Gezond leven - al ruim vóór de bevruchting

Als je hebt besloten aan kinderen te willen beginnen is het voor zowel de vrouw als de man van belang om eens extra goed te letten op een gezonde levenstijl. Gezond eten en drinken, geen alcohol of drugs, niet roken, foliumzuur...

Er zijn twee redenen om niet te wachten met het veranderen van je gewoontes tot de zwangerschapstest positief uitvalt:

Voorkomen van schade aan het vruchtje. Meestal weet je het niet direct als je zwanger bent. Voordat je daar achter bent is het vruchtje al een paar weken oud en kan het dus al schade ondervonden hebben van bijvoorbeeld overmatig alcoholgebruik.

Vruchtbaarheid. Het is bekend dat bjivoorbeeld roken een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van zowel de eicellen als het sperma.

Voor de vrouw

Voor de vrouw die zwanger wil worden kunnen de vitamines A,B12, foliumzuur, B6, C, D en E juist een positieve invloed hebben op de vruchtbaarheid. Ook Magnesium is op te vatten als het vruchtbaarheidsmineraal voor de vrouw, dit bevordert onder meer de ontspanning van de eileiders.

foliumzuur

Al wat bekender is het foliumzuur. Foliumzuur helpt defecten aan het centrale zenuwstelsel van de baby, zoals een open ruggetje, voorkomen. Begin daar ruim voor je zwanger bent mee, dus eigenlijk al als je gaat proberen om zwanger te worden.

In Nederland worden er elk jaar ongeveer 200.000 kinderen geboren, waarvan ongeveer 120 met een neurale-buisdefect: een open ruggetje of open schedel. Een kind met een open ruggetje is meestal lichamelijk gehandicapt. Het kind kan daarnaast ook een verstandelijke handicap hebben. Een kind met een open schedel heeft slecht ontwikkelde hersenen. Soms heeft het zelfs helemaal geen hersenen. Een baby met open schedel overlijdt meestal kort na de geboorte. Als een vrouw foliumzuur slikt in de juiste periode en hoeveelheid, verkleint de kans op een kind met een open ruggetje maar liefst met 50 tot 70 procent.

Wanneer moet je foliumzuur gebruiken? Begin met het slikken van foliumzuur uiterlijk vier weken voor de bevruchting tot in ieder geval tien weken na de eerste dag van de laatste menstruatie (na twee maanden zwangerschap dus ongeveer). Neem per dag 1 tablet foliumzuur (0,4 of 0,5 milligram). Foliumzuur is zonder recept verkrijgbaar bij drogist of apotheek.
(Bron: Erfocentrum)

Afvallen en zwanger worden

Als je probeert om zwanger te raken is het handig om niet ook te gelijk bezig te zijn met afvallen. Tijdens afvallen heeft je lichaam veel afvalstoffen en als je zwanger wilt worden is het beter om goed gevoed te zijn. Als je aan het afvallen bent krijgt je lichaam een te kort aan voedingsstoffen wat een negatief effect heeft op de groei en ontwikkeling van je ongeboren kindje en het is ook slecht voor jou. Omdat je niet meteen weet of je wel of niet zwanger bent is het beter om tijdens het 'proberen' dus niet af te vallen. Dat wilt niet zeggen dat je er geen gezond eetpatroon op na kunt houden, integendeel! Denk eens na over een gezonde en verantwoorde manier van afvallen. Het is ook zeker niet nodig om meer binnen te krijgen dan je nodig hebt in deze periode.

Snoepen, koffie/thee

Teveel snoepen in de zwangerschap lijkt volgens recent onderzoek trouwens de kans op een open ruggetje te verviervoudigen. Het is sowieso verstandig ook daar mee te stoppen! Overgewicht bij de vrouw is ook een bekende reden voor verminderde vruchtbaarheid.

Ook (te veel) cafeïne heeft een negatief effect op de vruchtbaarheid. Probeer dus de hoeveelheid koffie en thee te minderen. Cafeïne zit ook in frisdrank (cola!) en chocola.

Voor de man

Ook voor de aanstaande vader is het belangrijk om al ruim vóór de zwangerschap een feit is te beginnen een aantal adviezen op te volgen. Zoals elders op deze site besproken zijn er diverse medische oorzaken waarom mannen verminderd vruchtbaar of zelfs onvruchtbaar zijn. In alle andere gevallen geldt zeker dat de kwaliteit van het sperma (dat wil zeggen, de hoeveelheid goede zaadcellen aanwezig in het sperma) te verbeteren door een gezondere levensstijl.

Denk aan:

Niet roken, geen drugs
Daarnaast lijkt het erop dat extra foliumzuur en zink (oesters!) innemen het aantal zaadcellen met 75 procent kan verhogen.
Een te hoge temperatuur (bijv. hete sauna, strakke onderbroeken, spataders in de balzak) van de ballen kan de vruchtbaarheid doen afnemen.
Te weinig calcium (melk, yoghurt, rijst) en vitamine C
De Frequentie van zaadlozing. Over het algemeen bevordert het sparen van zaad gedurende langere tijd de kwaliteit niet. Twee tot drie zaadlozingen per week lijkt het beste.
Chemische middelen zoals lood, bestrijdingsmiddelen, verf

Preconceptie vragen en advies

Soms weet je van te voren dat er een grotere kans is dat het zwanger worden voor jullie problemen kan geven. Omdat één van beide partners bijvoorbeeld medicijnen (heeft) gebruikt of omdat je bekend bent met een afwijking aan één van jullie beider geslachtsorganen. Denk ook aan erfelijke factoren, als de broer van je man vruchtbaarheidsproblemen heeft kan dat best ook bij jouw man spelen.

Andere preconceptie issues zijn misschien vragen in de trant van "durf ik met de ziekten die in onze familie voorkomen wel aan een zwangerschap te beginnen?" of "hoe veilig is een zwangerschap voor vrouwen met epilepsie?". Ga met dergelijke vragen naar je huisarts of verloskundige. Steeds meer verloskundigen en artsen bieden preconceptie advies of kunnen je doorverwijzen voor genetisch onderzoek.

Kijk voor meer informatie ook eens op de site van het erfocentrum Ze hebben ook een persoonlijke test die je online kunt doen om te zien of er problemen te verwachten zijn bij het zwanger raken of tijdens een eventuele zwangerschap. Met, afhankelijk van de antwoorden die je invult, nuttige tips.