Verzorging baby

Hoe moet je je baby verschonen, in bad doen, flesvoeding klaarmaken? Zeker bij een eerste kindje is het allemaal nieuw voor de ouders. Gelukkig is er meestal een kraamhulp die je veel kan uitleggen en voor kan doen.

De baby in de eerste weken na de bevalling

pasgeboren baby in de eerste kraamweek

De kraamweek is officieel eigenlijk een periode van 10 dagen, de eerste 10 dagen na de bevalling. Een hele bijzondere periode, heftig soms, maar ook mooi. Je baby is nu nog piepklein en kwetsbaar, en heeft voortdurende zorg nodig. En dat is, zeker bij een eerste kindje, soms best even wennen voor de ouders.

Ga direct naar vaderschapsverlof of kraambezoek, bekijk hoe je aangifte van de geboorte moet doen of lees hieronder over de bijzonderheden van je pasgeboren baby.

De eerste weken van je pasgeboren baby

Voor jullie als ouders maar ook voor de baby is alles nieuw. Misschien moeten moeder en baby nog bijkomen van de bevalling (die voor allebei zwaar is!) Misschien huilt de baby (ook daarom) de eerste paar dagen veel.

Het ritme van de pasgeborene bestaat vooral uit slapen, huilen, eten, even rustig bij je liggen en weer slapen. Probeer voor zowel ouders als baby zoveel mogelijk rust in te bouwen, het is allemaal al vermoeiend genoeg. Beperk het kraambezoek en laat je wat helpen door kraamhulp of familie en vrienden zodat je je tijd vooral aan elkaar en de baby kunt besteden en aan elkaar kunt wennen. Zelfs bij een tweede of derde kindje heb je de eerste weken nodig om de baby te leren kennen en je de handigheid weer eigen te maken van bijvoorbeeld die hele kleine luiertjes verwisselen. Maar al snel kun je perfect het 'hongerhuiltje' van het 'slaaphuiltje' en het 'pijnhuiltje' onderscheiden, maak je met je ogen dicht het badje klaar en begrijp je niet meer waarom het eerst allemaal zo ingewikkeld leek en zoveel tijd kostte.

Tip: De baby herkent de stem van mama en papa maar ook mama′s geur, en zal daardoor rustig worden. Is mama even niet in de buurt? Leg een door haar gedragen t-shirt in de buurt van de baby en hij zal rustiger worden door de bekende geur.

Zintuigen van de baby

Pasgeboren baby′s herkennen de stem van hun moeder, maar ook de taal die zij spreekt. Bij de geboorte kunnen baby′s alle taalklanken onderscheiden die in mensentalen voorkomen. Dat gaat er overigens snel af, na een jaar herkennen ze alleen nog de klanken van hun moedertaal.

De baby heeft nog allemaal reflexen. De verloskundige of arts heeft dit allemaal gecontroleerd in de eerste minuten na de geboorte.

Het gewicht van de baby

In de eerste week verliest je baby gewicht. Van de 2,5 tot 4 kilo die een voldragen baby bij de geboorte weegt mag hij er zo′n 10 procent van verliezen. Daarna komt je baby weer aan in gewicht.

De babyhuid

Soms hebben baby′s op hun huid nog de vette vernixlaag die ze in de baarmoeder hadden. Het kan ook dat ze juist een hele uitgedroogde en schilferige huid hebben. Dit trekt vanzelf bij. Doe je baby niet elke dag maar om de andere dag in bad en wees matig met zeep en olie. Lees meer over baby′s bad.

Een geboortevlek, of angioom, komt bij 1 op de 10 baby's voor. Dit ziet eruit als een rode of bruine plek op de huid. Niet mooi, maar over het algemeen onschuldig en meestal verdwijnen deze wijnvlekken vanzelf weer. Laat de vlek wel in de gaten houden door een arts.

Baby met haar of kaal koppie?

Heb je een kindje met veel haar of een kaal koppie? Blond of donker? Vooral donkere kindjes zijn vaak gezegend met een dikke bos haar maar er zijn ook lichte kinderen die al een een flink koppie met lichte of donkere haartjes hebben. Dit "nesthaar" is vaak dun en zacht, en gaat over het algemeen nog wel uitvallen. Vooral op de plek waar de baby het meest ligt, op het achterhoofd, kan een kaal plekje komen. Dit is geen probleem, het groeit vanzelf weer terug. Ook kale baby's krijgen na verloop van tijd vanzelf haar.

Speciale verzorging is niet echt nodig. Gewoon lekker meewassen als het kindje in bad gaat. Ook kammen of borstelen is het begin echt nog niet nodig.

Pasgeboren baby met opgezette borstjes of bloedverlies?

In de eerste paar maanden na de bevalling is het heel goed mogelijk dat je baby een beetje opgezette borstjes heeft of dat een meisjes bloed verliest uit de vagina. Dit komt door de hormonen van de moeder die in de zwangerschap via het bloed bij de baby terecht zijn gekomen. Na de bevalling stopt die bloedtoevoer en door de daling in hormonen kan een pseudo-menstruatie optreden.

Geel zien

Zo'n dag of drie na de geboorte krijgen sommige baby's een gele kleur. Dit komt omdat de lever van een pasgeboren baby nog niet rijp genoeg is om bilirubine uit het bloed af te breken. De concentratie bilirubine in het bloed wordt dan te hoog waardoor de baby geel gaat zien. Een beetje geel is normaal, maar als je kind erg geel wordt moet je even de verloskundige erbij roepen.

