:

  • je kind wil ‘s middags niet meer naar bed gebracht worden,
  • valt maar moeilijk in slaap
  • of is snel weer wakker
  • slaapt ‘s nachts niet goed meer.

Als je denkt dat je kind het slaapje niet meer nodig heeft probeer hem uit. Breng hem een keer helemaal niet meer naar bed ‘s middags, of stel het uit tot later op de middag, en kijk hoe hij daarop reageert. Ook ‘s avonds en de volgende dag. Is je kind erg moe, chagrijnig of hangerig, dan heeft hij slaap te kort gekregen.

Misschien kan je kind twee of drie dagen in de week zonder middagslaap, of heeft het genoeg aan een  half uurtje even rustig op de bank liggen. Stop hem eventueel ‘s avonds iets eerder in bed dan je gewend was toen er nog volop overdag geslapen werd, anders is de overgang te groot.

Kind wil niet slapen? Tips en trucs

Slaap is nodig, maar veel kinderen vinden het niet leuk om in bed gestopt te worden en zullen proberen de dag nog iets langer te laten duren. Even wat extra aandacht vragen, huilen, zeuren om een slokje water of nog een verhaaltje… Vaak ook worden peuters ‘s nachts wakker en huilen ze of blijven ze roepen. Peuters worden soms wakker omdat ze bang zijn geworden van een gek geluid of een enge droom.

Hieronder een paar tips om je kind in slaap te helpen vallen of te troosten als hij ‘s nachts toch weer wakker wordt. We gaan er bij deze tips vanuit dat het gaat om een normaal, gezond kindje. Is er toch iets anders aan de hand, vraag het de huisarts.

 Probeer altijd na te gaan waarom je kind ‘s nachts opeens huilt. Is er iets bijzonders aan de hand? Een griepje, een te warme kamer, een enge droom …

Slaaptips voor je dreumes (1-2 jaar):

  • Slaapritueel

    Verzin een slaapritueel. Belangrijk is de herkenbaarheid en voorspelbaarheid: doe elke keer dezelfde dingen in dezelfde volgorde. Zo weet een kind waar hij aan toe is. Hij kan alvast langzaam aan het idee kan gaan wennen dat de dag voorbij is en er geslapen moet gaan worden.

    Een voorbeeld van een slaapritueel is: eerst in bad, tandenpoetsen, dan pyjama aan en in bed. Daar wordt nog een liedjes gezongen, licht uit en dan krijgt zowel kind als knuffel een dikke zoen… Verzin zelf iets wat jullie allebei leuk vinden.

  • Rust

    Doe geen wilde spelletjes meer vlak voor het slapen gaan, houd je kindje rustig. Is je kindje zelf nog druk in bed, probeer hem te kalmeren. Praat zachtjes, strijk langzaam over zijn haar of zijn rug. Word niet boos als je kindje niet slapen wil of kan, blijf geduldig.

  • Knuffelbeest

    Leg een vertrouwde knuffel of doek in het bedje. Deze helpen je kindje ‘s nachts vaak vanzelf weer in slaap te komen.

  • Verduisteren

    Maak ‘s nachts het slaapkamertje donker. Laat eventueel als het kind dat prettig vindt een klein nachtlampje branden of zet de deur op een kiertje. Bij slaapjes overdag mogen de gordijnen gewoon open blijven. Zo zal hij het verschil tussen slapen overdag en ‘s nacht beter gaan begrijpen

  • Haal angst weg

    Bij verlatingsangst: blijf nog heel even op of buiten de kamer rommelen, even de was opvouwen bijvoorbeeld. Als je kind je kan horen weet hij dat je niet helemaal verdwenen bent.

  • Niet te gezellig ‘s nachts

    Ga als het nodig is zelf naar hem toe, maar probeer de bezoekjes te beperken en het zo kort mogelijk te houden. Maak ook niet te veel licht. Je geeft zo het signaal dat papa en mama er wel zijn als het nodig is, maar dat het ‘s nachts de bedoeling is om te slapen en niet om te spelen.

  • Wennen aan mama én papa

    Als je aanwent dat beide verzorgers het kind soms in bed stoppen krijg je later geen problemen als een van beide er een keer niet is. Soms zie je dat mamma nooit ‘s avonds weg kan omdat het kind niet accepteert dat pappa hem in bed stopt (of omgekeerd).

Slaaptips voor peuters en kleuters (2+):

Zie ook bovenstaande tips bij de kleintjes. Voor de iets grotere kinderen die wat beter na gaan denken over waarom ze niet willen slapen en hoe ze dat voor elkaar willen krijgen de volgende toevoegingen.

  • Consequent

    Wees duidelijk, rustig en consequent. Probeer je aan vaste bedtijden te houden en ga niet in op je peuters smeekbedes. Een kind van twee jaar heeft gemiddeld dertien uur slaap per dag nodig. Een kind van drie nog twaalf uur. De meeste kinderen van deze leeftijd gaan ergens tussen tussen 18:30 en 20:00 uur naar bed.

  • Troost

    Wil je peuter wel slapen maar wordt hij ‘s nachts wakker en blijft hij huilen? Ga dan wel even kijken of er iets aan de hand is. Er kan van alles zijn. Misschien heeft het in bed geplast of is het ziek geworden of last van dromen. Van Troost je kind als hij bang is, maar ga ook direct weer weg als het huilen over is. Als je kind het idee krijgt dat het ‘s nachts wel erg gezellig is om wakker te zijn zal hij het de volgende dag weer proberen.

  • Speel mee

    Is je peuter bang voor die enge krokodil onder zijn bed? Lach hem niet uit of probeer hem met de logica van een volwassene te overtuigen dat daar echt niets ligt. Beter is om mee te spelen en het beest weg te jagen.

Slapen is geen straf

Stuur je kind nooit voor straf naar bed of naar zijn kamertje. Het bedje en het kamertje moeten juist een plek zijn waar je kind zich prettig en veilig kan voelen.

Leer je kind zelf in slaap te komen

Elk kind wordt wel eens wakker of heeft wel eens een keer moeite om in slaap te komen. Als dit een echter vast patroon begint te worden, en je elke avond of nacht een paar keer naar je kind toe moet en hij niet zonder jouw hulp in slaap kan komen dan kun je eens kijken naar deze twee methoden om je kind zelfstandig in slaap te leren komen.

Wakker worden of wakker maken

In slaap komen is vaak een probleem, maar bij sommige kinderen (en volwassenen!) is het ‘s ochtends op tijd wakker worden ook lastig. Zeker als je kleintje eigenlijk toch te laat is gaan slapen kan hij ‘s ochtends niet rustig uit zichzelf wakker worden maar moet wakker gemaakt om op tijd bij de oppas of op school te komen.

Probeer te voorkomen dat ook dit een vervelend moment wordt. Als je eenmaal een goed ritme te pakken hebt van op tijd gaan slapen zal je kind ‘s ochtends min of meer vanzelf rustig wakker worden als het is uitgeslapen.

Moet je je kindje toch wakker maken, doe dat dan met beleid. Begin liefst een kwartiertje eerder met voorzichtig wakker maken zodat je niet al te zeer hoeft te haasten. Zet een vrolijk, rustig muziekje op of zet de deur van de slaapkamer open, dan hoort hij alvast wat geluiden. Laat hem even rustig bijkomen van de nacht voor je hem eruit haalt en het circus van wassen en aankleden begint.

Kind bij je in bed nemen

Kind bij ouders in bed
Kind bij ouders in bed

Mag je je kind bij jou in bed laten slapen? Hier hebben veel mensen nogal uitgesproken en vaak tegenstrijdige meningen over. De een vindt dat een kind direct in een eigen kamertje in een eigen ledikantje moet liggen. De ander vindt het natuurlijker dat een kind de eerste paar jaar van zijn leven lekker dicht bij de ouders mag blijven. Naast of zelfs in het bed van de ouders.

Meer dan de helft van de wereldbevolking laat kleine kinderen bij de moeder in bed slapen. Zelfs in het moderne Japan slapen kinderen tot hun tweede bij moeder, dus zo’n gek idee is het niet! (Let natuurlijk wel op de veiligheid van het bed en slaapomgeving.)

In bed nemen als oplossing voor slaapproblemen

Als een kindje wel een eigen bedje heeft maar ‘s nachts huilt of roept, zijn sommige ouders geneigd ze bij zich in het grote bed te nemen. Grotere kindjes komen misschien ook uit zichzelf ‘s nachts naar je toe met het verzoek even bij je te mogen liggen. Er zijn ook ouders die bij hun kind in de kamer gaan liggen als ze niet willen stoppen met roepen.

Of het echt een oplossing is voor het probleem van niet kunnen slapen valt te betwijfelen. Voor het moment werkt het soms wel even, een kind dat bijvoorbeeld heel bang is heeft het misschien even nodig. (En voor ouders zelf is het ook fijn als ze weer lekker terug in hun eigen bed mogen!) Bedenk wél dat het soms lastig terug te draaien is. Voor een kind dat eenmaal gewend is om altijd tussen de ouders in te liggen is het moeilijk dat privilege op te geven als de ouders er geen zin meer in hebben.

Is dat bij jullie het geval en wil je dat je kind in zijn eigen bedje in zijn eigen kamertje gaat slapen, maar weet je niet hoe dit voor elkaar te krijgen? Bekijk deze tips om te zorgen dat je kind alleen in zijn eigen bed leert slapen.

Mogelijk vind je dit ook interessant