Controles

De verloskundige en kraamhulp zijn er niet alleen om de kraamvrouw in de gaten te houden maar ook de baby. Ze letten op of je kind genoeg drinkt, niet teveel afvalt een juiste kleur heeft en meer.

Daarnaast zal de kraamhulp je baby natuurlijk verzorgen en waar nodig de jonge ouders tips en adviezen geven.

Hielprik en gehoortest

babyvoet

Tussen de 5e en 8e dag komt een wijkverpleegkundige de hielprik en gehoortest afnemen. Bij de hielprik worden er wat bloeddruppels van de baby afgenomen die onderzocht worden op een aantal aangeboren aandoeningen. Het gaat hier om stofwisselingsziekten die bij een vroege opsporing goed behandeld kunnen worden en nog geen schade aanrichten. De kans dat je kind een van deze aandoeningen heeft is echter heel erg klein.

Goed kunnen horen is een belangrijke voorwaarde om de spraak goed te kunnen ontwikkelen. De gehoortest wordt tegenwoordig al in de eerste week uitgevoerd door de verpleegkundige die dan ook het hielprikje komt afnemen. Deze nieuwe gehoortest heet OAE, wat staat voor oto acoustische emissier. Er wordt een dopje in het oortje van de baby geplaatst met een klein luidsprekertje dat geluidjes afgeeft. Een gezond oor geeft bij het horen van die geluidjes trillingen terug. Die trillingen worden weer geregistreerd door het dopje. De baby merkt niets van de test, hij zal er waarschijnlijk gewoon doorheen slapen. Deze methode is betrouwbaarder dan de test die vroeger bij kinderen van 9 maanden werd afgenomen (waarbij werd gekeken naar de reactie van een kind als er een geluid van achter of opzij kwam). Het is natuurlijk ook een voordeel dat deze test al bij kleine baby's kan worden afgenomen. Hoe eerder mogelijke gehoorafwijkingen ontdekt worden hoe eerder er eventuele maatregelen genomen kunnen worden.

Aangifte doen van de geboorte van de baby

De baby moet binnen drie werkdagen na de geboorte worden aangegeven bij de Burgerlijke Stand van de gemeente waarin je kindje geboren is. Let op, dit is dus niet persé de gemeente waar je zelf woont! Het ligt voor de hand dat de vader dit gaat doen omdat de moeder nog niet mobiel is. Vergeet vooral niet om een geldig identiteitsbewijs en evt. trouwboekje mee te nemen. Neem ook gegevens mee over geboortedatum, geboortetijd en hoe de namen van de baby luiden, zodat er geen fouten gemaakt worden die later lastig te herstellen zijn.

Verlof na de geboorte en vaderschapsverlof

Geniet zoveel mogelijk van je kraamtijd en gebruik de tijd voor jezelf en je baby. Neem je rust zoveel mogelijk, nu is er waarschijnlijk genoeg (kraam)hulp.

De partner krijgt ook vrij na de geboorte. Bij de wet is geregeld dat er 2 dagen betaald kraamverlof opgenomen mogen worden. Dit vaderschapsverlof moet binnen 4 weken na de geboorte worden opgenomen. Wanneer de vrouw in het ziekenhuis is bevallen geldt dat het vaderschapverlof opgenomen moet worden binnen 4 weken na de dag dat de baby thuis is gekomen uit het ziekenhuis.

Na deze twee dagen mag de partner ook nog 3 dagen ouderschapsverlof opnemen. Dit is doorgaans onbetaald verlof. De partner kan dus in totaal 5 dagen vrij krijgen om de eerste dagen bij vrouw en kind te zijn.

Kraambezoek

beschuit met muisjes

Maak duidelijke afspraken over het kraambezoek. Sommige koppels vinden veel aandacht en hulp prettig, andere zitten in deze drukke periode juist niet te wachten op een huis vol bezoek en bemoeienis. Spreek van te voren samen af wanneer en hoe lang er mensen mogen komen. Aarzel ook niet om bezoek dat te lang blijft hangen erop te wijzen dat kraambezoek niet langer dan een uurtje of hooguit twee mag duren. Niemand zal het je kwalijk nemen dat je voor jezelf opkomt.

Het is het handigst om een of twee vaste tijdstippen op een dag aan te wijzen waarin mensen kunnen komen, zodat je dagindeling niet steeds overhoop gegooid wordt. Probeer vooral zelf genoeg te rusten, tussen de middag en 's avonds niet te laat naar bed. Je zult er ongetwijfeld toch een paar keer per nacht uit worden geroepen door een hongerige baby.

Je kunt ook een kraamfeest geven. Een paar weken of maanden na de geboorte van je kindje, als je zelf weer een beetje bijgekomen bent, geef je een feest waar je de mensen uitnodigt om de baby te komen bekijken. Dat kan thuis, maar je kunt er ook een gelegenheid voor afhuren. Kondig het feest aan op de geboortekaartjes, eventueel op een speciaal inlegvel dat je er alleen bij genodigden bij doet.

  • borstvoeding

    Borstvoeding tips

    Loopt de borstvoeding niet lekker? Ondervindt je problemen als stuw of tepelkloven? Ben je onzeker of je kind genoeg binnenkrijgt? Zeker in het begin is het soms even wennen. Hier lees je wat tips.

  • De eerste weken als moeder

    De eerste periode na de bevalling kan best heftig zijn voor de moeder. Wil je meer weten over de pas bevallen moeder direct na de bevalling en in die eerste weken? Lees meer op pagina jij na de bevalling over onder meer ontzwangeren, verzorging knipwonden en kraamtranen. Kijk ook eens naar geen roze wolk als het allemaal wat minder rooskleurig is dan je je had voorgesteld.

Meer over baby's: